Είχα υποσχεθεί να αποκαλύψω τον τρίτο λόγο που με έστειλε στο Κασμίρ. Για να μπω λοιπόν από το Κασμίρ στην Ινδία και να κατευθυνθώ προς την έδρα του Δαλάι Λάμα στην Νταραμσάλα έπρεπε να διασχίσω αυτό που για πολλούς ταξιδιώτες θεωρείται το ιερό δισκοπότηρο. Τα Ιμαλάια.
Σε ένα από τα αγαπημένα μου βιβλία, τα «Βουνά της τρέλας», ο H. P. Lovecraftαναφέρεται στους «παράξενους και ενοχλητικούς» πίνακες του Ραίριχ οι οποίοι απεικονίζουν τα Ιμαλάια. Ο θρύλος λέει ότι πέρα από τις χιονισμένες βουνοκορφές τους βρίσκεται το μυθικό βασίλειο της Σάνγκρι Λα. Είναι οι ίδιες σπηλιές στα ίδια βουνά που επισκέφθηκε ο βασιλιάς Αλομπάρ του Τομ Ρόμπινς στο Άρωμα του Ονείρου.
Είχα ξαναβρεθεί σε τόπο που βρίσκεται στα όρια του πραγματικού και της φαντασίας, στην Παταγονία. Και όπως συμβαίνει σε όλα αυτά τα μέρη ο χρόνος διαστέλλεται, γίνεται τόσο πλατύς που ενώνεται με το αιώνιο και ασάλευτο τοπίο γύρω του. Έχοντας σπουδάσει Φυσική σε τέτοια μέρη νοιώθω ότι επιτέλους αντιλαμβάνομαι την έννοια του χωρόχρονου ως ενιαία.
Μεσάνυχτα 26ης προς 27η Ιουλίου 2013, Leh, Λαντάκ, Κασμίρ, Ινδία
Ήταν ένα ακόμα δροσερό και ξάστερο βράδυ στο Κασμίρ. Τα αστέρια, τρεισήμισι χιλιάδες μέτρα πιο κοντά απ’ ότι συνήθως, σχεδόν μπορείς να τα πιάσεις. Φόρτωσα τα πράγματα μου στην οροφή του SUV. Μέσα θα έπρεπε να στριμωχτούμε επτά ψυχές και δε χωρούσε τίποτα περιττό. Για τις επόμενες δεκαοκτώ ώρες αυτό το όχημα και ο επιδέξιος οδηγός του θα μας περνούσαν από το δεύτερο πιο ψηλό πέρασμα στον κόσμο που μπορεί να περάσει όχημα. Και το πρώτο ήταν εκεί κοντά αλλά ευτυχώς μπορούμε να το αποφύγουμε.
Η διαδρομή Leh-Manali είναι
τετρακόσια ενενήντα κοπιαστικά, ατελείωτα αλλά απερίγραπτης ομορφιάς
χιλιόμετρα. Διασχίζει τα Ιμαλάια στον άξονα Βορράς -
Νότος και έχει τον μάλλον ειρωνικό τίτλο highway. Θεωρείται
μια από τις πιο επικίνδυνες διαδρομές στον κόσμο. Παραμένει ανοιχτή μόνο
τεσσερισήμισι μήνες το χρόνο, τέλη Μαΐου με αρχές Οκτώβρη. Στο μεγαλύτερο μέρος
της διαδρομής το υψόμετρο ξεπερνά τα τέσσερις χιλιάδες μέτρα.
Αφήνοντας το παλάτι του Lehπίσω μας να φωτίζει σα φάρος μέσα στη σκοτεινή μεσαιωνική πόλη αρχίσαμε να ανηφορίζουμε τον φιδωτό δρόμο για το ψηλότερο σημείο της διαδρομής, το φοβερό και τρομερό πέρασμα Τάνγκλανγκ Λα στα 5.328μ.
