Sonar
Συνήθως τις γενναίες κραιπάλες ακολουθεί ένα φρικαλέο χανγκόβερ. Όλο το χάι μιας βραδιάς πληρώνεται ακριβά την επόμενη μέρα, όταν από 20άρης πιτσιρικάς που χορεύει όλη νύχτα, νιώθεις σαν γέρος και σέρνεσαι από καναπέ σε καναπέ. Η Ολυμπιάδα ήταν ένα μεγάλο πάρτυ και τώρα ζούμε το παρατεταμένο χανγκόβερ της. Πέντε χρόνια μετά, παίξαμε και χάσαμε; Η μήπως όχι;
Και τι δεν έκαναν οι κυβερνώντες για την ανάληψη των Ολυμπιακών Αγώνων από την Αθήνα το 2004. Οι προσπάθειες χρονολογούνται από το 1992 οπότε η πρόταση της Αθήνας για την Ολυμπιάδα του 1996 απορρίφθηκε, αναλαμβάνοντας τη διοργάνωση η Ατλάντα. Μάλιστα τότε ήταν τέτοια η θλίψη που μέχρι και μποϋκοτάζ της κόκα κόλα προωθούνταν. Όταν τελικά τους πήραμε το 2000, τα πανηγύρια ήταν ατελείωτα και οι Ολυμπιακοί Αγώνες παρουσιάστηκαν ως «εθνικό όραμα» ή «ευλογία». Το κυριότερο πάντως είναι ότι από την εποχή της διεκδίκησης αλλά κυρίως μετά την ανάληψη εμφανίστηκαν ως μια «μεγάλη ευκαιρία», ως μια «μεγάλη πρόκληση» για την αντιμετώπιση -μεταξύ άλλων- και χρόνιων προβλημάτων της Αττικής. Το στοίχημα δόθηκε, ο τζόγος ήταν μεγάλος και τώρα πέντε χρόνια μετά μετράμε κέρδη και ζημίες…
Ακίνητα, αμίλητα κι εγκαταλελειμμένα
Από το 2004 στέκουν στη θέση τους, όμως ο χρόνος, η εγκατάλειψη και η συνακόλουθη φθορά έχει στραπατσάρει την αρχική εντυπωσιακή εικόνα τους. Ο λόγος για μια σειρά εγκαταστάσεις και υποδομές των Ολυμπιακών Αγώνων, που παρά τις υποσχέσεις, παρέμειναν αναξιοποίητες. Μερικά χαρακτηριστικά παραδείγματα: ο περιβάλλων χώρος του Ολυμπιακού Σταδίου με τις παρεμβάσεις του Καλατράβα παραμένει αναξιοποίητος, ενώ απαιτείται ειδική άδεια για να τον επισκεφτούν τουρίστες! Το «παραλιακό μέτωπο» από το Στάδιο Ειρήνης & Φιλίας έως το ολυμπιακό γήπεδο του beach volley είναι σχεδόν όπως ήταν πριν το 2004. Ότι φυτεύτηκε τότε, ξεράθηκε, σκουπίδια και μπάζα υπάρχουν σε αρκετά σημεία. Και να σκεφτεί κανείς ότι η πρόβλεψη ήταν να δημιουργηθεί εκεί οικολογικό πάρκο 240 στρεμμάτων και μίνι αθλητικές εγκαταστάσεις. Όσο για το γήπεδο του beach volley προορίζονταν για συναυλιακός χώρος. Ακόμα και υπερσύγχρονα συστήματα πυρόσβεσης που αγοράστηκαν το 2004, βρίσκονται κλεισμένα σε αποθήκες και δεν χρησιμοποιήθηκαν ούτε για την αντιμετώπιση των μεγάλων πυρκαγιών σε Πάρνηθα και την Ηλεία.
Κι όλα αυτά ενώ ένα από τα βασικά σημεία του Φακέλου Υποψηφιότητας ήταν πως «καμία εγκατάσταση δεν θα πραγματοποιηθεί αν δεν προβλεφθεί η μετα-ολυμπιακή χρήση της». Ο εντεταλμένος σύμβουλος της Οργανωτικής Επιτροπής Ολυμπιακών Αγώνων, Σπύρος Καπράλος, ομολόγησε πρόσφατα: «δημιουργήσαμε μόνιμες αθλητικές εγκαταστάσεις χωρίς αυτό σε πολλές περιπτώσεις να μας επιβληθεί από τις Διεθνείς Αθλητικές Ομοσπονδίες, χωρίς αυτό να είναι απαραίτητο για τις αγωνιστικές ανάγκες της χώρας μας. Ως αποτέλεσμα, πολλές από αυτές παρουσιάζουν σήμερα φαινόμενα καταστροφής». Με άλλα λόγια πολλές εγκαταστάσεις ήταν μίας χρήσης (π.χ. γήπεδα χόκεϊ επί χόρτου), ενώ το υψηλό κόστος συντήρησής τούς παρότρυνε τους κυβερνώντες να τις αφήσουν στην τύχη τους …
Σύμφωνα με τις αρχικές εξαγγελίες, η Ολυμπιάδα της Αθήνας επρόκειτο να αλλάξει ριζικά την εικόνα της πόλης. Πράγματι αυτό συνέβη: από το 2001 ως το 2004 οι μπουλντόζες ροκάνισαν δεκάδες χιλιάδες στρέμματα δημοσίων χώρων, παρά τις δεσμεύσεις ότι «θα γίνει προσπάθεια να αξιοποιηθούν στο μέγιστο οι υπάρχουσες υποδομές, ώστε να μη δεσμευτούν οι ελεύθεροι χώροι» (Φάκελος Υποψηφιότητας της Πόλης των Αθηνών). Μετά την Ολυμπιάδα οι αναμορφωμένοι χώροι και οι εγκαταστάσεις παραδόθηκαν σε ιδιώτες για εμπορική εκμετάλλευση ( 7 από τα 22 Ολυμπιακά Ακίνητα). Το επιχείρημα δε που διατυπώθηκε για τη μετατροπή του κέντρου Τύπου και την επικείμενη μετατροπή του Ολυμπιακού Κέντρου Γαλατσίου σε εμπορικά κέντρα, είναι ότι με αυτόν τον τρόπο «απαλλάσσεται ο φορολογούμενος από tο κόστος συντήρησης»(!!!) (δήλωση του Δ. Σταμενίτη, προέδρου της Ολυμπιακά Ακίνητα ΑΕ). Στον αντίποδα, μόνο τρεις από τις εγκαταστάσεις που κατασκευάστηκαν παραμένουν σε αθλητική χρήση, ενώ σύμφωνα με τις δηλώσεις του Ηρ. Δρούλια, γενικού γραμματέα του ΤΕΕ: «έχουμε μείνει χωρίς αθλητικές εγκαταστάσεις μεσαίου μεγέθους, οι οποίες θα ανέπτυσσαν τον ερασιτεχνικό αθλητισμό».
