«Η τρομοκρατία είναι προβλεπόμενη από τη CIA με σκοπό την αύξηση του κέρδους»
Ο διάσημος Αμερικανός γλωσσολόγος επισκέφθηκε στα τέλη Απρίλη την Ελλάδα στα πλαίσια διεθνούς συνεδρίου γλωσσολογίας που πραγματοποιήθηκε στη Θεσσαλονίκη. Έτσι του δόθηκε η ευκαιρία να επισκεφθεί και την πρωτεύουσα και να δώσει τρεις διαλέξεις με ευρύτερο θέμα τα ανθρώπινα δικαιώματα. Το κείμενο που ακολουθεί είναι απόσπασμα από την τρίωρη διάλεξή του στο αμφιθέατρο ΑΥΛΑ της Φιλοσοφικής σχολής με συντονιστή τον Παύλο Τσίμα.
Ν. Τ.: Σήμερα 21ηΑπριλίου είναι η 37η επέτειος από το φασιστικό στρατιωτικό
πραξικόπημα στην Ελλάδα. Αυτή η εγκληματική περίοδος αποτελεί τη βασική
δομή για μια συζήτηση για τα ανθρώπινα
δικαιώματα. Αποκαλύπτει πόσο εύκολο είναι να χαθούν αλλά και να ανακτηθούν μέσα
από τον λαϊκό αγώνα.
Μερικές από τις χειρότερες παραβιάσεις των ανθρωπίνων
δικαιωμάτων τον 20ο αιώνα έγιναν κατά τη διάρκεια τριών βασικών ολοκληρωτικών συστημάτων, το φασισμό, τον
μπολσεβικισμό και τον «κορπορατισμό» (corporatism), τον
επιχειρηματικό χαρακτήρα δηλ. του εμπορικού κόσμου. Τα δύο πρώτα
ανατράπηκαν. Το τρίτο ουσιαστικά κυβερνά τον κόσμο. Οι επιχειρήσεις δηλαδή
είναι μια άλλη μορφή ολοκληρωτισμού. Όλα αυτά τα συστήματα δημιουργήθηκαν
περίπου την ίδια περίοδο, στις αρχές του 20ου αιώνα. Toδιανοητικό
υπόβαθρο του «κορπορατισμού» είναι τα νεοφιλελεύθερα ιδανικά τα οποία
εξασφαλίζουν τα δικαιώματα αφηρημένων δομών δηλ. των επιχειρήσεων, εις βάρος
των δικαιωμάτων των ατόμων. Συνδέεται με το κράτος με διαφορετικό τρόπο από ότι
τα δυο προηγούμενα συστήματα τα οποία στην ουσία αποτελούν το κράτος. Οι επιχειρήσεις δεν αποτελούν αλλά ελέγχουν
το κράτος. ΟJ. Dewey, σημαντικός αμερικανός πολιτικός φιλόσοφος του 20ουαιώνα, είχε πει ότι οι επιχειρήσεις επισκιάζουν την κοινωνία και ότι η σκιά
τους είναι αυτό που ονομάζουμε πολιτική. Κατακλύζουν το δημόσιο λόγο
ελέγχοντας την οικονομία και την πολιτική ζωή και έχουν τυραννικό χαρακτήρα.
Σήμερα οι
νεοφιλελεύθερες αυτές συμφωνίες, ονομάζονται συμφωνίες ελεύθερου εμπορίου -
παρ’ όλο που δεν υπάρχει τίποτα το ελεύθερο σε αυτές- και στην πραγματικότητα
έχουν λίγη σχέση με το εμπόριο καθαυτό. Οι συμφωνίες εγγυούνται στις
επιχειρήσεις το δικαίωμα να δημιουργούν διεθνείς συνθήκες. Αυτό σημαίνει για
παράδειγμα ότι η GeneralMotors,
η οποία είναι μια τεράστια επιχείρηση, αποφασίζει να λειτουργήσει στο Μεξικό
και για να το κάνει αυτό απαιτεί μια διεθνή συνθήκη. Η Μεξικάνικη επιχείρηση δε
θα αντέξει τον ανταγωνισμό με την GeneralMotors και θα πεθάνει, οπότε αυτό το
κομμάτι της Μεξικάνικης οικονομίας θα περάσει στα χέρια της χώρας με την οποία
έχει κλείσει τη συμφωνία. Από την άλλη
μεριά, δικαιώματα σαν αυτά δεν επιτρέπονται σε ανθρώπους με σάρκα και οστά. Έτσι
αν ο Μεξικάνος έρθει στην Νέα Υόρκη και ζητήσει να κλείσει μια συμφωνία θα είναι τυχερός αν
τον στείλουν πίσω με το πρώτο αεροπλάνο και άτυχος αν τον κλείσουν στο Γκουαντάναμο.
