Ο κινηµατογραφιστής και ορειβάτης Παύλος Τσιαντός έχει κερδίσει δύο φορές το βραβείο κοινού στο Φεστιβάλ Ντοκιµαντέρ Θεσσαλονίκης, το 2005 µε το  «Cho Oyu» και το 2007 µε το «Schoolwave». Εκεί όµως που πραγµατικά ξεπέρασε τα όρια ήταν στο Έβερεστ. Το ντοκιµαντέρ του µε τίτλο «Από τον Όλυµπο στο Έβερεστ» καταγράφει την αγωνιώδη αλλά επιτυχή ανάβαση της πρώτης Ελληνικής αποστολής στη στέγη του κόσµου. Ποια είναι τα όρια τον ρωτάω. «Σύµφωνα µε τους αρχαίους Έλληνες δεν υπάρχουν όρια στο πράττειν, µου απαντάει, παρά µόνο µια συµβουλή. Να πράττεις δίκαια, µε επίγνωση και αµετανοήτως…»

Πώς έχεις καταφέρει να συνδυάσεις δύο από  τα αγαπηµένα σου χόµπι και να τα µετατρέψεις σε δουλειά; 

Ο συνδυασµός κινηµατογράφησης και ορειβασίας έγινε σταδιακά. Την τεχνική ορειβασία την είχα ξεκινήσει στα δεκαοκτώ µου. Αργότερα έκανα σπουδές σκηνοθεσίας ενώ την ορειβασία δεν την είχα σταµατήσει ποτέ. Όταν κάποια στιγµή ήρθαν οι ευκαιρίες και πήγα σε σοβαρές ορειβατικές αποστολές του εξωτερικού σε µεγάλα βουνά εκ του φυσικού προέκυψε αυτός ο συνδυασµός.

Στο Έβερεστ πώς βρέθηκες;

Το Έβερεστ είναι µια παλιά ιστορία για την ελληνική ορειβασία. Τεχνικά θα µπορούσε να είχε γίνει ήδη από την δεκαετία του 1970, αλλά δεν είχαµε εµπειρία να οργανώσουµε τέτοιες µεγάλες αποστολές ενώ έλειπε και η χρηµατοδότηση. Πάντα γίνονταν κάποιες προσπάθειες και µικρές, δοκιµαστικές αποστολές, αλλά δεν είχαν ωριµάσει οι συνθήκες. Ώσπου το 2004, η δική µας η αποστολή, αποτελούµενη από µέλη προηγούµενων αποστολών που ήθελαν να ενωθούν και να κάνουν µια καινούργια οµάδα, βρήκε χορηγό ο οποίος στήριξε την αποστολή στο Έβερεστ. 

Πως εξελίχθηκε η αποστολή στο Έβερεστ; 

Αποφασίσαµε να κάνουµε µια αποστολή προετοιµασίας στο Θιβέτ, σε ένα βουνό που ονοµάζεται Cho Oyu [http://en.wikipedia.org/wiki/Cho_Oyu] και είναι το έκτο ψηλότερο στον κόσµο στα 8.200 µέτρα. Η αποστολή στην αρχή πήγαινε καλά. Ανεβήκαµε τέσσερα µέλη στην κορυφή, ώσπου έφτασε η τελευταία µέρα και επιστρέφοντας ο σύντροφος και αρχηγός της αποστολής Χρήστος Μπαρούχας προσβλήθηκε από ασθένεια υψοµέτρου και στη συνέχεια υπέκυψε. Όταν γυρίσαµε στην Ελλάδα δεν είχαµε διάθεση να προχωρήσουµε άλλο και αποτραβηχτήκαµε. Το κίνητρο µας προέκυψε από ένα γράµµα του Χρήστου που είχε γράψει πριν δύο χρόνια και έλεγε ότι µια ελληνική αποστολή δεν θα αργήσει να σταθεί στην κορυφή. Αυτό εµείς το µεταφράσαµε σαν ένα έναυσµα για να συνεχίσουµε µε την ίδια οµάδα, της οποίας αρχηγός ήταν ο Χρήστος. Έτσι την άνοιξη του 2004 ξεκινήσαµε την ανάβαση στο Έβερεστ.