Και πράσινα άλογα
Πρώτα απ’ όλα πρέπει να θυμίσουμε ότι ήδη από το 1997 η Διεθνής Ολυμπιακή Επιτροπή είχε ανακηρύξει το περιβάλλον σε "Τρίτο Πυλώνα του Ολυμπισμού” (μαζί με τον αθλητισμό και τον πολιτισμό), δίνοντας το καλό παράδειγμα με την 1η Πράσινη Ολυμπιάδα, αυτή του Σίδνεϋ. Αντίστοιχα, ο Φάκελος Υποψηφιότητας της Αθήνας προδιέγραφε μια Ολυμπιάδα στην οποία το περιβάλλον θα ήταν ένα από τα πλέον κυρίαρχα στοιχεία.
Οι δεσμεύσεις των αρμοδίων «για εξαντλητικές μελέτες περιβαλλοντικών επιπτώσεων ακόμη και στο μικρότερο έργο, έτσι ώστε η χλωρίδα και η πανίδα να μην θιγεί», πολύ γρήγορα, μετατράπηκαν σε ασκήσεις επί χάρτου. Ο σχεδιασμός της Ολυμπιάδας προέβλεπε 280.000 φυτεύσεις δέντρων και 12.000.000. Πέντε χρόνια μετά, το πράσινο αυξήθηκε μόνο κατά 15.000 στρέμματα, από τα οποία τα 5.000 αφορούσαν τον περιβάλλοντα χώρο των ολυμπιακών εγκαταστάσεων, που σήμερα σε μεγάλο βαθμό έχουν χαθεί. Το τελικό όφελος υπολογίζεται σε λιγότερο από ένα τετραγωνικό πρασίνου ανά κάτοικο, δείκτης που διατηρεί την Αθήνα στις τελευταίες θέσεις του καταλόγου με τις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες.
Η Ολυμπιάδα όχι μόνο δεν «πρασίνισε» την πόλη, αλλά σε ορισμένες περιπτώσεις προκάλεσε και ανεπανόρθωτα πλήγματα στο φυσικό περιβάλλον. Υπενθυμίζουμε την κατασκευή του Ολυμπιακού Χωριού, μια πόλη που στεγάζει χιλιάδες άτομα, στους πρόποδες της Πάρνηθας σε δασώδη περιοχή’ την παράδοση άλλου δασικού χώρου, στο Τατόι, για να δημιουργηθούν εγκαταστάσεις ιππικές και τοξοβολίας’ την καταστροφή του υδροβιότοπου στο Σχοινιά προκειμένου να γίνουν υποδομές για κανό-καγιάκ και κωπηλασία.
Πρόσφατα ο Π. Συναδινός, τέως διευθύνων σύμβουλος της «Αθήνας 2004», επισήμανε ότι: «οι εναλλακτικές μορφές ενέργειας, όπως τα φωτοβολταϊκά, η ηλιακή και γεωθερμική ενέργεια ήταν άγνωστες στη διοργάνωση». Χαρακτηριστικότερο παράδειγμα το Ολυμπιακό Χωριό: σε όλες τις εκθέσεις που προηγήθηκαν του έργου γίνονταν λόγος για βιοκλιματικό σχεδιασμό, για τεχνολογίες εξοικονόμησης ενέργειας και νερού, για ανανεώσιμες πηγές ενέργειας (με ιδιαίτερη μνεία στη χρήση ηλιακών θερμοσιφώνων και φωτοβολταϊκών ), για αποφυγή χρήσης τοξικών υλικών κτλ. κτλ. Τίποτα από όλα αυτά δεν αποτέλεσε συμβατική υποχρέωση των εργοληπτριών εταιρειών. Το αποτέλεσμα ήταν φυσικά να μην υλοποιηθεί ο σχεδιασμός, γιατί ανέβαζε το κόστος και μείωνε τα κέρδη των κατασκευαστριών εταιρειών.
Χαμογελάστε,
είναι η μπατσοκάμερα!
Το ζήτημα της ασφάλειας των Αγώνων είχε τεθεί εξ αρχής στις βασικές προτεραιότητες των κυβερνήσεων. Η «λύση» που ακολουθήθηκε ήταν η εγκατάσταση ενός πλέγματος «μηχανισμών ασφαλείας». Το σύστημα C4I, 293 κάμερες στους δρόμους της Αθήνας και 1.000 ακόμα στις ολυμπιακές εγκαταστάσεις, οι βόλτες του ζέπελιν στον αττικό ουρανό, η απαγόρευση των διαδηλώσεων κατά τη διάρκεια των αγώνων, όπως επέβαλε η ΔΟΕ, οδήγησαν αρκετούς να κάνουν λόγο για την Ολυμπιάδα της καταστολής, προάγγελο μιας πρωτόγνωρης αυταρχικής θωράκισης του ελληνικού κράτους.
Οι Ολυμπιακοί ολοκληρώθηκαν, ευτυχώς αναίμακτα, τα χρόνια πέρασαν, αλλά οι κάμερες παρέμειναν στη θέση τους και ταυτόχρονα αυξήθηκαν, με επίσημη δικαιολογία τον έλεγχο της… κυκλοφορίας. Η Αρχή Προστασίας Προσωπικών Δεδομένων αρχικά δέχθηκε την παράταση λειτουργίας των καμερών του συστήματος C4I μέχρι το 2007, μόνο «για τη διευκόλυνση και τον έλεγχο της κυκλοφορίας και των οχημάτων». Πολύ σύντομα αποδείχθηκε ότι η ΕΛΑΣ χρησιμοποιούσε τις κάμερες και για έναν επιπλέον λόγο, την παρακολούθηση των διαδηλώσεων. Μάλιστα η Αρχή Προστασίας Προσωπικών Δεδομένων αναγκάστηκε να κόψει πρόστιμο 3.000 ευρώ στην ΕΛΑΣ, επειδή είχε σε λειτουργία κάμερες στραμμένες σε πλατείες, χώρους συγκεντρώσεων κτλ. παρότι είχε απαγορευθεί η χρήση τους. Το σήριαλ με τις κάμερες συνεχίζεται ακόμη και σήμερα: με την κυβέρνηση της ΝΔ να εξαγγέλλει πριν λίγο καιρό ότι θα βάλει σε άμεση λειτουργία 1.100 νέες κάμερες, που θα καταγράφουν κυρίως τους διαδηλωτές, και την Αρχή Προστασίας Προσωπικών Δεδομένων να λέει «όχι».