Επιπλέον αυτά τα
τεχνητά ολοκληρωτικά συστήματα είναι δημιούργημα των δικαστηρίων και όχι των
νομοθεσιών. Είναι η βασική αρχή του Άγγλο-Αμερικάνικου επιχειρηματικού νόμου. Οι σχεδιαστές των επιχειρήσεων πρέπει να
είναι αφοσιωμένοι σε έναν μοναδικό σκοπό, να μεγιστοποιήσουν τον πλούτο και τη
δύναμη τους, τελεία και παύλα. Αν κάνουν οτιδήποτε άλλο είναι εγκληματική
πράξη. Ενεργούν με τέτοιο τρόπο, που είναι σχεδόν σίγουρο ότι θα
καταστρέψουν τον ανθρώπινο πολιτισμό.
Είναι ένα επικίνδυνο και τρομοκρατικό σύστημα, οι συνέπειες του οποίου είναι
τερατώδεις για τα ανθρώπινα δικαιώματα.
Παύλος Τσίμας: Αυτόν τον αιώνα αντιμετωπίζουμε ένα
καινούργιο κίνδυνο ολοκληρωτισμού, αυτόν του
ισλαμικού φονταμενταλισμού. Αυτός ο κίνδυνος είναι τόσο σοβαρός
που νομιμοποιεί την πολεμική παρέμβαση και την εισβολή στις χώρες της Μέσης Ανατολής
προκειμένου να διασφαλιστούν τα ανθρώπινα δικαιώματα των δυτικών κοινωνιών από
το τρομοκρατικό κίνδυνο; Αυτό αποτελεί αληθινό κίνδυνο ή είναι ένας ψεύτικος
εχθρός;
Ν.Τ.: Η περιγραφή του
Ισλαμικού φονταμεταλισμού σαν μια νέα μορφή ολοκληρωτισμού και ισλαμικού φασισμού είναι πολύ κοινή στις
μέρες μας. Όμως αυτή η θέση δεν χρησιμοποιείται σωστά για να περιγράψει αυτό το
φαινόμενο. Το πολιτικό Ισλάμ δεν είναι φονταμεταλιστικό, αλλά μια εκδοχή του ισλαμικού δόγματος και σαν
τέτοιο, ναι είναι πολύ επικίνδυνο. Το ίδιο ισχύει και για το χριστιανικό και
τον ινδουιστικό φονταμεταλισμό. Ωστόσο και πάλι ο φονταμεταλισμός δεν είναι η
σωστή λέξη.
Πάρτε για παράδειγμα
την Ινδία, όπου αυτές τις μέρες έχουν εκλογές. Το κόμμα που πρωταγωνιστεί είναι
ένα φασιστικό κόμμα το οποίο υπόσχεται την ιστορική ανοικοδόμηση των ινδικών αξιών.
Στηρίζεται στον ινδουιστικό θρησκευτικό φονταμεταλισμό, δέχεται οικονομική
ενίσχυση από το εξωτερικό και υποστηρίζεται από την πλούσια κοινωνικο-πολιτική
ελίτ της χώρας. Το Πακιστάν, επίσης. Τα θρησκευτικά φανατικά κινήματα του
Πακιστάν αναπτύχθηκαν τη δεκαετία του ’80 από πολλούς μικρούς δικτάτορες οι
οποίοι προμήθευσαν τη χώρα με πυρηνικά όπλα
και τώρα αρνούνται το γεγονός και την ευθύνη.
Αλλά και στις ΗΠΑ επίσης υπάρχει ένας κρυφός, βαθύς
θρησκευτικός φονταμεταλισμός, ο οποίος κατακλύζει την αμερικάνικη κοινωνία.
Κοιτάξτε για παράδειγμα την εικόνα που προσπαθούν να φτιάξουν για τον. Ο βαθιά
θρησκευόμενος πρόεδρος Μπους, ο οποίος παίρνει το «μήνυμα» του κατευθείαν από
τον Θεό που του λέει τι να κάνει. Ένα μεγάλο μέρος του πληθυσμού στην Αμερική πιστεύει
ότι ο κόσμος δημιουργήθηκε πριν από 6000 χρόνια. Τα 2/3 του πληθυσμού πιστεύει
σε θαύματα. Ένα 40% λέει ότι έχει δει τον Ιησού Χριστό. Το 25%
πιστεύει στις ερμηνείες της Αποκάλυψης και τον αγώνα ανάμεσα στους καλούς και
τους κακούς. Αυτό είναι θρησκευτικός φανατισμός. Αλλά ο φανατισμός στη Δύση δε
θεωρείται πρόβλημα.
