Ψηφιακός ξεναγός
Η επίσκεψη στα μουσεία του κόσμου γίνεται μια ευχάριστη εμπειρία με τη νέα ψηφιακή πλατφόρμα Touring Machine
To μουσείο του Λούβρου στη Γαλλία, το Πράδο στην Ισπανία, το Βρετανικό, το Μoma στη Νέα Υόρκη και η Ακρόπολη χωράνε μέσω ενός λογισμικού στο κινητό σου και ξεδιπλώνονται εικονικά μπροστά σου!
Το καλοκαίρι είναι εδώ και για πολλούς οι διακοπές σε κάποιο ονειρεμένο μέρος στην Ελλάδα ή στο εξωτερικό μπορεί να συνοδεύονται από πολιτιστικές ξεναγήσεις σε αρχαιολογικούς χώρους ή σε μουσεία. Για το πώς μπορεί μια τέτοια ξενάγηση να έχει μεγαλύτερο ενδιαφέρον από μια απλή περιήγηση, την απάντηση έδωσαν δυο νέα παιδιά, η ομάδα Megadodo, από το τμήμα Πληροφορικής του Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών, κερδίζοντας φέτος τον Μάιο το πρώτο βραβείο στον διαγωνισμό Imagine Cup της Microsoft.
Ο Γιώργος Καρακατσιώτης, υποψήφιος διδάκτορας, και ο Βαγγέλης Πτερνέας, φοιτητής στο τρίτο έτος του τμήματος Πληροφορικής, δημιούργησαν τον πρώτο ψηφιακό εξατομικευμένο ξεναγό - Touring Machine, βασισμένο στην τεχνολογία παραγωγής και επεξεργασίας φυσικής γλώσσας. Πρόκειται για ένα καινοτόμο project που αποτελεί αποκλειστική δημιουργία των παιδιών του τμήματος Πληροφορικής και του μέντορα καθηγητή τους στην Τεχνητή Νοημοσύνη, Ίωνα Ανδριτσόπουλου.
Πληροφοριακά, το όνομα της ομάδας Megadodo το πήραν από τον εκδοτικό οίκο ενός βιβλίου επιστημονικής φαντασίας του συγγραφέα Douglas Adams.
Πώς ξεκίνησε η ιδέα να δημιουργήσετε έναν ψηφιακό ατομικό ξεναγό;
Κατ’ αρχήν και των δυο μας οι μητέρες είναι φιλόλογοι και από μικροί μπαινοβγαίναμε σε μουσεία και σε χώρους αρχαιολογικού ενδιαφέροντος. Τις περισσότερες φορές αυτό που συνέβαινε ήταν να βαριόμαστε, χαζεύοντας απλώς τα εκθέματα ή προσπαθώντας να βρούμε πληροφορίες γι’ αυτά. Έτσι, όταν πληροφορηθήκαμε για το διαγωνισμό της Microsoft είπαμε να συμμετάσχουμε με τη δημιουργία ενός τέτοιου λογισμικού που θα προωθεί μια πιο ζωντανή εμπειρία στα μουσεία, με επιλογές που εξαρτώνται από την ηλικία ή τα ενδιαφέροντα του καθενός. Ξεκινήσαμε για χαβαλέ. Δεν περιμέναμε ότι θα κερδίσουμε. Μάλιστα, φοβόμασταν ότι ίσως μας κορόιδευαν οι κριτές ή οι άλλοι συμμετέχοντες, γιατί πραγματικά ο διαγωνισμός είχε πολύ σπουδαίες συμμετοχές.
Τι ακριβώς είναι αυτός ο ξεναγός και πώς λειτουργεί;
Χιλιάδες άνθρωποι καθημερινά περνούν από τα μουσεία του κόσμου: 26.000 από το Λούβρο, 15.000 από το Βρετανικό Μουσείο, για παράδειγμα. Περισσότεροι από 1.000.000 επισκέπτες έχουν ήδη περάσει από το Μουσείο της Ακρόπολης. Τα μηχανήματα ξενάγησης που υπάρχουν σήμερα έχουν προηχογραφημένα στατικά μηνύματα, ενώ οι ξεναγοί είναι γενικά μια ακριβή λύση. Η πλατφόρμα Touring Machine παράγει αυτόματα εξατομικευμένες ξεναγήσεις για μουσεία και αρχαιολογικούς χώρους. Βασίζεται στη μηχανή παραγωγής φυσικής γλώσσας NaturalOWL. Η εφαρμογή μας λειτουργεί ως μια εικονική ξενάγηση. Συγκεκριμένα, συντάσσει περιγραφές οι οποίες, αντί να είναι στατικά προαποτυπωμένες, συντίθενται δυναμικά βάσει των ιδιαίτερων χαρακτηριστικών του χρήστη (ηλικία, ενδιαφέροντα, προσανατολισμός και τοποθεσία στο χώρο, ιστορικό περιήγησης). Το σύστημα αποφεύγει την επανάληψη πληροφοριών, ενώ ταυτόχρονα, κάνοντας χρήση συγκρίσεων μεταξύ των εκθεμάτων που παρουσιάζονται και των εκθεμάτων που έχουν ήδη περιγραφεί, δίνεται μια αίσθηση συνέχειας και διαδραστικότητας της ξενάγησης. Οι περιγραφές μπορούν να παραχθούν αυτόματα σε πολλές γλώσσες, ενώ η έκφρασή τους αλλάζει ανάλογα με την ηλικία του χρήστη (π.χ., οι προτάσεις για παιδιά είναι πιο απλές και πιο σύντομες από τις αντίστοιχες για ενηλίκους).