Μιζενς
Εκτός όμως από το C4I, η Ολυμπιάδα κληροδότησε στη χώρα και ένα σκάνδαλο σχετιζόμενο με το εν λόγω σύστημα ασφαλείας κι ειδικότερα με μια εκ των προμηθευτριών εταιρειών του. Σκάνδαλο που ταλανίζει, ιδιαιτέρα τον τελευταίο καιρό, την πολιτική σκηνή της χώρας, σε τέτοιο μάλιστα βαθμό, που οδήγησε, σύμφωνα με ορισμένους, στο κλείσιμο της Βουλής, ώστε να μη διενεργηθούν έρευνες και αποκαλυφθούν οι ένοχοι. Ο σάλος που έχει προκληθεί αφορά στη Ζίμενς και πιο συγκεκριμένα στα χρήματα που έδωσε από τα ταμεία της σε πολιτικούς και των δύο μεγαλύτερων πολιτικών κομμάτων, αλλά και στα ίδια τα κόμματα, προκειμένου να έχουν ευνοϊκή στάση σε σχέση με τις κρατικές προμήθειες δυσθεώρητης αξίας, στις οποίες συμπεριλαμβάνεται και η αγορά του C4I.
Ξένε, ξένε είσαι εδώ;
Η Ολυμπιάδα της Αθήνας παρουσιάστηκε ως το γεγονός που μπορούσε να αναπτύξει σε μεγάλο βαθμό την τουριστική κίνηση της χώρας βραχυπρόθεσμα αλλά και μακροπρόθεσμα. Από τη μία η διεθνής προβολή της χώρας, απ’ την άλλη οι υποδομές που δημιουργήθηκαν και θα μπορούσαν να προσελκύσουν ειδικές μορφές τουρισμού (συνεδριακός, αστικός, αθλητικός, πολιτισμικός ) τόνωσαν αυτές τις προσδοκίες. Τα δεδομένα άλλωστε από άλλες διοργανώτριες χώρες ενίσχυαν την αισιοδοξία: για παράδειγμα η Βαρκελώνη (1992) πριν από τη διεξαγωγή των αγώνων εθεωρείτο η 16η πιο δημοφιλής τουριστική περιοχή στην Ευρώπη, ενώ μέχρι το 1999 είχε φτάσει στην 3η θέση. Οι τουριστικοί φορείς και ο Σύνδεσμός Ελληνικών Τουριστικών Επιχειρήσεων δεν συμμερίστηκε αυτή την αισιοδοξία, αφού ακόμη και το 2004 ανέφεραν πτώση του εισερχόμενου τουρισμού. Πέντε χρόνια αργότερα, ο ελληνικός τουρισμός φαίνεται να έχει χάσει τα όποια πλεονεκτήματα από τη διοργάνωση, με αποτέλεσμα την κάμψη των εσόδων αλλά και του αριθμού τουριστών.
«Βρώμικη Συμμαχία»
Στο πλαίσιο της «Καθαρής Συμμαχίας» 2004 ο στόχος ήταν μια Αθήνα υπόδειγμα καθαριότητας, σκοπός που επιτεύχθηκε κατά τη διάρκεια της τέλεσης των Ολυμπιακών Αγώνων. Για την υλοποίηση του σχεδίου δαπανήθηκαν 34 εκατ. ευρώ, ώστε να αγοραστούν από το Δήμο Αθηναίων μηχανήματα καθαρισμού και εξοπλισμός. Λίγα χρόνια μετά, το ιστορικό κέντρο της Αθήνας είναι πιο βρώμικο από ποτέ, αποδεικνύοντας ότι η… συμμαχία ήταν μάλλον εύθραυστη. Ως αιτίες θα μπορούσαν να θεωρηθούν: 1. Ο παροπλισμός του 30% των μηχανημάτων καθαρισμού, που «λιώνουν» από την υπερχρήση 2. Η ανεπάρκεια εργαζομένων στο τομέα της καθαριότητας του Δήμου Αθηναίων, που οφείλεται και στις συχνές μετατάξεις των εργαζομένων του σε άλλους πιο «καθαρούς» τομείς του Δήμου
Τράφικινγκ
Αλησμόνητη θα μείνει η απόφαση του Δήμου Αθηναίων, επί δημαρχίας Ντόρας Μπακογιάννη, να διευκολύνει ενόψει Ολυμπιάδας το… σεξοτουρισμό. Η πλειονότητα του δημοτικού συμβουλίου τότε διαπίστωνε κυνικά ότι τον καιρό των Ολυμπιακών αναμένεται «μεγάλη προσέλευση εκδιδόμενων γυναικών» γεγονός που έπρεπε να αντιμετωπιστεί από το δήμο με τη διοχέτευση των γυναικών σε «ξενοδοχεία και άλλους ανάλογους χώρους», «μισθωμένα πλοία και σπίτια». Με αυτό τον τρόπο η Δημοτική Αρχή αντιμετώπισε αυτή τη σύγχρονη μορφή δουλείας ως μια ακόμα… υπηρεσία που θα παρείχε η χώρα στους άρρενες τουρίστες, νομιμοποιώντας στην ουσία την εκμετάλλευση χιλιάδων θυμάτων της (καταναγκαστικής) πορνείας, που βρίσκονταν ήδη στη Ελλάδα ή θα «εισάγονταν» με αδιευκρίνιστους τρόπους το καλοκαίρι του 2004. Το γεγονός είχε ως αποτέλεσμα τη ραγδαία αύξηση της πορνείας στη χώρα, «λύνοντας» τα χέρια των κυκλωμάτων διακίνησης γυναικών και κρατώντας χιλιάδες γυναίκες ομήρους υπό άθλιες συνθήκες εκβιασμού και κακοποίησης.
Μετα - ολυμπιακή μελαγχολία
Αρκετοί νεοτρέντι ψυχολόγοι μετά τους Ολυμπιακούς έκαναν λόγο για τη μετα-ολυμπιακή θλίψη, το συναίσθημα που γεννάται μετά τη «γιορτή». Μάλιστα υποστήριζαν ότι κατακλύζει κατά κύριο λόγο όσους ασχολούνταν με τη διοργάνωση των αγώνων, τους αθλητές αλλά και του πολίτες της διοργανώτριας χώρας. Πέντε χρόνια μετά το σίγουρο είναι ο έλληνας πολίτης δεν πάσχει όχι μόνο δεν πάσχει από μετα-ολυμπιακή θλίψη αλλά έχει πέσει σε βαριά κατάθλιψη μπροστά στην οικονομική κρίση, τις συνακόλουθες απολύσεις, το όργιο της καταστολής, τον εσμό των σκανδάλων.
