Με βάρκα την ελπίδα
Γνωρίζω πολλούς που δεν έχουν σε μεγάλη υπόληψη τα μουσικά βραβεία Grammy. Ούτε κι εγώ. Κραυγάζουν ότι είναι ένα παιχνίδι μάρκετινγκ στημένο από τη μουσική βιομηχανία, κομμένο και ραμμένο στα δικά της μέτρα και τους δικούς της κανόνες. Αλλά γνωρίζω επίσης πολλούς που, όπως κι εγώ, ξεδιψούν κάθε χρόνο την περιέργειά τους διαβάζοντας τους καταλόγους των βραβευθέντων ανά κατηγορία. Όπως και τη Eurovision, που λέμε ότι τη σνομπάρουμε, αλλά τα αποτελέσματα θέλουμε, απαξάπαντως, να τα μάθουμε.
Ήταν 14 Φεβρουαρίου 2001 και άρχισα να πανηγυρίζω, μόνο στο γραφείο δεν ανέβηκα, βλέποντας ότι στην πολύ σημαντική κατηγορία του Καλύτερου Νέου Καλλιτέχνη (Best New Artist), την τέταρτη σε σειρά σπουδαιότητας στην πυραμίδα των 53ων Βραβείων Grammy, βραβεύτηκε για πρώτη φορά στην ιστορία του θεσμού μια τζαζ μουσικός. Η Esperanza Spalding, την οποία τυγχάνει να παρακολουθώ από το 2006, όταν ήταν μόλις 22 ετών και κυκλοφορούσε το πρώτο της άλμπουμ σε μια μικρή εταιρία της Βαρκελώνης, την Ayva. Νέα, ωραία και ταλαντούχα, η Esperanza από το Όρεγκον των ΗΠΑ είναι μία από τις μεγάλες ελπίδες για το μέλλον της τζαζ. Και όχι γιατί είναι μόλις 26 ετών.
Αιτία και αφορμή για το βραβείο Grammy (για να επανέλθω στον... επονείδιστο θεσμό) ήταν το τελευταίο άλμπουμ της «Chamber Music Society», το οποίο κυκλοφόρησε με την αιγίδα μιας από τις μεγάλες εταιρείες τζαζ, την Concord. Είναι ένα διαφορετικό άλμπουμ, που δεν το περιμένεις από μια κοπέλα 26 ετών. Συνδυάζει την τζαζ με τη μουσική δωματίου, επιλέγοντας να μπει σε μία δύσβατη περιοχή της τζαζ, το λεγόμενο «τρίτο ρεύμα», όπου πολλοί σπουδαίοι μουσικοί βάλτωσαν. Είναι ένα άλμπουμ πολύ διαφορετικό από τα προηγούμενα δύο, τα «Junjo» (2006) και «Esperanza» (2008), αλλά όχι εντελώς. Το πρώτο ήταν ένα δυναμικό και ενδιαφέρον τζαζ ξεκίνημα που άφηνε υποσχέσεις. Το δεύτερο ήταν θαυμάσιο, γράφτηκαν και ακούστηκαν διθύραμβοι μεταξύ των παροικούντων την τζαζ Ιερουσαλήμ και, καθόλου τυχαία, ήταν διεθνώς το τζαζ άλμπουμ με τις μεγαλύτερες πωλήσεις μέσα στο 2008. Το εντυπωσιακό με την Esperanza Spalding είναι ότι χειρίζεται δύο όργανα, εξίσου καλά, το κοντραμπάσο και τη φωνή, και επιφορτίζεται με δύο επί πλέον ρόλους, του συνθέτη και του παραγωγού. Διαθέτει επίσης πειθώ, ικανή ώστε να φέρει στο στούντιο μια μεγάλη μουσική μορφή, τον βραζιλιάνο βετεράνο Milton Nascimento, για να τραγουδήσει μαζί της το «Apple blossom». Δεν ακούς κλασική μουσική σ’ αυτό το άλμπουμ. Ακούς την προσωπική αφήγηση μιας κοπέλας, εντυπωσιακά ώριμης, που ξέρει πώς να συνδυάσει την τζαζ, το τραγούδι, τη σόουλ, την ποπ, το scat singing, ένα κουαρτέτο εγχόρδων, τη βραζιλιάνικη μουσική…