Πού εφαρμόζεται ο ηλεκτρονικός ξεναγός;
Η πλατφόρμα μας υποστηρίζει δύο εφαρμογές: μία για σταθερούς υπολογιστές και μία για κινητά τηλέφωνα. Η έκδοση για σταθερούς υπολογιστές αναπαριστά τον τρισδιάστατο χώρο της ξενάγησης, προσδίδοντας μία ρεαλιστική περιήγηση στον εικονικό κόσμο. Για όσους προτιμούν να επισκέπτονται τον ίδιο τον αρχαιολογικό χώρο, η έκδοση για κινητά μέσω GPS αναλαμβάνει να τους ενημερώσει σχετικά με τα γύρω εκθέματα και να δημιουργήσει μία, μοναδική για τον κάθε επισκέπτη, διαδρομή προσαρμοσμένη στις προσωπικές επιλογές του.
Ο χρήστης μπορεί να επιλέξει ένα έκθεμα και στη συνέχεια να δει την περιγραφή του, καθώς και επί πλέον πληροφορίες. Αν το GPS δεν λειτουργεί, υπάρχει η δυνατότητα οπτικής αναγνώρισης μέσω της κάμερας του κινητού. Μπορεί, δηλαδή, ο χρήστης να τραβήξει φωτογραφία ένα έκθεμα και το σύστημα να αναγνωρίσει ποιο είναι αυτό και να δώσει περαιτέρω πληροφορίες.
Ποιο είναι ακριβώς το όραμά σας πίσω από αυτό το project;
Με λίγα λόγια προωθούμε το μότο μας «μουσεία για όλους», δηλαδή η περίηγηση να γίνει μια ευχάριστη εμπειρία για ανθρώπους όλων των ηλικιών, όλων των μορφωτικών επιπέδων, όλων των κοινωνικών ομάδων. Ακόμα και για άτομα με προβλήματα όρασης, η φωνητική περιγραφή μπορεί να βοηθήσει σε μια ποιοτική ξενάγηση στον χώρο και στα εκθέματα. Ακόμη, το λογισμικό είναι τόσο εύκολο στη χρήση που –αν προσθέσει κανείς κάποιες βασικές πληροφορίες για το χώρο τον οποίο επισκέπτεται ή θέλει να επισκεφθεί– μπορεί να τελικά να ξεναγηθεί εύκολα και γρήγορα.
Σας έχουν γίνει προτάσεις από ιδιωτικές εταιρείες να αξιοποιήσουν τον ηλεκτρονικό ξεναγό;
Ναι. Από τις πρώτες μέρες που κερδίσαμε ήρθαν σε επαφή μαζί μας εκπρόσωποι εταιρειών, αλλά και ακαδημαϊκοί, ζητώντας συνεργασία και περαιτέρω έρευνα ή πιθανή αξιοποίηση του έργου. Είμαστε ανοιχτοί σε κάθε συνεργασία, αφού αυτό που επιθυμούμε είναι η πρακτική εφαρμογή του έργου μας. Αξίζει να αναφέρουμε ότι οι δυό μας έχουμε προχωρήσει το λογισμικό μας και σε μια τρίτη έκδοση, δημιουργώντας τη δυνατότητα διαδραστικών μουσείων μέσα στις σχολικές τάξεις με την απλή χρήση συμβόλων που θα αντιπροσωπεύουν εκθέματα και μιας κάμερας.
Ποιοι είναι οι επόμενοι στόχοι σας και πώς σκέφτεστε το μέλλον σας;
Βασικός μας στόχος αυτήν τη στιγμή είναι η διάκριση στον διεθνή διαγωνισμό που θα γίνει στην Πολωνία τον Ιούλιο. Και οι δυο θέλουμε να ασχοληθούμε επαγγελματικά με τον προγραμματισμό, ολοκληρώνοντας ο ένας το διδακτορικό του και ο άλλος το μεταπτυχιακό. Πιθανότατα να φύγουμε στο εξωτερικό, όπου εκεί μας δίνονται περισσότερες ευκαιρίες για έρευνα, αλλά και για επαγγελματική αποκατάσταση.