Με θε+ικό πρόσημο
Πάντως στο γκρίζο μετα-ολυμπιακό απολογισμό, μπορούν να προστεθούν και ορισμένες πινελιές χρώματος. Στις θετικές εξελίξεις που μπορούν να πιστωθούν στην Ολυμπιάδα καταγράφεται μια σειρά έργων απαραίτητων για την πόλη, που λόγω των αγώνων εκβιάστηκαν ή επιταχύνθηκαν. Η ανάπτυξη μέσων μαζικής μεταφοράς (μετρό, προαστιακός, τραμ, εκσυγχρονισμός τρόλεϊ και λεωφορείων, αεροδρόμιο Σπάτων) ευνοήθηκε από τα αυστηρά χρονοδιαγράμματα για την υλοποίηση τους, γεγονός πρωτόγνωρο για τα ελληνικά δεδομένα. Αλλά και το Ολυμπιακό Στάδιο, με την περιβόητη στέγη, όχι μόνο δεν είναι άσχημο, αλλά προσφέρεται για καθημερινή βολτούλα και χαλάρωση σε νέους, παιδιά και μεγαλύτερους με τα πόδια ή ποδήλατο. Ενώ τέλος δεν πρέπει να παραλείψουμε ότι λόγω των Ολυμπιακών, μάθαμε τον πολυτάλαντο καλλιτέχνη Δημήτρη Παπαϊωάννου, που σκηνοθέτησε την αισθητικά απολαυστική Τελετή Έναρξης (πρόκειται άλλωστε για το γεγονός που έμεινε περισσότερο χαραγμένο στη μνήμη της πλειονότητας [43%] σύμφωνα με δημοσκόπηση των MRB -VPRC-Research International).
Το κόστος των Ολυμπιακών ανέβηκε σε δυσθεώρητα ύψη και το πιθανότερο είναι ότι το λογαριασμό θα πληρώνουν και τα εγγόνια μας. Τα υπέρογκα ποσά που δόθηκαν (2,2 δις ευρώ για αθλητικές εγκαταστάσεις, 1,5 δις για τα «συστήματα ασφαλείας κ.ά.) επιβάρυναν σε μεγάλο βαθμό το έλλειμμα, ενώ ακόμη και στο φετινό προϋπολογισμό προβλέπονται κονδύλια για την εξόφληση ολυμπιακών έργων.
Τι θα μπορούσαμε όμως να γίνει αν οι πακτωλοί των χρημάτων που δόθηκαν για τη φιέστα των Ολυμπιακών προσφέρονταν στην υγεία, την παιδεία, την προστασία του περιβάλλοντος, τον πολιτισμό;
*Με μισό δις ευρώ, δηλαδή το 1/3 των χρημάτων που δόθηκε για την ασφάλεια των αγώνων, θα μπορούσαν να εξοπλιστούν 5 νέα μεγάλα νοσοκομεία, όπως το Αττικόν ή 10 μικρότερα των 400 κλινών. Τα νέα αυτά νοσοκομεία, σωστά χωροταξικά κατανεμημένα, θα αντικαθιστούσαν 15 από τα παλιά, τα οποία δεν δύνανται να αναμορφωθούν πια.
*Με 100 εκατομμύρια ευρώ, το 1/5 των χρημάτων που πληρώσαμε για την ασφάλεια των Αγώνων, θα στηρίζονταν, σύμφωνα με στοιχεία της ΓΣΕΕ, ειδικές ομάδες πληθυσμού όπως: μετανάστες, αθίγγανοι, άτομα με αναπηρίες, παλιννοστούντες για την ένταξή τους στην αγορά εργασίας.
*Με 300.000.000 ευρώ, το ποσό που διέθεσε η ΔΕΗ ως μεγάλος χορηγός των Αγώνων, θα χρηματοδοτούνταν πολλές δράσεις εξοικονόμησης ενέργειας για τα επόμενα πέντε χρόνια. Ενδεικτικά αναφέρουμε: μόνωση κατοικιών και κτιρίων, αλλαγή λεβήτων πετρελαίου, εγκατάσταση ηλιακών θερμοσιφώνων, εγκατάσταση φωτοβολταϊκών, εγκατάσταση ανεμιστήρων οροφής, φυσικός δροσισμός κλπ. Η εφαρμογή αυτών των δράσεων θα επιφέρει εξοικονόμηση ενέργειας, με αντίστοιχη μείωση των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα κατά 7 εκατομμύρια τόνους ετησίως περίπου. Πέραν του προφανούς ενεργειακού και περιβαλλοντικού οφέλους, υπάρχει και ένα οικονομικό όφελος της τάξης των 70 εκατ. ευρώ ετησίως. Αυτό προκύπτει από το γεγονός ότι η χώρα μας (δεδομένου ότι δεν πετυχαίνει τις δεσμεύσεις της για μείωση των εκπομπών των αερίων του θερμοκηπίου) θα αναγκαστεί να πληρώσει, για να καλύψει τις υποχρεώσεις της, περίπου 10 ευρώ τον τόνο διοξειδίου του άνθρακα.
*Με τα 350 εκατ. ευρώ που βγήκαν από το Δημόσιο Ταμείο μόνο για τα οργανωτικά έξοδα των 16 ημερών, θα μπορούσε να στηριχθούν τα δημόσια μέσα μεταφοράς. Πιο συγκεκριμένα οι προτάσεις της «ερευνητικής ομάδας των 7 εμπειρογνωμόνων» του Πολυτεχνείου για 4 βασικές και επείγουσες γραμμές πρώτης προτεραιότητας ως το 2008: Σταθμός Λαρίσης-Πανεπιστημιούπολη, Ζάππειο-Καισαριανή, Ζάππειο-Ανω Πατήσια και ΣΕΦ-λιμάνι Πειραιά, συνολικού μήκους 24 χιλιομέτρων θα κόστιζαν συνολικά μόλις 288.000.000 ευρώ.
*Με 500 εκατομμύρια ευρώ στην εκπαίδευση θα μειώνονταν οι ωρομίσθιοι και αναπληρωτές και θα μονιμοποιούνταν αρκετοί καθηγητές, βγαίνοντας από την εργασιακή ομηρία. Θα αγοράζονταν οικόπεδα ώστε να καταργηθεί η διπλο-βάρδια στις γειτονιές των παιδιών «του κατώτερου θεού» και να γλιτώσουν οι μικροί μαθητές των νηπιαγωγείων από τα υπόγεια και άθλια μισθωμένα κτίρια. Επίσης θα καλύπτονταν μέρος του κόστους για τις δαπάνες λειτουργίας των Παιδικών Σταθμών, για όλα τα παιδιά, ώστε να μην τα φορτώνονται οι γονείς.