Η άρχουσα τάξη του
Ισλάμ, π.χ. ο πρίγκιπας της Σ. Αραβίας, η οποία είναι η πιο φονταμεταλιστική
από όλες, επίσης δεν αποτελεί πρόβλημα, διότι μας δίνει το πετρέλαιο που
χρειαζόμαστε, στις τιμές που θέλουμε. Το πρόβλημα δημιουργείται όταν κάποιος
προσπαθήσει να «σπάσει» τις παραδοσιακές σχέσεις υποτέλειας και εξουσίας με τις
ΗΠΑ. Το αποικιοκρατικό σύστημα των ΗΠΑ είναι απάνθρωπο. Καταστρέφει οποιονδήποτε αποτελεί απειλή για το καθεστώς.
Πηγαίνετε μερικά
χρόνια πριν, τέλη δεκαετίας ’70 αρχές ’80, όταν οι ΗΠΑ κήρυξαν πόλεμο στην
Καθολική εκκλησία. Η επίθεση στην καθολική εκκλησία ήταν μέρος του πολέμου
ενάντια στις χώρες της Λατινικής Αμερικής. Η Καθολική εκκλησία εκατοντάδες
χρόνια τώρα υπηρετούσε τους πλουσίους αδιαφορώντας για τους φτωχούς. Τη
δεκαετία του ΄60 όμως, μέσα σ’ ένα κλίμα
γενικότερης αλλαγής και με την καταλυτική παρουσία των κινημάτων των
ακτιβιστών, οι Λατινο-αμερικάνοι ιερείς ήρθαν σε ρήξη με την παραδοσιακή γραμμή
της καθολικής εκκλησίας και υιοθέτησαν «προνομιακούς όρους» όχι για τους
πλουσίους αλλά για τους φτωχούς.
Δημιουργήθηκαν οργανώσεις και εκκλησιαστικοί συνεταιρισμοί και η
εκκλησία έγινε το στήριγμα του φτωχού. Κάτι
τέτοιο όμως ισοδυναμεί με τον κομμουνισμό και δεν επιτρέπεται. Έτσι η
Ουάσιγκτον τώρα πολεμούσε την εκκλησία. Οι ιερείς έγιναν οι εχθροί του έθνους.
Πιο συγκεκριμένα ο πόλεμος τη δεκαετία
του ΄80 άρχισε με την δολοφονία στο Ελ Σαλβαδορ του συντηρητικού αρχιεπίσκοπου Όσκαρ Ρομέροκατά τη διάρκεια δημόσιας παράκλησης σε μια από τις λειτουργίες του προς
τον Πρόεδρο Κάρτερ να σταματήσει την επιδότηση της χούντας. Ο Όσκαρ Ρομέρο μετά την δολοφονία ιερέων από παρακρατικούς, έγινε « η φωνή του λαού». Ο θάνατος του
έδρασε σαν καταλύτης για περισσότερη βία. Ακολούθησαν 10 χρόνια πολέμου και
σφαγής. Η Ουάσιγκτον ονόμασε τον πόλεμο αυτόν «ΠΌΛΕΜΟ ΣΤΗ ΤΡΟΜΟΚΡΑΤΊΑ». Ο
πόλεμος στην τρομοκρατία δεν κηρύχτηκε την 11η Σεπτεμβρίου του 2001
αλλά το 1981 από τους ίδιους ανθρώπους. Δεν έχει σημασία λοιπόν αν είναι η
Χαμάς ή η καθολική Εκκλησία. Ο πόλεμος κατά της τρομοκρατίας είναι πόλεμος
βίαιος και τρομοκρατικός. Επιτίθεται και καταστρέφει οποιονδήποτε προσπαθήσει
να «σπάσει» τις παραδοσιακές σχέσεις υποτέλειας και εξουσίας με τις ΗΠΑ.