Πώς είναι να κινηµατογραφείς στο Έβερεστ;

Η κινηµατογράφηση στο Έβερεστ είναι «παλούκι». Όταν φτάσαµε στο Cho Oyu έχασα όλο τον εξοπλισµό σε κάποια αλλαγή στα αεροδρόµια και έτρεχα στην Κατµαντού για να βρω άκρη. Τα υπόλοιπα µέλη µε εγκαταλείψαν αναγκαστικά γιατί δεν µπορούσαν να περιµένουν τα δικά µου «κινηµατογραφικά» τερτίπια. Τους κυνηγούσα µετά να τους προλάβω στο Θιβέτ. Έχει µεγάλη διαφορά αν µια αποστολή έχει στόχο την κινηµατογράφηση ή την ανάβαση. Στη δική µας περίπτωση, η αποστολή έχει στόχο την ανάβαση και ένας τρελός ορειβάτης ήθελε να κάνει και µια ταινία… 

Άρα εσύ ήσουν ο µόνος που ασχολούσουν µε την κινηµατογράφηση. 

 Ήταν εξαρχής δική µου ιδέα. Τα παιδιά πάντα βοηθούσαν σε κάποιες δευτερεύουσες δουλειές ή π.χ. όταν τράβηξα πλάνα κατεβαίνοντας κάτω µέσα τις ρωγµές που υπάρχουν στον παγετώνα. Είναι ένα υπέροχο πλάνο που αναγκαστικά χρειαζόταν υποστήριξη για να µε κατεβάσουν και να µε τραβήξουν µετά. Αλλά όταν π.χ. υπήρχαν κάποιες τεχνικές δυσκολίες στην ανάβαση, δεν µπορούσα να τους παρακαλέσω να περιµένουν ή να µου κάνουν τον ηθοποιό. Εκεί έπρεπε να τρέξω µπροστά για να ετοιµάσω το πλάνο, και µετά πάλι το ίδιο, όσο άντεχα.

Τι ωθεί κάποιον να θέλει να ανέβει την ψηλότερη κορυφή του κόσµου; 

Το challenge στην ορειβασία µπορεί να είναι πολύ προσωπικό θέµα, διαφέρει από άνθρωπο σε άνθρωπο. Αρχικά δεν ήµουν σίγουρος ποια ήταν η µεγαλύτερή µου φιλοδοξία και αν θα θυσίαζα την κατάκτηση της κορυφής για την κινηµατογράφηση. Για παράδειγµα όταν βρέθηκα στη νότια προ-κορφή, είχα µια κουβέντα µε τον Sherpa (έτσι λέγονται οι βοηθοί) που επέµενε να συνεχίσουµε γρήγορα για να µη χάσουµε την κορυφή. Εγώ όµως ήθελα να «στήσω» άλλο ένα πλάνο. Του είπα ότι δεν µε απασχολεί η κορυφή, η οποία ήταν 150 µέτρα µακριά, δηλαδή άλλη µιάµιση ώρα. Εκεί κατάλαβα ότι πιο σηµαντική για µένα ήταν η κινηµατογράφηση παρά η ίδια η κορυφή. Για την οµάδα η πρόκληση ήταν να είµαστε η πρώτη ελληνική αποστολή που θα έκλεινε το κεφάλαιο Έβερεστ.