Το πρώτο φως λίγο πριν τις έξι το πρωί μας βρήκε ακριβώς εκεί χαρίζοντας μας ένα οξύμωρο θέαμα. Στο βάθος όπως ακριβώς το περιγράφει ο Ραίριχ απλώνονταν αιώνιες βουνοκορφές μόνο που πια δεν έπρεπε να σηκώσεις το κεφάλι για να τις αντικρίσεις αλλά να σκύψεις. Γιατί όλα αυτά τα άγρια και αγέρωχα βουνά κείτονται στα πόδια σου. Είναι ένα θέαμα τόσο ριζικά διαφορετικό που δεν το ξεχνάς ποτέ. Ο ήλιος αν και είχε ξημερώσει αγκομαχούσε να σκαρφαλώσει πιο ψηλά από τα βουνά. Διασχίσαμε την ατελείωτη ευθεία ενός οροπεδίου, εκεί στα 5.500 χιλιάδες μέτρα σχεδόν, η οποία φάνταζε βάλσαμο μετά από τόσες ώρες στροφών.
Σε ένα τέτοιο υψόμετρο αισθάνεσαι την ατμόσφαιρα τόσο αραιή, απολύτως διάφανη. Πασχίζεις να αναπνεύσεις λίγο οξυγόνο αλλά μάταια. Οι περισσότεροι διανυκτερεύουν λίγο μετά τη μέση της διαδρομής στα χάνια του Κέιλονγκ ωστόσο ο οδηγός μας επέμενε να το πάμε σερί και να φτάσουμε στο Μανάλι στην επαρχία του Himachal Pradesh κατά το απόγευμα και πάντως πριν νυχτώσει ξανά. Είχε δίκιο.
Όσοι κάνουν τη διαδρομή με την αντίθετη φορά ξεκινώντας από τα 1950 μέτρα υψόμετρο στο Μανάλι έχουν κάθε λόγο να κοιμηθούν στο Κέιλονγκ ώστε να εγκλιματιστούν πριν αποπειραθούν να περάσουν τα επικίνδυνα περάσματα των 5.000 μέτρων και άνω. Εμείς ξεκινώντας από τα 3.500 μέτρα του Lehδεν είχαμε να κερδίσουμε τίποτα από αυτό το stopoverπέρα από μια βραδιά γεμάτη πονοκεφάλους και ναυτία στην καλύτερη και σοβαρά συμπτώματα της νόσου των ψηλών όρεων ή Acute Mountain Sickness στη χειρότερη.
Όσο πιο γρήγορα ανεβαίνεις υψόμετρο τόσο πολλαπλασιάζεται ο κίνδυνος από το διαβόητο AMS. Πολύ σύντομα οι μισοί από τους επιβάτες του SUVπαρακαλούσαν για στάση για να ξεράσουν. To AMS μπορεί να είναι θανατηφόρο χωρίς να σου έχει δώσει πριν αρκετά σημάδια για να ανησυχήσεις. Μόλις όμως τα πρώτα συμπτώματα διαφανούν πρέπει να αρχίσεις να κατεβαίνεις υψόμετρο. Και εμείς για τις επόμενες δέκα ώρες αναγκαστικά θα ήμασταν «παγιδευμένοι» μέσα στα ψηλά περάσματα των Ιμαλαίων καταδικασμένοι να καταπίνουμε τα σκληροτράχηλα χιλιόμετρα μέχρι να φτάσουμε στο Μανάλι που πλέον φάνταζε ο παράδεισος της σωτηρίας.
Ακόμη και όσοι ήμασταν σε καλύτερη κατάσταση από τους υπόλοιπους απλά είχαμε θέση εαυτόν σε modeεπιβίωσης. Πάλευες με την έντονη ζαλάδα και τις ανακατωσούρες στο στομάχι, το mp3 καρφωμένο στα αυτιά συγκεντρώνοντας το μυαλό σου σε κάτι όμορφο όπως το απόκοσμο τοπίο γύρω σου που πλέον είχε αρχίσει να ντύνεται με τα πρώτα χρώματα της ανατολής. Στην πραγματικότητα νιώθεις σαν αστροναύτης. Κλεισμένος μέσα στο «σκάφανδρο» του AMS προσπαθείς μέσα από τη γυάλα σου να θαυμάσεις αυτά που τα μάτια σου αντικρίζουν για πρώτη φορά με τις κινήσεις σου να γίνονται νωχελικές, σχεδόν υποτονικές. Είχα ξαναζήσει το σφυροκόπημα του AMSστα βουνά του Περού. Αν εξαιρέσεις τα αίματα και τους μώλωπες, το AMS είναι σα να βρίσκεσαι μέσα στο ρινγκ με τον Μωχάμεντ Άλι. Απλά ήλπιζα να φτάσουμε όλοι σώοι.