Πού, πώς και πότε τα έμαθε όλα αυτά η νεαρή Esperanza; Εδώ βρίσκεται το δεύτερο ελπιδοφόρο μήνυμα: μόνη της. Στην αρχή, τουλάχιστον. Μεγάλωσε με τη μητέρα της, ως παιδί μονογονεϊκής οικογένειας, ενθουσιάστηκε βλέποντας τον Yo Yo Ma να παίζει, καταπιάστηκε με το βιολί από τα τέσσερά της χρόνια και έμαθε να παίζει μόνη της, στράφηκε στο κοντραμπάσο στα 15 της, μέχρι που πήγε τελικά σε ωδείο, στο περίφημο Berklee, όπου από 20 χρονών ανήκε ήδη στο δυναμικό των καθηγητών. Παράτησε δύο φορές το σχολείο γιατί δεν μπορούσε να προσαρμοστεί στον αυστηρό και εντατικό τρόπο της εκπαίδευσης και τελικά σπούδασε στο σπίτι με τη βοήθεια της μητέρας της – μια τάση που εξελίσσεται σε μόδα στις ΗΠΑ. Στο μεταξύ, καταβρόχθιζε άπληστα κάθε μουσική που άκουγε.
Ήδη από το πρώτο της άλμπουμ η Esperanza Spalding δημιούργησε αίσθηση. Λίγο η εμφάνιση, λίγο το ογκώδες κοντραμπάσο στα λεπτά της χέρια, αλλά κυρίως η μουσική της ωριμότητα έκαναν τους τζαζόφιλους να την προσέξουν. Ήταν διαφορετική, αυτό φαινόταν αμέσως. Και το πόσο διαφορετική ήταν, τελικά, φάνηκε στο «Chamber Music Society», το οποίο μεταφράζεται ως «λέσχη μουσικής δωματίου», έναν γνήσιο τζαζ δίσκο για όσους θέλουν να τον δουν ως τέτοιο ή έναν παρεμπιπτόντως τζαζ δίσκο για κείνους που χρειάζονται ποπ άλλοθι για να βραβεύσουν με Grammy την Esperanza Spalding ως την Καλύτερη Νέα Καλλιτέχνη του 2010.
Δεν αναζητώ τη σημειολογία πίσω από μια τέτοια επιλογή της μουσικής βιομηχανίας, άλλωστε η «βιομηχανία» ολοένα αυξάνει την απόσταση που τη χωρίζει από τη «μουσική». Και, είναι αλήθεια, θα μπορούσα να σκεφτώ αρκετούς νέους τζαζ μουσικούς που τα προηγούμενα 53 χρόνια θα κέρδιζαν επάξια το βραβείο. Μπορεί οι ανθυποψήφιοι να ευρέθησαν ολίγιστοι για το μουσικό δέμας της Esperanza. Ή μπορεί να οφείλεται σε συμβιβασμό που επετεύχθη στους σκοτεινούς δαιδάλους της μουσικής βιομηχανίας, τρέχα γύρευε. Το θέμα είναι ότι της αξίζει πέρα για πέρα. Όπως άξιζε και στο «Bad romance» της Lady Gaga το βραβείο των ίδιων 53ων Grammy για την καλύτερη φωνητική ποπ ερμηνεία του 2010…
LIVE ON
Nostalgia 77, 18 & 19 Φεβρουαρίου, Six Dogs
Melingo, 18-24 Φεβρουαρίου, Half Note Jazz Club
Kellylee Evans: Tribute to Nina Simone, 19 Φεβρουαρίου, Gazarte
Afrika Bambaataa DJ Set w/MC’s, 25 Φεβρουαρίου, Fuzz Club
James Carter Organ Trio, 4-10 Μαρτίου, Half Note Jazz Club
Horace Andy feat.Dub Asante, 5 Μαρτίου, Ελληνικός Κόσμος
Jan Garbarek Group feat.Trilok Gurtu, 9 Μαρτίου, Μέγαρο Μουσικής
Borderline Festival, 31 Μαρτίου - 2 Απριλίου, Στέγη Γραμμάτων και
Τεχνών (Ίδρ.Ωνάση)
Stephan Micus, 3 Απριλίου, Στέγη Γραμμάτων και Τεχνών (Ιδρ.Ωνάση)