Και τι δεν έκαναν οι κυβερνώντες για την ανάληψη των Ολυμπιακών Αγώνων από την Αθήνα το 2004. Οι προσπάθειες χρονολογούνται από το 1992 οπότε η πρόταση της Αθήνας για την Ολυμπιάδα του 1996 απορρίφθηκε, αναλαμβάνοντας τη διοργάνωση η Ατλάντα. Μάλιστα τότε ήταν τέτοια η θλίψη που μέχρι και μποϋκοτάζ της κόκα κόλα προωθούνταν. Όταν τελικά τους πήραμε το 2000, τα πανηγύρια ήταν ατελείωτα και οι Ολυμπιακοί Αγώνες παρουσιάστηκαν ως «εθνικό όραμα» ή «ευλογία». Το κυριότερο πάντως είναι ότι από την εποχή της διεκδίκησης αλλά κυρίως μετά την ανάληψη εμφανίστηκαν ως μια «μεγάλη ευκαιρία», ως μια «μεγάλη πρόκληση» για την αντιμετώπιση -μεταξύ άλλων- και χρόνιων προβλημάτων της Αττικής. Το στοίχημα δόθηκε, ο τζόγος ήταν μεγάλος και τώρα πέντε χρόνια μετά μετράμε κέρδη και ζημίες…
Ακίνητα, αμίλητα κι εγκαταλελειμμένα
Από το 2004 στέκουν στη θέση τους, όμως ο χρόνος, η εγκατάλειψη και η συνακόλουθη φθορά έχει στραπατσάρει την αρχική εντυπωσιακή εικόνα τους. Ο λόγος για μια σειρά εγκαταστάσεις και υποδομές των Ολυμπιακών Αγώνων, που παρά τις υποσχέσεις, παρέμειναν αναξιοποίητες. Μερικά χαρακτηριστικά παραδείγματα: ο περιβάλλων χώρος του Ολυμπιακού Σταδίου με τις παρεμβάσεις του Καλατράβα παραμένει αναξιοποίητος, ενώ απαιτείται ειδική άδεια για να τον επισκεφτούν τουρίστες! Το «παραλιακό μέτωπο» από το Στάδιο Ειρήνης & Φιλίας έως το ολυμπιακό γήπεδο του beach volley είναι σχεδόν όπως ήταν πριν το 2004. Ότι φυτεύτηκε τότε, ξεράθηκε, σκουπίδια και μπάζα υπάρχουν σε αρκετά σημεία. Και να σκεφτεί κανείς ότι η πρόβλεψη ήταν να δημιουργηθεί εκεί οικολογικό πάρκο 240 στρεμμάτων και μίνι αθλητικές εγκαταστάσεις. Όσο για το γήπεδο του beach volley προορίζονταν για συναυλιακός χώρος. Ακόμα και υπερσύγχρονα συστήματα πυρόσβεσης που αγοράστηκαν το 2004, βρίσκονται κλεισμένα σε αποθήκες και δεν χρησιμοποιήθηκαν ούτε για την αντιμετώπιση των μεγάλων πυρκαγιών σε Πάρνηθα και την Ηλεία.
Κι όλα αυτά ενώ ένα από τα βασικά σημεία του Φακέλου Υποψηφιότητας ήταν πως «καμία εγκατάσταση δεν θα πραγματοποιηθεί αν δεν προβλεφθεί η μετα-ολυμπιακή χρήση της». Ο εντεταλμένος σύμβουλος της Οργανωτικής Επιτροπής Ολυμπιακών Αγώνων, Σπύρος Καπράλος, ομολόγησε πρόσφατα: «δημιουργήσαμε μόνιμες αθλητικές εγκαταστάσεις χωρίς αυτό σε πολλές περιπτώσεις να μας επιβληθεί από τις Διεθνείς Αθλητικές Ομοσπονδίες, χωρίς αυτό να είναι απαραίτητο για τις αγωνιστικές ανάγκες της χώρας μας. Ως αποτέλεσμα, πολλές από αυτές παρουσιάζουν σήμερα φαινόμενα καταστροφής». Με άλλα λόγια πολλές εγκαταστάσεις ήταν μίας χρήσης (π.χ. γήπεδα χόκεϊ επί χόρτου), ενώ το υψηλό κόστος συντήρησής τούς παρότρυνε τους κυβερνώντες να τις αφήσουν στην τύχη τους …
Σύμφωνα με τις αρχικές εξαγγελίες, η Ολυμπιάδα της Αθήνας επρόκειτο να αλλάξει ριζικά την εικόνα της πόλης. Πράγματι αυτό συνέβη: από το 2001 ως το 2004 οι μπουλντόζες ροκάνισαν δεκάδες χιλιάδες στρέμματα δημοσίων χώρων, παρά τις δεσμεύσεις ότι «θα γίνει προσπάθεια να αξιοποιηθούν στο μέγιστο οι υπάρχουσες υποδομές, ώστε να μη δεσμευτούν οι ελεύθεροι χώροι» (Φάκελος Υποψηφιότητας της Πόλης των Αθηνών). Μετά την Ολυμπιάδα οι αναμορφωμένοι χώροι και οι εγκαταστάσεις παραδόθηκαν σε ιδιώτες για εμπορική εκμετάλλευση ( 7 από τα 22 Ολυμπιακά Ακίνητα). Το επιχείρημα δε που διατυπώθηκε για τη μετατροπή του κέντρου Τύπου και την επικείμενη μετατροπή του Ολυμπιακού Κέντρου Γαλατσίου σε εμπορικά κέντρα, είναι ότι με αυτόν τον τρόπο «απαλλάσσεται ο φορολογούμενος από tο κόστος συντήρησης»(!!!) (δήλωση του Δ. Σταμενίτη, προέδρου της Ολυμπιακά Ακίνητα ΑΕ). Στον αντίποδα, μόνο τρεις από τις εγκαταστάσεις που κατασκευάστηκαν παραμένουν σε αθλητική χρήση, ενώ σύμφωνα με τις δηλώσεις του Ηρ. Δρούλια, γενικού γραμματέα του ΤΕΕ: «έχουμε μείνει χωρίς αθλητικές εγκαταστάσεις μεσαίου μεγέθους, οι οποίες θα ανέπτυσσαν τον ερασιτεχνικό αθλητισμό».