To μουσείο του Λούβρου στη Γαλλία, το Πράδο στην Ισπανία, το Βρετανικό, το Μoma στη Νέα Υόρκη και η Ακρόπολη χωράνε μέσω ενός λογισμικού στο κινητό σου και ξεδιπλώνονται εικονικά μπροστά σου!
Το καλοκαίρι είναι εδώ και για πολλούς οι διακοπές σε κάποιο ονειρεμένο μέρος στην Ελλάδα ή στο εξωτερικό μπορεί να συνοδεύονται από πολιτιστικές ξεναγήσεις σε αρχαιολογικούς χώρους ή σε μουσεία. Για το πώς μπορεί μια τέτοια ξενάγηση να έχει μεγαλύτερο ενδιαφέρον από μια απλή περιήγηση, την απάντηση έδωσαν δυο νέα παιδιά, η ομάδα Megadodo, από το τμήμα Πληροφορικής του Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών, κερδίζοντας φέτος τον Μάιο το πρώτο βραβείο στον διαγωνισμό Imagine Cup της Microsoft.
Ο Γιώργος Καρακατσιώτης, υποψήφιος διδάκτορας, και ο Βαγγέλης Πτερνέας, φοιτητής στο τρίτο έτος του τμήματος Πληροφορικής, δημιούργησαν τον πρώτο ψηφιακό εξατομικευμένο ξεναγό - Touring Machine, βασισμένο στην τεχνολογία παραγωγής και επεξεργασίας φυσικής γλώσσας. Πρόκειται για ένα καινοτόμο project που αποτελεί αποκλειστική δημιουργία των παιδιών του τμήματος Πληροφορικής και του μέντορα καθηγητή τους στην Τεχνητή Νοημοσύνη, Ίωνα Ανδριτσόπουλου.
Πληροφοριακά, το όνομα της ομάδας Megadodo το πήραν από τον εκδοτικό οίκο ενός βιβλίου επιστημονικής φαντασίας του συγγραφέα Douglas Adams.
Πώς ξεκίνησε η ιδέα να δημιουργήσετε έναν ψηφιακό ατομικό ξεναγό;
Κατ’ αρχήν και των δυο μας οι μητέρες είναι φιλόλογοι και από μικροί μπαινοβγαίναμε σε μουσεία και σε χώρους αρχαιολογικού ενδιαφέροντος. Τις περισσότερες φορές αυτό που συνέβαινε ήταν να βαριόμαστε, χαζεύοντας απλώς τα εκθέματα ή προσπαθώντας να βρούμε πληροφορίες γι’ αυτά. Έτσι, όταν πληροφορηθήκαμε για το διαγωνισμό της Microsoft είπαμε να συμμετάσχουμε με τη δημιουργία ενός τέτοιου λογισμικού που θα προωθεί μια πιο ζωντανή εμπειρία στα μουσεία, με επιλογές που εξαρτώνται από την ηλικία ή τα ενδιαφέροντα του καθενός. Ξεκινήσαμε για χαβαλέ. Δεν περιμέναμε ότι θα κερδίσουμε. Μάλιστα, φοβόμασταν ότι ίσως μας κορόιδευαν οι κριτές ή οι άλλοι συμμετέχοντες, γιατί πραγματικά ο διαγωνισμός είχε πολύ σπουδαίες συμμετοχές.
Τι ακριβώς είναι αυτός ο ξεναγός και πώς λειτουργεί;
Χιλιάδες άνθρωποι καθημερινά περνούν από τα μουσεία του κόσμου: 26.000 από το Λούβρο, 15.000 από το Βρετανικό Μουσείο, για παράδειγμα. Περισσότεροι από 1.000.000 επισκέπτες έχουν ήδη περάσει από το Μουσείο της Ακρόπολης. Τα μηχανήματα ξενάγησης που υπάρχουν σήμερα έχουν προηχογραφημένα στατικά μηνύματα, ενώ οι ξεναγοί είναι γενικά μια ακριβή λύση. Η πλατφόρμα Touring Machine παράγει αυτόματα εξατομικευμένες ξεναγήσεις για μουσεία και αρχαιολογικούς χώρους. Βασίζεται στη μηχανή παραγωγής φυσικής γλώσσας NaturalOWL. Η εφαρμογή μας λειτουργεί ως μια εικονική ξενάγηση. Συγκεκριμένα, συντάσσει περιγραφές οι οποίες, αντί να είναι στατικά προαποτυπωμένες, συντίθενται δυναμικά βάσει των ιδιαίτερων χαρακτηριστικών του χρήστη (ηλικία, ενδιαφέροντα, προσανατολισμός και τοποθεσία στο χώρο, ιστορικό περιήγησης). Το σύστημα αποφεύγει την επανάληψη πληροφοριών, ενώ ταυτόχρονα, κάνοντας χρήση συγκρίσεων μεταξύ των εκθεμάτων που παρουσιάζονται και των εκθεμάτων που έχουν ήδη περιγραφεί, δίνεται μια αίσθηση συνέχειας και διαδραστικότητας της ξενάγησης. Οι περιγραφές μπορούν να παραχθούν αυτόματα σε πολλές γλώσσες, ενώ η έκφρασή τους αλλάζει ανάλογα με την ηλικία του χρήστη (π.χ., οι προτάσεις για παιδιά είναι πιο απλές και πιο σύντομες από τις αντίστοιχες για ενηλίκους).