Ήταν 14 Φεβρουαρίου 2001 και άρχισα να πανηγυρίζω, μόνο στο γραφείο δεν ανέβηκα, βλέποντας ότι στην πολύ σημαντική κατηγορία του Καλύτερου Νέου Καλλιτέχνη (Best New Artist), την τέταρτη σε σειρά σπουδαιότητας στην πυραμίδα των 53ων Βραβείων Grammy, βραβεύτηκε για πρώτη φορά στην ιστορία του θεσμού μια τζαζ μουσικός. Η Esperanza Spalding, την οποία τυγχάνει να παρακολουθώ από το 2006, όταν ήταν μόλις 22 ετών και κυκλοφορούσε το πρώτο της άλμπουμ σε μια μικρή εταιρία της Βαρκελώνης, την Ayva. Νέα, ωραία και ταλαντούχα, η Esperanza από το Όρεγκον των ΗΠΑ είναι μία από τις μεγάλες ελπίδες για το μέλλον της τζαζ. Και όχι γιατί είναι μόλις 26 ετών.
Αιτία και αφορμή για το βραβείο Grammy (για να επανέλθω στον... επονείδιστο θεσμό) ήταν το τελευταίο άλμπουμ της «Chamber Music Society», το οποίο κυκλοφόρησε με την αιγίδα μιας από τις μεγάλες εταιρείες τζαζ, την Concord. Είναι ένα διαφορετικό άλμπουμ, που δεν το περιμένεις από μια κοπέλα 26 ετών. Συνδυάζει την τζαζ με τη μουσική δωματίου, επιλέγοντας να μπει σε μία δύσβατη περιοχή της τζαζ, το λεγόμενο «τρίτο ρεύμα», όπου πολλοί σπουδαίοι μουσικοί βάλτωσαν. Είναι ένα άλμπουμ πολύ διαφορετικό από τα προηγούμενα δύο, τα «Junjo» (2006) και «Esperanza» (2008), αλλά όχι εντελώς. Το πρώτο ήταν ένα δυναμικό και ενδιαφέρον τζαζ ξεκίνημα που άφηνε υποσχέσεις. Το δεύτερο ήταν θαυμάσιο, γράφτηκαν και ακούστηκαν διθύραμβοι μεταξύ των παροικούντων την τζαζ Ιερουσαλήμ και, καθόλου τυχαία, ήταν διεθνώς το τζαζ άλμπουμ με τις μεγαλύτερες πωλήσεις μέσα στο 2008. Το εντυπωσιακό με την Esperanza Spalding είναι ότι χειρίζεται δύο όργανα, εξίσου καλά, το κοντραμπάσο και τη φωνή, και επιφορτίζεται με δύο επί πλέον ρόλους, του συνθέτη και του παραγωγού. Διαθέτει επίσης πειθώ, ικανή ώστε να φέρει στο στούντιο μια μεγάλη μουσική μορφή, τον βραζιλιάνο βετεράνο Milton Nascimento, για να τραγουδήσει μαζί της το «Apple blossom». Δεν ακούς κλασική μουσική σ’ αυτό το άλμπουμ. Ακούς την προσωπική αφήγηση μιας κοπέλας, εντυπωσιακά ώριμης, που ξέρει πώς να συνδυάσει την τζαζ, το τραγούδι, τη σόουλ, την ποπ, το scat singing, ένα κουαρτέτο εγχόρδων, τη βραζιλιάνικη μουσική…
Πού, πώς και πότε τα έμαθε όλα αυτά η νεαρή Esperanza; Εδώ βρίσκεται το δεύτερο ελπιδοφόρο μήνυμα: μόνη της. Στην αρχή, τουλάχιστον. Μεγάλωσε με τη μητέρα της, ως παιδί μονογονεϊκής οικογένειας, ενθουσιάστηκε βλέποντας τον Yo Yo Ma να παίζει, καταπιάστηκε με το βιολί από τα τέσσερά της χρόνια και έμαθε να παίζει μόνη της, στράφηκε στο κοντραμπάσο στα 15 της, μέχρι που πήγε τελικά σε ωδείο, στο περίφημο Berklee, όπου από 20 χρονών ανήκε ήδη στο δυναμικό των καθηγητών. Παράτησε δύο φορές το σχολείο γιατί δεν μπορούσε να προσαρμοστεί στον αυστηρό και εντατικό τρόπο της εκπαίδευσης και τελικά σπούδασε στο σπίτι με τη βοήθεια της μητέρας της – μια τάση που εξελίσσεται σε μόδα στις ΗΠΑ. Στο μεταξύ, καταβρόχθιζε άπληστα κάθε μουσική που άκουγε.