Και πράσινα άλογα
Πρώτα απ’ όλα πρέπει να θυμίσουμε ότι ήδη από το 1997 η Διεθνής Ολυμπιακή Επιτροπή είχε ανακηρύξει το περιβάλλον σε "Τρίτο Πυλώνα του Ολυμπισμού” (μαζί με τον αθλητισμό και τον πολιτισμό), δίνοντας το καλό παράδειγμα με την 1η Πράσινη Ολυμπιάδα, αυτή του Σίδνεϋ. Αντίστοιχα, ο Φάκελος Υποψηφιότητας της Αθήνας προδιέγραφε μια Ολυμπιάδα στην οποία το περιβάλλον θα ήταν ένα από τα πλέον κυρίαρχα στοιχεία.
Οι δεσμεύσεις των αρμοδίων «για εξαντλητικές μελέτες περιβαλλοντικών επιπτώσεων ακόμη και στο μικρότερο έργο, έτσι ώστε η χλωρίδα και η πανίδα να μην θιγεί», πολύ γρήγορα, μετατράπηκαν σε ασκήσεις επί χάρτου. Ο σχεδιασμός της Ολυμπιάδας προέβλεπε 280.000 φυτεύσεις δέντρων και 12.000.000. Πέντε χρόνια μετά, το πράσινο αυξήθηκε μόνο κατά 15.000 στρέμματα, από τα οποία τα 5.000 αφορούσαν τον περιβάλλοντα χώρο των ολυμπιακών εγκαταστάσεων, που σήμερα σε μεγάλο βαθμό έχουν χαθεί. Το τελικό όφελος υπολογίζεται σε λιγότερο από ένα τετραγωνικό πρασίνου ανά κάτοικο, δείκτης που διατηρεί την Αθήνα στις τελευταίες θέσεις του καταλόγου με τις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες.
Η Ολυμπιάδα όχι μόνο δεν «πρασίνισε» την πόλη, αλλά σε ορισμένες περιπτώσεις προκάλεσε και ανεπανόρθωτα πλήγματα στο φυσικό περιβάλλον. Υπενθυμίζουμε την κατασκευή του Ολυμπιακού Χωριού, μια πόλη που στεγάζει χιλιάδες άτομα, στους πρόποδες της Πάρνηθας σε δασώδη περιοχή’ την παράδοση άλλου δασικού χώρου, στο Τατόι, για να δημιουργηθούν εγκαταστάσεις ιππικές και τοξοβολίας’ την καταστροφή του υδροβιότοπου στο Σχοινιά προκειμένου να γίνουν υποδομές για κανό-καγιάκ και κωπηλασία.
Πρόσφατα ο Π. Συναδινός, τέως διευθύνων σύμβουλος της «Αθήνας 2004», επισήμανε ότι: «οι εναλλακτικές μορφές ενέργειας, όπως τα φωτοβολταϊκά, η ηλιακή και γεωθερμική ενέργεια ήταν άγνωστες στη διοργάνωση». Χαρακτηριστικότερο παράδειγμα το Ολυμπιακό Χωριό: σε όλες τις εκθέσεις που προηγήθηκαν του έργου γίνονταν λόγος για βιοκλιματικό σχεδιασμό, για τεχνολογίες εξοικονόμησης ενέργειας και νερού, για ανανεώσιμες πηγές ενέργειας (με ιδιαίτερη μνεία στη χρήση ηλιακών θερμοσιφώνων και φωτοβολταϊκών ), για αποφυγή χρήσης τοξικών υλικών κτλ. κτλ. Τίποτα από όλα αυτά δεν αποτέλεσε συμβατική υποχρέωση των εργοληπτριών εταιρειών. Το αποτέλεσμα ήταν φυσικά να μην υλοποιηθεί ο σχεδιασμός, γιατί ανέβαζε το κόστος και μείωνε τα κέρδη των κατασκευαστριών εταιρειών.
Χαμογελάστε,
είναι η μπατσοκάμερα!
Το ζήτημα της ασφάλειας των Αγώνων είχε τεθεί εξ αρχής στις βασικές προτεραιότητες των κυβερνήσεων. Η «λύση» που ακολουθήθηκε ήταν η εγκατάσταση ενός πλέγματος «μηχανισμών ασφαλείας». Το σύστημα C4I, 293 κάμερες στους δρόμους της Αθήνας και 1.000 ακόμα στις ολυμπιακές εγκαταστάσεις, οι βόλτες του ζέπελιν στον αττικό ουρανό, η απαγόρευση των διαδηλώσεων κατά τη διάρκεια των αγώνων, όπως επέβαλε η ΔΟΕ, οδήγησαν αρκετούς να κάνουν λόγο για την Ολυμπιάδα της καταστολής, προάγγελο μιας πρωτόγνωρης αυταρχικής θωράκισης του ελληνικού κράτους.
Οι Ολυμπιακοί ολοκληρώθηκαν, ευτυχώς αναίμακτα, τα χρόνια πέρασαν, αλλά οι κάμερες παρέμειναν στη θέση τους και ταυτόχρονα αυξήθηκαν, με επίσημη δικαιολογία τον έλεγχο της… κυκλοφορίας. Η Αρχή Προστασίας Προσωπικών Δεδομένων αρχικά δέχθηκε την παράταση λειτουργίας των καμερών του συστήματος C4I μέχρι το 2007, μόνο «για τη διευκόλυνση και τον έλεγχο της κυκλοφορίας και των οχημάτων». Πολύ σύντομα αποδείχθηκε ότι η ΕΛΑΣ χρησιμοποιούσε τις κάμερες και για έναν επιπλέον λόγο, την παρακολούθηση των διαδηλώσεων. Μάλιστα η Αρχή Προστασίας Προσωπικών Δεδομένων αναγκάστηκε να κόψει πρόστιμο 3.000 ευρώ στην ΕΛΑΣ, επειδή είχε σε λειτουργία κάμερες στραμμένες σε πλατείες, χώρους συγκεντρώσεων κτλ. παρότι είχε απαγορευθεί η χρήση τους. Το σήριαλ με τις κάμερες συνεχίζεται ακόμη και σήμερα: με την κυβέρνηση της ΝΔ να εξαγγέλλει πριν λίγο καιρό ότι θα βάλει σε άμεση λειτουργία 1.100 νέες κάμερες, που θα καταγράφουν κυρίως τους διαδηλωτές, και την Αρχή Προστασίας Προσωπικών Δεδομένων να λέει «όχι».