Πού εφαρμόζεται ο ηλεκτρονικός ξεναγός;
Η πλατφόρμα μας υποστηρίζει δύο εφαρμογές: μία για σταθερούς υπολογιστές και μία για κινητά τηλέφωνα. Η έκδοση για σταθερούς υπολογιστές αναπαριστά τον τρισδιάστατο χώρο της ξενάγησης, προσδίδοντας μία ρεαλιστική περιήγηση στον εικονικό κόσμο. Για όσους προτιμούν να επισκέπτονται τον ίδιο τον αρχαιολογικό χώρο, η έκδοση για κινητά μέσω GPS αναλαμβάνει να τους ενημερώσει σχετικά με τα γύρω εκθέματα και να δημιουργήσει μία, μοναδική για τον κάθε επισκέπτη, διαδρομή προσαρμοσμένη στις προσωπικές επιλογές του.
Ο χρήστης μπορεί να επιλέξει ένα έκθεμα και στη συνέχεια να δει την περιγραφή του, καθώς και επί πλέον πληροφορίες. Αν το GPS δεν λειτουργεί, υπάρχει η δυνατότητα οπτικής αναγνώρισης μέσω της κάμερας του κινητού. Μπορεί, δηλαδή, ο χρήστης να τραβήξει φωτογραφία ένα έκθεμα και το σύστημα να αναγνωρίσει ποιο είναι αυτό και να δώσει περαιτέρω πληροφορίες.
Ποιο είναι ακριβώς το όραμά σας πίσω από αυτό το project;
Με λίγα λόγια προωθούμε το μότο μας «μουσεία για όλους», δηλαδή η περίηγηση να γίνει μια ευχάριστη εμπειρία για ανθρώπους όλων των ηλικιών, όλων των μορφωτικών επιπέδων, όλων των κοινωνικών ομάδων. Ακόμα και για άτομα με προβλήματα όρασης, η φωνητική περιγραφή μπορεί να βοηθήσει σε μια ποιοτική ξενάγηση στον χώρο και στα εκθέματα. Ακόμη, το λογισμικό είναι τόσο εύκολο στη χρήση που –αν προσθέσει κανείς κάποιες βασικές πληροφορίες για το χώρο τον οποίο επισκέπτεται ή θέλει να επισκεφθεί– μπορεί να τελικά να ξεναγηθεί εύκολα και γρήγορα.
Σας έχουν γίνει προτάσεις από ιδιωτικές εταιρείες να αξιοποιήσουν τον ηλεκτρονικό ξεναγό;
Ναι. Από τις πρώτες μέρες που κερδίσαμε ήρθαν σε επαφή μαζί μας εκπρόσωποι εταιρειών, αλλά και ακαδημαϊκοί, ζητώντας συνεργασία και περαιτέρω έρευνα ή πιθανή αξιοποίηση του έργου. Είμαστε ανοιχτοί σε κάθε συνεργασία, αφού αυτό που επιθυμούμε είναι η πρακτική εφαρμογή του έργου μας. Αξίζει να αναφέρουμε ότι οι δυό μας έχουμε προχωρήσει το λογισμικό μας και σε μια τρίτη έκδοση, δημιουργώντας τη δυνατότητα διαδραστικών μουσείων μέσα στις σχολικές τάξεις με την απλή χρήση συμβόλων που θα αντιπροσωπεύουν εκθέματα και μιας κάμερας.
Ποιοι είναι οι επόμενοι στόχοι σας και πώς σκέφτεστε το μέλλον σας;
Βασικός μας στόχος αυτήν τη στιγμή είναι η διάκριση στον διεθνή διαγωνισμό που θα γίνει στην Πολωνία τον Ιούλιο. Και οι δυο θέλουμε να ασχοληθούμε επαγγελματικά με τον προγραμματισμό, ολοκληρώνοντας ο ένας το διδακτορικό του και ο άλλος το μεταπτυχιακό. Πιθανότατα να φύγουμε στο εξωτερικό, όπου εκεί μας δίνονται περισσότερες ευκαιρίες για έρευνα, αλλά και για επαγγελματική αποκατάσταση.