Κατηφορίζαμε στην κοιλάδα του Ζάνσκαρ όταν αρχίσαμε να συναντάμε τα πρώτα οχήματα να έρχονται με αντίθετη φορά. Κάθε χιλιοστό του επικίνδυνου χωματοδρόμου ή ακριβέστερα βραχόδρομου αποδείχθηκε πολύτιμο με τον γκρεμό να χάσκει απειλητικά στο πλάι μας. Κατά τις δέκα το πρωί κάναμε αναγκαστική στάση σε ένα checkpoint του ινδικού στρατού ο οποίος είναι επιφορτισμένος με το δύσκολο έργο να κρατάει τους «δρόμους» ανοιχτούς παλεύοντας με τα στοιχεία της φύσης. Ο οδηγός δε μας άφησε να κατέβουμε καν για ξεμούδιασμα. Γνώριζε ότι θα σταματήσουμε να υποφέρουμε μόνο όταν φτάσουμε σώοι στο Μανάλι μετά από πολλές πολλές ώρες. Στο επόμενο πέρασμα του Λατσλούνγκ Λα στα 5.060μ βλέποντας την κατάσταση στην οποία είχαν περιέλθει οι συνεπιβάτες μου, άρχισα πια να αμφιβάλλω γι’ αυτό.
Στα σύνορα του Κασμίρ με την Ινδία κάναμε επιτέλους την πρώτη στάση. Όλοι σωριάστηκαν ημιλιπόθυμοι στα σκισμένα στρώματα των dharbas, των πρόχειρων τεντών με τα πανιά των αλεξιπτώτων τα οποία σερβίρουν ζεστό τσάι και αυτοσχέδια γεύματα. Αν και νηστικοί κανείς δεν μπορούσε να κατεβάσει τίποτα. Μόνο ο οδηγός μας και οι έμπειροι φορτηγατζήδες έφαγαν κανονικά.
Συναντήσαμε τις πρώτες σοβαρές ενδείξεις πολιτισμού κατά μήκος της διαδρομής Leh-Manaliσχεδόν δώδεκα ώρες από τότε που ξεκινήσαμε. Το τελευταίο πέρασμα, του Ρόχτανγκ Λα στα 4.000μ ήταν και το πιο δύσκολο. Βλέπαμε από μακριά το βουνό να χάνεται μέσα στα σύννεφα. Σε λίγο θα μπαίναμε μέσα τους, η ορατότητα μειώθηκε στα ούτε δέκα μέτρα από την μύτη μας. Ρόχτανγκ Λα σημαίνει «σωρός από πτώματα» και πήρε το όνομά του εις μνήμη των εκατοντάδων ταξιδιωτών που πάγωσαν εδώ πάνω προσπαθώντας να το διασχίσουν. Ένα τεράστιο κομβόι ακινητοποιημένων οχημάτων παντός είδους είχαν μπλοκαριστεί εκεί από τις κατολισθήσεις. Ξαφνικά μια τεράστια έκρηξη δόνησε τα πάντα. Και αμέσως μετά ακόμα μια. Σε πέντε λεπτά το αργοκίνητο καραβάνι άρχισε να κινείται. Ο ινδικός στρατός είχε μόλις ανοίξει στο «πιτς φυτίλι» -κυριολεκτικά- το πέρασμα με δυναμίτες. Είναι η καθημερινότητα τους. Μήπως άραγε έτσι εφευρέθηκε αυτή η φράση, αναρωτιέμαι.
Στην επόμενη στροφή νιώσαμε όπως οι βεδουίνοι όταν αντικρίζουν όαση. Το τοπίο άλλαξε εντελώς. Μια καταπράσινη εύφορη κοιλάδα απλωνόταν μπροστά μας. Ήταν η δική μας γη της επαγγελίας. Η κοιλάδα Κούλου και το Μανάλι.
< Προηγούμενο Κεφάλαιο εδώ Η συνέχεια εδώ >