Π. Τ. :Και η
τρομοκρατία στο Ισλάμ πώς δικαιολογείται;
Ν.Τ.: Η τρομοκρατία είναι προβλεπόμενη. Προβλέπεται από την
Υπηρεσία Πληροφοριών και τα Συστήματα Ασφαλείας, τα οποία ειδικεύονται στην
αύξηση του κέρδους. Η Υπηρεσία Πληροφοριών ξέρει πώς να αυξήσει ή να μειώσει το
ποσοστό της τρομοκρατίας. Υπάρχει κοινή συναίνεση. Ο τρόπος για να αυξήσεις την
τρομοκρατία είναι να επιτεθείς εκεί όπου υπάρχει βία.. Πάρτε το παράδειγμα της AlQuida. HAlQuida είναι μια
τεράστια μυθολογική οργάνωση. Ήταν άγνωστη μέχρι που το 1998 οι Αμερικανικές
Μυστικές Υπηρεσίες αναφέρθηκαν σε αυτή. Το 1998 μεγάλωσε, ενισχύθηκε οικονομικά
και ο Μπιν Λάντεν έγινε σημαντική μορφή. Οι ΗΠΑ λοιπόν βομβάρδισαν το
Αφγανιστάν και η βία μεγάλωσε.
Η εισβολή στο Ιράκ ήταν ακριβώς το ίδιο πράγμα. Σήμερα
υπάρχει πολύ περισσότερος τρόμος από ότι πριν την εισβολή. Πάρτε το παράδειγμα της Αγγλία και της Ιρλανδίας τα τελευταία
10 χρόνια. Όσο η Βρετανία
απαντούσε στην τρομοκρατία του ΙΡΑ, ο ΙΡΑ παρήγε περισσότερη βία. Όταν η Βρετανία
άρχισε να δίνει περισσότερη προσοχή σε διεθνείς συμφωνίες και συνθήκες, δηλ.
στο δικαίωμα για πολιτικό άσυλο, σεβασμό για τα ανθρώπινα δικαιώματα κ.α., τότε
η τρομοκρατία μειώθηκε. Υπάρχουν λοιπόν διεθνείς συμφωνίες οι οποίες αν
τηρηθούν θα μειώσουν την επιδημία του τρόμου.
Π. Τ.: Τι είναι αυτό που
οδηγεί την Ουάσινγκτον να δείξει τόσο μεγάλο ενδιαφέρον για το Κυπριακό,
ένα θέμα το οποίο αγνοούσε για 30 χρόνια.
Ν. Τ.: Δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι αυτή η περιοχή ήδη από
τον 2ο Π.Π έχει πολύ μεγάλη σημασία για τις ΗΠΑ. Η Ελλάδα πριν τη
δικτατορία δε θεωρείτο κομμάτι της Ευρώπης και μέχρι το 1934 αποτελούσε
εξαίρεση στη Μέση Ανατολή. Όλα αυτά δεν έχουν καμία σχέση με την Ελλάδα αλλά με
το πετρέλαιο στη Μέση Ανατολή και τον διαιτητικό ρόλο στη Μεσογείου. Στα τέλη
της δεκαετίας του ’40, οι ΗΠΑ ξεκίνησαν μια διαδικασία ανατροπής της
δημοκρατίας στην χώρα προκειμένου να διασφαλίσουν ότι η περιοχή θα παραμείνει
υπό τον έλεγχο των κυρίαρχων πολιτικών και κοινωνικών αμερικανικών δυνάμεων.
Οι ΗΠΑ ενδιαφέρονται
επίσης να εντάξουν την Τουρκία στην Ε.Ε., η οποία είναι σύμμαχος της. Το θέμα
της Κύπρου όμως φαίνεται ότι δυσκολεύει
αυτή την προσπάθεια και για αυτό τώρα παρεμβαίνουν. Επιπλέον η Τουρκία είναι
στενός στρατιωτικός σύμμαχος με το Ισραήλ από το 1958. Και οι δύο χώρες αποτελούν τους πιο στενούς
σύμμάχους της Αμερικής. Με αυτό τον τρόπο
η Αμερική ελέγχει τις πετρελαιοπαραγωγικές περιοχές, έχοντας ισχυρές
στρατιωτικές χώρες πίσω της σε περίπτωση που η κατάσταση ξεφύγει από τα χέρια
της.
Το ίδιο συμβαίνει και με τις χώρες της Ανατολικής Ευρώπης. Η
ανησυχία των ΗΠΑ ότι η Ευρώπη μπορεί να μεγαλώσει και να ανεξαρτοποιηθεί
δικαιολογεί το ενδιαφέρον της προς τις χώρες αυτές. Αυτό που προσπαθεί η
Αμερική να κάνει λοιπόν είναι να
παραπλανήσει την ΕΕ και να εντάξει και άλλες χώρες, οι οποίες στην
πραγματικότητα είναι υποτελείς στην Αμερικάνικη δύναμη και επιρροή.