Ήδη από το πρώτο της άλμπουμ η Esperanza Spalding δημιούργησε αίσθηση. Λίγο η εμφάνιση, λίγο το ογκώδες κοντραμπάσο στα λεπτά της χέρια, αλλά κυρίως η μουσική της ωριμότητα έκαναν τους τζαζόφιλους να την προσέξουν. Ήταν διαφορετική, αυτό φαινόταν αμέσως. Και το πόσο διαφορετική ήταν, τελικά, φάνηκε στο «Chamber Music Society», το οποίο μεταφράζεται ως «λέσχη μουσικής δωματίου», έναν γνήσιο τζαζ δίσκο για όσους θέλουν να τον δουν ως τέτοιο ή έναν παρεμπιπτόντως τζαζ δίσκο για κείνους που χρειάζονται ποπ άλλοθι για να βραβεύσουν με Grammy την Esperanza Spalding ως την Καλύτερη Νέα Καλλιτέχνη του 2010.
Δεν αναζητώ τη σημειολογία πίσω από μια τέτοια επιλογή της μουσικής βιομηχανίας, άλλωστε η «βιομηχανία» ολοένα αυξάνει την απόσταση που τη χωρίζει από τη «μουσική». Και, είναι αλήθεια, θα μπορούσα να σκεφτώ αρκετούς νέους τζαζ μουσικούς που τα προηγούμενα 53 χρόνια θα κέρδιζαν επάξια το βραβείο. Μπορεί οι ανθυποψήφιοι να ευρέθησαν ολίγιστοι για το μουσικό δέμας της Esperanza. Ή μπορεί να οφείλεται σε συμβιβασμό που επετεύχθη στους σκοτεινούς δαιδάλους της μουσικής βιομηχανίας, τρέχα γύρευε. Το θέμα είναι ότι της αξίζει πέρα για πέρα. Όπως άξιζε και στο «Bad romance» της Lady Gaga το βραβείο των ίδιων 53ων Grammy για την καλύτερη φωνητική ποπ ερμηνεία του 2010…
LIVE ON
Nostalgia 77, 18 & 19 Φεβρουαρίου, Six Dogs
Melingo, 18-24 Φεβρουαρίου, Half Note Jazz Club
Kellylee Evans: Tribute to Nina Simone, 19 Φεβρουαρίου, Gazarte
Afrika Bambaataa DJ Set w/MC’s, 25 Φεβρουαρίου, Fuzz Club
James Carter Organ Trio, 4-10 Μαρτίου, Half Note Jazz Club
Horace Andy feat.Dub Asante, 5 Μαρτίου, Ελληνικός Κόσμος
Jan Garbarek Group feat.Trilok Gurtu, 9 Μαρτίου, Μέγαρο Μουσικής
Borderline Festival, 31 Μαρτίου - 2 Απριλίου, Στέγη Γραμμάτων και
Τεχνών (Ίδρ.Ωνάση)
Stephan Micus, 3 Απριλίου, Στέγη Γραμμάτων και Τεχνών (Ιδρ.Ωνάση)