Μιζενς
Εκτός όμως από το C4I, η Ολυμπιάδα κληροδότησε στη χώρα και ένα σκάνδαλο σχετιζόμενο με το εν λόγω σύστημα ασφαλείας κι ειδικότερα με μια εκ των προμηθευτριών εταιρειών του. Σκάνδαλο που ταλανίζει, ιδιαιτέρα τον τελευταίο καιρό, την πολιτική σκηνή της χώρας, σε τέτοιο μάλιστα βαθμό, που οδήγησε, σύμφωνα με ορισμένους, στο κλείσιμο της Βουλής, ώστε να μη διενεργηθούν έρευνες και αποκαλυφθούν οι ένοχοι. Ο σάλος που έχει προκληθεί αφορά στη Ζίμενς και πιο συγκεκριμένα στα χρήματα που έδωσε από τα ταμεία της σε πολιτικούς και των δύο μεγαλύτερων πολιτικών κομμάτων, αλλά και στα ίδια τα κόμματα, προκειμένου να έχουν ευνοϊκή στάση σε σχέση με τις κρατικές προμήθειες δυσθεώρητης αξίας, στις οποίες συμπεριλαμβάνεται και η αγορά του C4I.
Ξένε, ξένε είσαι εδώ;
Η Ολυμπιάδα της Αθήνας παρουσιάστηκε ως το γεγονός που μπορούσε να αναπτύξει σε μεγάλο βαθμό την τουριστική κίνηση της χώρας βραχυπρόθεσμα αλλά και μακροπρόθεσμα. Από τη μία η διεθνής προβολή της χώρας, απ’ την άλλη οι υποδομές που δημιουργήθηκαν και θα μπορούσαν να προσελκύσουν ειδικές μορφές τουρισμού (συνεδριακός, αστικός, αθλητικός, πολιτισμικός ) τόνωσαν αυτές τις προσδοκίες. Τα δεδομένα άλλωστε από άλλες διοργανώτριες χώρες ενίσχυαν την αισιοδοξία: για παράδειγμα η Βαρκελώνη (1992) πριν από τη διεξαγωγή των αγώνων εθεωρείτο η 16η πιο δημοφιλής τουριστική περιοχή στην Ευρώπη, ενώ μέχρι το 1999 είχε φτάσει στην 3η θέση. Οι τουριστικοί φορείς και ο Σύνδεσμός Ελληνικών Τουριστικών Επιχειρήσεων δεν συμμερίστηκε αυτή την αισιοδοξία, αφού ακόμη και το 2004 ανέφεραν πτώση του εισερχόμενου τουρισμού. Πέντε χρόνια αργότερα, ο ελληνικός τουρισμός φαίνεται να έχει χάσει τα όποια πλεονεκτήματα από τη διοργάνωση, με αποτέλεσμα την κάμψη των εσόδων αλλά και του αριθμού τουριστών.
«Βρώμικη Συμμαχία»
Στο πλαίσιο της «Καθαρής Συμμαχίας» 2004 ο στόχος ήταν μια Αθήνα υπόδειγμα καθαριότητας, σκοπός που επιτεύχθηκε κατά τη διάρκεια της τέλεσης των Ολυμπιακών Αγώνων. Για την υλοποίηση του σχεδίου δαπανήθηκαν 34 εκατ. ευρώ, ώστε να αγοραστούν από το Δήμο Αθηναίων μηχανήματα καθαρισμού και εξοπλισμός. Λίγα χρόνια μετά, το ιστορικό κέντρο της Αθήνας είναι πιο βρώμικο από ποτέ, αποδεικνύοντας ότι η… συμμαχία ήταν μάλλον εύθραυστη. Ως αιτίες θα μπορούσαν να θεωρηθούν: 1. Ο παροπλισμός του 30% των μηχανημάτων καθαρισμού, που «λιώνουν» από την υπερχρήση 2. Η ανεπάρκεια εργαζομένων στο τομέα της καθαριότητας του Δήμου Αθηναίων, που οφείλεται και στις συχνές μετατάξεις των εργαζομένων του σε άλλους πιο «καθαρούς» τομείς του Δήμου
Τράφικινγκ
Αλησμόνητη θα μείνει η απόφαση του Δήμου Αθηναίων, επί δημαρχίας Ντόρας Μπακογιάννη, να διευκολύνει ενόψει Ολυμπιάδας το… σεξοτουρισμό. Η πλειονότητα του δημοτικού συμβουλίου τότε διαπίστωνε κυνικά ότι τον καιρό των Ολυμπιακών αναμένεται «μεγάλη προσέλευση εκδιδόμενων γυναικών» γεγονός που έπρεπε να αντιμετωπιστεί από το δήμο με τη διοχέτευση των γυναικών σε «ξενοδοχεία και άλλους ανάλογους χώρους», «μισθωμένα πλοία και σπίτια». Με αυτό τον τρόπο η Δημοτική Αρχή αντιμετώπισε αυτή τη σύγχρονη μορφή δουλείας ως μια ακόμα… υπηρεσία που θα παρείχε η χώρα στους άρρενες τουρίστες, νομιμοποιώντας στην ουσία την εκμετάλλευση χιλιάδων θυμάτων της (καταναγκαστικής) πορνείας, που βρίσκονταν ήδη στη Ελλάδα ή θα «εισάγονταν» με αδιευκρίνιστους τρόπους το καλοκαίρι του 2004. Το γεγονός είχε ως αποτέλεσμα τη ραγδαία αύξηση της πορνείας στη χώρα, «λύνοντας» τα χέρια των κυκλωμάτων διακίνησης γυναικών και κρατώντας χιλιάδες γυναίκες ομήρους υπό άθλιες συνθήκες εκβιασμού και κακοποίησης.
Μετα - ολυμπιακή μελαγχολία
Αρκετοί νεοτρέντι ψυχολόγοι μετά τους Ολυμπιακούς έκαναν λόγο για τη μετα-ολυμπιακή θλίψη, το συναίσθημα που γεννάται μετά τη «γιορτή». Μάλιστα υποστήριζαν ότι κατακλύζει κατά κύριο λόγο όσους ασχολούνταν με τη διοργάνωση των αγώνων, τους αθλητές αλλά και του πολίτες της διοργανώτριας χώρας. Πέντε χρόνια μετά το σίγουρο είναι ο έλληνας πολίτης δεν πάσχει όχι μόνο δεν πάσχει από μετα-ολυμπιακή θλίψη αλλά έχει πέσει σε βαριά κατάθλιψη μπροστά στην οικονομική κρίση, τις συνακόλουθες απολύσεις, το όργιο της καταστολής, τον εσμό των σκανδάλων.
