-Μα τι άνθρωπος είσαι ‘συ ,επιτέλους;
-Απ’ τον Άρη…
Η αστρονομία είναι ο κλάδος της Φυσικής που
αναμένεται να γνωρίσει την μεγαλύτερη ανάπτυξη στα χρόνια που έρχονται. Ίσως
γιατί τώρα αρχίζουν να γίνονται τεχνολογικά εκμεταλλεύσιμες οι θεωρίες που
αναπτύχθηκαν τον προηγούμενο αιώνα. Μαζί θα αναπτυχθούν και άλλες ,εφαρμογές,
κυρίως της διαστημικής. Απώτερος σκοπός η κατάκτηση του διαστήματος. Ήδη ο
Μπους ανήγγειλε ότι μέχρι το 2020 θα έχει γίνει επανδρωμένη αποστολή στη
Σελήνη, σε μία στρατηγική προοπτική πεντηκονταετίας, με στόχο την αποίκηση του
Άρη και απώτερο σκοπό την εκμετάλλευση των αστεροειδών που βρίσκονται πέρα από
αυτόν . Βέβαια αυτή η στροφή ,των τελευταίων ετών, των αμερικάνικων κυβερνήσεων,
,προς το διάστημα, δεν έχει να κάνει μόνο με την κατάκτηση του διαστήματος αλλά
και τον καλύτερο έλεγχο της Γης, από ουράνια μέσα(βλέπε πόλεμος των άστρων κλπ)
και έχει φυσικά παρενέργειες. Στα πλαίσια της στρατηγικής αυτής και της
εξεύρεσης πόρων ,οι Η.Π.Α. θα αποτραβηχτούν από οποιαδήποτε κοινή ανθρώπινη προσπάθεια
εξερεύνησης του διαστήματος, εξέλιξη σίγουρα αρνητική. Εκτός ίσως από το ότι
μπορεί να σταματήσουν να ασχολούνται με τα της Γης…Τελοσπάντων, αυτό που μας
ενδιαφέρει είναι ότι το όνειρο της αποίκησης του Άρη δεν μοιάζει πλέον να είναι
θερινής νυχτός, ούτε και επιστημονικής φαντασίας. Παραμένει όμως όνειρο, προς
το παρόν.
Όσο αφορά την αποίκηση του Άρη ,το πιο εύλογο ερώτημα είναι ,γιατί αυτόν; Χάθηκαν οι πλανήτες; Δεν μπορούμε να πάμε κάπου αλλού; Μπορούμε αλλά μόνο με το μυαλό, είναι η απάντηση. Ήδη από το 1976 έχουν γίνει αποστολές μηχανημάτων στον πλανήτη αυτόν και τον τελευταίο καιρό πληθαίνουν συνεχώς. Είναι ο κοντινότερος πλανήτης της Γη(όχι δεν είναι η Σελήνη, η Σελήνη είναι δορυφόρος), απέχει γύρω στα 80 εκατ. km και σε σχέση με τους άλλους πλανήτες του ηλιακού συστήματος ο περισσότερο φιλόξενος. Πιθανότατα στον παρελθόν να είχε θάλασσες, ποτάμια ,νησιά και λίμνες, όπως μαρτυρά η γεωλογία του. Η ύπαρξη υγρασίας στην ατμόσφαιρά του (το 1/1000 σε σύγκριση με την υγρασία στην ατμόσφαιρα της Γης), αφήνει υπονοούμενα και προϋποθέσεις ,για την δημιουργία νεφών και υπάρχει και νερό σε μορφή πάγου. Εντάξει, μπορεί τώρα να φαίνεται έρημος και άγονος , αλλά πριν 3,7 δις. χρόνια ,ήταν ζεστός και υγρός. Η Αριανή μέρα είναι μεγαλύτερη από την Γήινη κατά 37 λεπτά, ενώ το έτος κατά 331 μέρες( είναι κοντά στις 687 μέρες). Η ατμόσφαιρά του αποτελείται κυρίως από διοξείδιο του άνθρακα και κάτι ψιλά από άζωτο, αργό και οξυγόνο. Η θερμοκρασία του μπορεί να φτάσει μέχρι τους -140 Cτο χειμώνα, τους 20 C το καλοκαίρι, με μία μέση τιμή κοντά στους -60 C. Η μάζα του είναι το ένα δέκατο της Γης και η βαρύτητά του το 40% της. Και τον λένε κόκκινο πλανήτη, γιατί είναι κόκκινος. Έτσι αν θελήσει κάποιος να χάσει βάρος εύκολα και να περάσει ένα καλοκαίρι διπλάσιο σε χρόνο, ο Άρης είναι το επόμενο μέρος των διακοπών του. Φυσικά θα χρειαστεί μια στολή αστροναύτη, οξυγόνο, κανά αερόθερμο, λίγο νερό, λίγο φαγητό, κάπου να μείνει… Δεν χτίζει μια αποικία καλύτερα;
Υπάρχουν δύο σενάρια αποίκησης του κόκκινου πλανήτη. Το ένα είναι πιο συμβατικό ( όσο μπορεί να είναι συμβατική η ιδέα της αποίκησης ενός πλανήτη) και το άλλο μπορεί να έχει απρόβλεπτες συνέπειες.