Φοιτητής: Τελικά η διαδικασία της παγκοσμιοποίησης είναι
ένα προϊόν συνομωσίας ή ένα εγγενές
στοιχείο του συστήματος αναπότρεπτο που θα μας οδηγήσει σε ένα ολοκληρωτικό
καπιταλισμό;
Ν. Τ: Πριν μιλήσουμε για τη παγκοσμιοποίηση πρέπει να
διαχωρίσουμε την πραγματική σημασία της λέξης από τη χρήση της λέξης ως ένα
προπαγανδιστικό όρο. Είναι δυο διαφορετικά πράγματα. Σήμερα, υπάρχει κάτι που
ονομάζουμε παγκοσμιοποίηση και εννοούμε την WorldBank, IMF,
G8 και την κοινή
συναίνεση της Ουάσινγκτον. Αλλά στην πραγματικότητα παγκοσμιοποίηση σημαίνει
διεθνής ενοποίηση. Αυτό που συμβαίνει σήμερα είναι μια μορφή διεθνούς ενοποίησης, η οποία
υπόκειται στις παγκόσμιες αρχές των εμπορικών οργανισμών. Οι αντίπαλοι αυτής
της μορφής διεθνούς ενοποίησης έχουν δημιουργήσει τα γνωστά κινήματα
αντι-παγκοσμιοποίησης. Στην πραγματικότητα αυτά τα κινήματα δεν είναι ενάντια
στην παγκοσμιοποίηση.Κανένας δεν είναι αντίθετος στην αλληλεπίδραση
των ανθρώπων παγκοσμίως. Σίγουρα όχι οι αριστεριστές. Αυτό είναι το ιδανικό, η
βασική αρχή της παγκοσμιοποίησης. Το πρόβλημα είναι η μορφή που έχει πάρει αυτή
η διαδικασία, η οποία δεν ξεκίνησε τον 2ο Π.Π, αλλά τη δεκαετία
του1970. Βασικά υπήρξαν δύο φάσεις διεθνούς ενοποίησης. Στην πρώτη μεταπολεμική περίοδο από το 1945
μέχρι το 1970 η διαδικασία της παγκοσμιοποίησης προώθησε την ανάπτυξη
κοινωνικών δημοκρατικών θεσμών, κοινωνικών και εκπαιδευτικών προγραμμάτων. Στις
αρχές της δεκαετίας του ’70 αυτό το
σύστημα έπαψε να εφαρμόζεται πρώτα από τις ΗΠΑ,
τη Βρετανία, τη Γερμανία και άλλες αναπτυγμένες χώρες. Ο πυρήνας του
συστήματος τώρα πια ήταν ο έλεγχος και η
ρύθμιση της κυκλοφορίας του κεφαλαίου. Οι σχεδιαστές του συστήματος γνώριζαν
καλά ότι αν αφήσουν το κεφάλαιο ελεύθερο, η πιθανότητα διοίκησης του θα
περιοριστεί σημαντικά. Περιόρισαν λοιπόν τη δυνατότητα των κυβερνήσεων να
αναπτύξουν οικονομικές πολιτικές και η οικονομική ανάπτυξη μειώθηκε δραματικά.
Κάθε σημαντικός οικονομικός δείκτης τα τελευταία 25 χρόνια έχει μειωθεί. Τα
τελευταία 5 χρόνια μάλιστα διανύουμε την πιο φτωχή οικονομική περίοδο. Αντίθετα
υπάρχει μεγάλη συγκέντρωση πλούτου στα
χέρια των λίγων. Αυτό συμβαίνει στο μεγαλύτερο μέρος του κόσμου. Οι χώρες του
Τρίτου Κόσμου και η Λατινική Αμερική για παράδειγμα έχουν καταστραφεί. Η
παγκοσμιοποίηση λοιπόν, μπορούμε να δούμε καθαρά ότι βλάπτει τις οικονομίες των
χωρών δημιουργώντας ανισότητα αλλά βασικά
υπονομεύει τη δημοκρατία. Η ιδιωτικοποίηση, εξ ορισμού μειώνει τη δημοκρατία,αφού παίρνει κάτι από τη δημόσια σφαίρα
και το τοποθετεί στη σφαίρα του ιδιωτικού κεφαλαίου. Είναι τρομακτικό.
Και ναι, από αυτή την άποψη είναι συνομωσία. Υποτίθεται ότι πρέπει να είμαστε
αναίσθητοι, παθητικοί, μοντέρνοι, να
αγοράζουμε λουλούδια και παπούτσια και να μη δίνουμε σημασία σε αυτά τα
γεγονότα. Ο κόσμος πλέον έχει χάσει τον έλεγχο. Παντοδύναμες ελίτ παίρνουν της
αποφάσεις και όλοι οι υπόλοιποι πρέπει να βγάλουν το σκασμό.