Με θε+ικό πρόσημο
Πάντως στο γκρίζο μετα-ολυμπιακό απολογισμό, μπορούν να προστεθούν και ορισμένες πινελιές χρώματος. Στις θετικές εξελίξεις που μπορούν να πιστωθούν στην Ολυμπιάδα καταγράφεται μια σειρά έργων απαραίτητων για την πόλη, που λόγω των αγώνων εκβιάστηκαν ή επιταχύνθηκαν. Η ανάπτυξη μέσων μαζικής μεταφοράς (μετρό, προαστιακός, τραμ, εκσυγχρονισμός τρόλεϊ και λεωφορείων, αεροδρόμιο Σπάτων) ευνοήθηκε από τα αυστηρά χρονοδιαγράμματα για την υλοποίηση τους, γεγονός πρωτόγνωρο για τα ελληνικά δεδομένα. Αλλά και το Ολυμπιακό Στάδιο, με την περιβόητη στέγη, όχι μόνο δεν είναι άσχημο, αλλά προσφέρεται για καθημερινή βολτούλα και χαλάρωση σε νέους, παιδιά και μεγαλύτερους με τα πόδια ή ποδήλατο. Ενώ τέλος δεν πρέπει να παραλείψουμε ότι λόγω των Ολυμπιακών, μάθαμε τον πολυτάλαντο καλλιτέχνη Δημήτρη Παπαϊωάννου, που σκηνοθέτησε την αισθητικά απολαυστική Τελετή Έναρξης (πρόκειται άλλωστε για το γεγονός που έμεινε περισσότερο χαραγμένο στη μνήμη της πλειονότητας [43%] σύμφωνα με δημοσκόπηση των MRB -VPRC-Research International).
Το κόστος των Ολυμπιακών ανέβηκε σε δυσθεώρητα ύψη και το πιθανότερο είναι ότι το λογαριασμό θα πληρώνουν και τα εγγόνια μας. Τα υπέρογκα ποσά που δόθηκαν (2,2 δις ευρώ για αθλητικές εγκαταστάσεις, 1,5 δις για τα «συστήματα ασφαλείας κ.ά.) επιβάρυναν σε μεγάλο βαθμό το έλλειμμα, ενώ ακόμη και στο φετινό προϋπολογισμό προβλέπονται κονδύλια για την εξόφληση ολυμπιακών έργων.
Τι θα μπορούσαμε όμως να γίνει αν οι πακτωλοί των χρημάτων που δόθηκαν για τη φιέστα των Ολυμπιακών προσφέρονταν στην υγεία, την παιδεία, την προστασία του περιβάλλοντος, τον πολιτισμό;
*Με μισό δις ευρώ, δηλαδή το 1/3 των χρημάτων που δόθηκε για την ασφάλεια των αγώνων, θα μπορούσαν να εξοπλιστούν 5 νέα μεγάλα νοσοκομεία, όπως το Αττικόν ή 10 μικρότερα των 400 κλινών. Τα νέα αυτά νοσοκομεία, σωστά χωροταξικά κατανεμημένα, θα αντικαθιστούσαν 15 από τα παλιά, τα οποία δεν δύνανται να αναμορφωθούν πια.
*Με 100 εκατομμύρια ευρώ, το 1/5 των χρημάτων που πληρώσαμε για την ασφάλεια των Αγώνων, θα στηρίζονταν, σύμφωνα με στοιχεία της ΓΣΕΕ, ειδικές ομάδες πληθυσμού όπως: μετανάστες, αθίγγανοι, άτομα με αναπηρίες, παλιννοστούντες για την ένταξή τους στην αγορά εργασίας.
*Με 300.000.000 ευρώ, το ποσό που διέθεσε η ΔΕΗ ως μεγάλος χορηγός των Αγώνων, θα χρηματοδοτούνταν πολλές δράσεις εξοικονόμησης ενέργειας για τα επόμενα πέντε χρόνια. Ενδεικτικά αναφέρουμε: μόνωση κατοικιών και κτιρίων, αλλαγή λεβήτων πετρελαίου, εγκατάσταση ηλιακών θερμοσιφώνων, εγκατάσταση φωτοβολταϊκών, εγκατάσταση ανεμιστήρων οροφής, φυσικός δροσισμός κλπ. Η εφαρμογή αυτών των δράσεων θα επιφέρει εξοικονόμηση ενέργειας, με αντίστοιχη μείωση των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα κατά 7 εκατομμύρια τόνους ετησίως περίπου. Πέραν του προφανούς ενεργειακού και περιβαλλοντικού οφέλους, υπάρχει και ένα οικονομικό όφελος της τάξης των 70 εκατ. ευρώ ετησίως. Αυτό προκύπτει από το γεγονός ότι η χώρα μας (δεδομένου ότι δεν πετυχαίνει τις δεσμεύσεις της για μείωση των εκπομπών των αερίων του θερμοκηπίου) θα αναγκαστεί να πληρώσει, για να καλύψει τις υποχρεώσεις της, περίπου 10 ευρώ τον τόνο διοξειδίου του άνθρακα.
*Με τα 350 εκατ. ευρώ που βγήκαν από το Δημόσιο Ταμείο μόνο για τα οργανωτικά έξοδα των 16 ημερών, θα μπορούσε να στηριχθούν τα δημόσια μέσα μεταφοράς. Πιο συγκεκριμένα οι προτάσεις της «ερευνητικής ομάδας των 7 εμπειρογνωμόνων» του Πολυτεχνείου για 4 βασικές και επείγουσες γραμμές πρώτης προτεραιότητας ως το 2008: Σταθμός Λαρίσης-Πανεπιστημιούπολη, Ζάππειο-Καισαριανή, Ζάππειο-Ανω Πατήσια και ΣΕΦ-λιμάνι Πειραιά, συνολικού μήκους 24 χιλιομέτρων θα κόστιζαν συνολικά μόλις 288.000.000 ευρώ.
*Με 500 εκατομμύρια ευρώ στην εκπαίδευση θα μειώνονταν οι ωρομίσθιοι και αναπληρωτές και θα μονιμοποιούνταν αρκετοί καθηγητές, βγαίνοντας από την εργασιακή ομηρία. Θα αγοράζονταν οικόπεδα ώστε να καταργηθεί η διπλο-βάρδια στις γειτονιές των παιδιών «του κατώτερου θεού» και να γλιτώσουν οι μικροί μαθητές των νηπιαγωγείων από τα υπόγεια και άθλια μισθωμένα κτίρια. Επίσης θα καλύπτονταν μέρος του κόστους για τις δαπάνες λειτουργίας των Παιδικών Σταθμών, για όλα τα παιδιά, ώστε να μην τα φορτώνονται οι γονείς.