Έτσι για να δημιουργηθεί μία μελλοντική αποικία στον Άρη το πρώτο πρόβλημα που πρέπει να λυθεί είναι το πρόβλημα της έλλειψης οξυγόνου. Αυτό μπορεί να λυθεί με την ταυτόχρονη δημιουργία καυσίμων και οξυγόνου. Όταν θα φτάσουν οι πρώτοι άποικοι θα χρειάζονται σίγουρα πολλά καύσιμα. Κάποια θα τα έχουν φέρει μαζί τους. Έτσι με το υγρό υδρογόνο(που θα έχει έρθει από τη Γη), το διοξείδιο του άνθρακα (που αφθονεί στην ατμόσφαιρα του Άρη) και την ενέργεια των πυρηνικών αντιδραστήρων(που και αυτοί θα έχουν εισαχθεί από την Γη), μπορούν να παραχθούν μεθάνιο και νερό. Από το νερό μπορεί να παραχθεί οξυγόνο (αναπνεύσιμο) και υδρογόνο(καύσιμο). Νερό επίσης θα αναζητηθεί και από τον ίδιο τον πλανήτη. Το ιδανικό θα ήταν να βρεθούν γεωθερμικά θερμές υπόγειες δεξαμενές με νερό, οπότε σκάβοντας να δημιουργηθούν πίδακες, οι οποίοι στη συνέχεια θα παγώσουν και θα μπορούν να μεταφερθούν από άποικους. Ή να υπάρχουν λίμνες με υψηλή συγκέντρωση σε αλάτι που δεν τις αφήνει να παγώσουν. Επειδή ,όμως, ένας λόγος που το ιδανικό είναι ιδανικό, είναι η σπανιότητα και το μη πραγματοποιήσιμο ,έτσι αυτό που μοιάζει πιο πιθανό είναι η εκμετάλλευση του στρώματος πάγου που υπάρχει ένα μέτρο κάτω από την επιφάνεια, σε ορισμένα σημεία του πλανήτη. Από την λάσπη που θα εξαχθεί μπορούν να κατασκευαστούν υλικά οικοδομής ,για το χτίσιμο των πρώτων κατοικιών. Οι κατοικίες μπορούν να κατασκευαστούν σε θολωτό ύφος(κατά το ρωμαϊκό στυλ) και είτε να αποτελούνται από το υλικό που περιγράφηκε παραπάνω, είτε μπορούν να κατασκευαστούν από μέταλλο και πλαστικό, τα συστατικά των οποίων αφθονούν στον Άρη. Οι κατασκευές από πλαστικό και μέταλλο επιτρέπουν την είσοδο των (φιλτραρισμένων) ηλιακών ακτινών και επομένως την δημιουργία θερμοκηπίων.
Κάπως έτσι φαίνεται πιθανή η αποίκηση του κόκκινου πλανήτη στους περισσότερους και ενδεχομένως , να είναι έτσι. Όχι όμως για όλους. Υπάρχει μια ομάδα ερευνητών ,οι οποίοι απασχολούνται σε διάφορες ερευνητικές ομάδες, οργανισμούς και πανεπιστήμια , που υποστηρίζουν ότι μπορούμε να κάνουμε όλα τα παραπάνω πιο εύκολα και κυρίως δουλεύοντας εδώ, στη Γη. Η ιδέα τους στηρίζεται στη γνωστή ρήση που λέει ότι αφού δεν πάει το βουνό στον Μωάμεθ, θα πάει ο Μωάμεθ στο βουνό και έχει να κάνει με τα επιτεύγματα της γενετικής και την αποκρυπτογράφηση του DNA. Ούτε λίγο, ούτε πολύ προτείνουν να φτιάξουμε ένα νέο είδος ανθρώπου(!) ( δεν ξέρω αν θα είναι υπέρ ή υποείδος), που να είναι περισσότερο ανθεκτικό στην ατμόσφαιρα του Άρη, στις θερμοκρασίες που αναπτύσσονται εκεί και στην υπεριώδη ακτινοβολία του ήλιου, καθώς η έλλειψη ατμόσφαιρας αφήνει τις υπεριώδεις ακτίνες να περνάν αφιλτράριστες στην επιφάνεια του κόκκινου πλανήτη. Φυσικά κάτι τέτοιο δεν είναι τόσο εύκολο και είναι άγνωστο αν εμείς θα προλάβουμε να το δούμε. Πάντως όσο συνεχίζεται η αποκρυπτογράφηση του DNA του είδους μας, τίποτα δεν φαντάζει αδύνατο. Το αντίθετο ,αν μπορώ να προβλέψω από τι θα πεθάνω, γιατί να μην το αλλάξω κιόλας;
Δεν τίθεται ερώτημα για το αν το παίζουμε θεοί, γιατί δεν απλά δεν ξέρουμε τι είναι ο θεός, πως είναι, τι κάνει τον ελεύθερό του χρόνου, αν έχει χιούμορ και αν μας έχει εντάξει στο πλάνο της δημιουργίας ή μας βαρέθηκε. Τίθονται όμως ερωτήματα για το ποιος θα φτιάξει τους Αριανούς συνανθρώπους μας, τι ακριβώς θα μπορούν να κάνουν, αν θα μπορούν θα επιβιώνουν στη Γη, αν θα πρόκειται για σκλάβους, τι σχέσεις θα δημιουργηθούν μεταξύ του μητρικού πλανήτη και της αποικίας και κυρίως τι μεγέθους επιπτώσεις θα έχει η δημιουργία ενός νέου ανθρώπινου(;) είδους στις κοινωνικές δομές του πλανήτη και των ζώων που τον κατοικούνε. Τελικά μήπως δημιουργήσαμε τα όρια ,για να έχουμε την ευχαρίστηση να τα υπερπηδούμε;