Ήσασταν οι πρώτοι Έλληνες που ανεβήκατε στο Έβερεστ δηλαδή;

 Ήµασταν η πρώτη ελληνική αποστολή στην κορυφή του Έβερεστ.  Ελληνική σηµαία στην κορυφή είχε κυµατίσει και το 1999, µε τον Κωνσταντίνο Νιάρχο, το γιο του εφοπλιστή Σταύρου Νιάρχου ο οποίος αναφερόταν σε κάποιες λίστες ως Ελβετός, γιατί ήταν υπήκοος Ελβετίας, και σε άλλες ως Έλληνας. Έτσι ξεκίνησε µια συζήτηση για το αν τελικά µετράει ως ελληνική ανάβαση ή όχι. Ο Κωνσταντίνος Νιάρχος τελικά πέθανε ένα µήνα µετά την κατάκτηση της κορυφής από υπερβολική δόση κοκαΐνης. Η ορειβασία για αυτόν ήταν ένα µέσο απεξάρτησης. Είχε µείνει αρκετά χρόνια καθαρός και είχε κάνει και άλλες σηµαντικές αναβάσεις πριν από το Έβερεστ. Κατά τη διάρκεια της δικής µας ανάβασης (το περιστατικό αυτό το καταγράφω και στην ταινία) πέτυχα τον αργεντινό Willi Benegas, τον οδηγό που ήταν τότε µαζί µε τον Κ. Νιάρχο και τον ρώτησα αν ο Νιάρχος αισθανόταν Έλληνας ή Ελβετός. Μου είπε ότι ήταν 100% Έλληνας και µου διηγήθηκε την εξής ιστορία. «Όταν ήµασταν στο Namchi Bazar, στο τελευταίο χωριό πριν από το Έβερεστ, που πλέον φεύγεις από κατοικηµένες περιοχές, ο Νιάρχος θυµήθηκε ότι ξέχασε την ελληνική σηµαία και µου ζήτησε να βρω ραφτάδικο, για να ράψουν µία. Ψάξαµε όλο το Namchi και στο τέλος φτιάξαµε µία.»  

Ποια είναι τα όρια που φτάνει κανείς σε µια τέτοια προσπάθεια;

Αναζητώντας και εγώ ποια είναι τα όρια, συνέχεια ανακαλύπτω. Η µεγάλη προσπάθεια γίνεται για να ξεπεράσεις τους φόβους σου, το φόβο του θανάτου, όλα αυτά που εµπεριέχονται µέσα σε µια τέτοια διαδικασία ανάβασης, πόσο µάλλον όταν στη δική µας προετοιµασία είχαµε ήδη χάσει ένα µέλος. 

Σχέδια για το µέλλον έχεις;

Το άµεσο σχέδιο µου είναι ένα ντοκιµαντέρ για την επέτειο των εκατό χρόνων από την πρώτη ανάβαση στην κορυφή του Ολύµπου που συµπληρώνονται το 2013.  Είναι µια ευκαιρία να µάθουµε για την εκπληκτική ιστορία της διεθνούς συνεργασίας Ευρωπαίων και Ελβετών κοσµοπολιτών, του Fred Boissonnas[http://tinyurl.com/bsl2koj], παγκοσµίως κορυφαίου φωτογράφου, του  Daniel Baud-Bovy, διευθυντή της σχολής καλών τεχνών στη Γενεύη, µε τον Χρήστο Κάκαλο, ο οποίος ήταν ένας κατσικοκυνηγός χωρικός που έπαιζε λαούτο στα πανηγύρια! Από µια τυχαία συνάντηση εξελίχθηκε ένα ωραίο στόρι. Μέχρι τότε οι Έλληνες στις κορυφές των βουνών ήταν κλέφτες και όχι ορειβάτες. Η περηφάνια του Κάκαλου δεν άφησε την αποστολή να υποχωρήσει, εκείνος ήταν τελικά που τράβηξε τους Ελβετούς στην κορυφή. Η ιστορία των πρώτων θνητών που ανέβηκαν στο βουνό των θεών πριν από ακριβώς έναν αιώνα είναι συναρπαστική!

Δείτε εδώ το video της συνέντευξης του Παύλου Τσιαντού με ακόμα περισσότερο υλικό