Σήμερα οι επιστήμονες λένε πως οι πιθανότητες να μεταβληθεί η θερμοκρασία έως τους 5οC είναι πάνω από 90%.
Πριν ξεκινήσω να γράφω αυτό το κείμενο δεν είχε αρχίσει
ακόμα να βρέχει. Ο καιρός ήταν υπερβολικά
ζεστός για Μάρτιο μήνα. Λίγες μέρες αργότερα όλοι ξαφνιαστήκαμε από την απότομη
πτώση της θερμοκρασίας, τις απανωτές βροχές και τη χαλαζόπτωση. Δεν είμαι
επίσης σίγουρη αν μετά απ αυτά, αν η υπόθεση «Χιόνια» έκλεισε για φέτος.
Δε συμπαθώ ιδιαίτερα το κρύο και είχα ευχηθεί φέτος για έναν
ήπιο χειμώνα που θα με οδηγούσε ξανά σε ένα ζεστό καλοκαιράκι. Άρχισα όμως
πραγματικά να ανησυχώ όταν έπειτα από σκοτσέζικα ντους του καιρού και σε
συνδυασμό πληροφοριών από τα Μ.Μ.Ε. ότι ο πλανήτης εκπέμπει SOS από την
υπερθέρμανσή του, αντιλήφθηκα ότι δεν πρόκειται απλά για «καιρικά τερτίπια»
αλλά ότι βρισκόμαστε μπροστά από ένα πραγματικό πρόβλημα που ακούει στο όνομα
Κλιματικές Αλλαγές. Με τον όρο αυτό περιγράφονται οι αλλαγές στο κλίμα κατά τη
διάρκεια του χρόνου, των αιώνων και των χιλιετιών.
Η τελευταία έκθεση της διακυβερνητικής Επιτροπής για τις
κλιματικές Αλλαγές η οποία δημοσιεύθηκε στις 2 Φεβρουαρίου στο Παρίσι καταλήγει
στο συμπέρασμα πως αν δε μειωθούν δραστικά οι εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου,
η μέση πλανητική θερμοκρασία μπορεί να αυξηθεί κατά 1,1%-6,4% έως το 2095 σε
σχέση με τα επίπεδα της περιόδου 1980-1999. Κύριος υπεύθυνος σύμφωνα με τους
ερευνητές είναι ο ίδιος ο άνθρωπος. Η
αύξηση αυτής της θερμοκρασίας αναμένεται να προκαλέσει περισσότερους καύσωνες,
ξηρασίες και πλημμύρες, λιώσιμο των πάγων κι αύξηση της στάθμης της θάλασσας.
Ήδη κάποιες περιοχές του πλανήτη αντιμετωπίζουν σοβαρά
προβλήματα εξαιτίας του φαινομένου του θερμοκηπίου. Ο μεγαλύτερος ποταμός της Κίνας, ο Κίτρινος ποταμός, τα τελευταία
χρόνια εξασθενεί και στεγνώνει πριν φθάσει στη θάλασσα. Χιλιάδες είδη
ψαριών εξαφανίζονται. Ένα μεγάλο μέρος του μοναδικού δάσους του Αμαζονίου που
καλύπτει με την έκτασή του το 5% της Γης και αποτελεί τεράστια δεξαμενή
απορρόφησης διοξειδίου του άνθρακα, έπειτα από συνεχείς αποψιλώσεις έχει
εξαφανιστεί.
Στην Ελλάδα όπως προκύπτει από συμπεράσματα μακροχρόνιας
μελέτης του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών, η υπερθέρμανση της γης θα επιφέρει
το διάστημα 2031-2060, δραματικές αλλαγές στο κλίμα, στις ενεργειακές
απαιτήσεις και στον τουρισμό.
Οι συζητήσεις στρέφονται πλέον στη χρησιμοποίηση
εναλλακτικών μορφών ενέργειας που θα είναι πιο φιλικές στο περιβάλλον. Στο
παιχνίδι έχουν μπει εκτός από επιστήμονες και οικολογικές οργανώσεις, πολιτικοί
και θεσμικά όργανα που διακηρύσσουν με σθένος, ότι οι δράσεις για τη σωτηρία
της γης πρέπει να ενισχυθούν άμεσα. Σύμφωνα με την οικολογική οργάνωση W.W.F. η
Ευρώπη ευθύνεται μόνο για το 14% των εκπομπών αερίων. Οι Η.Π.Α ευθύνονται για
το μεγαλύτερο ποσοστό με 25% ενώ ακολουθεί η Κίνα με 15% και η Ινδία με 5%.
Στις αρχές Μαρτίου η Σύνοδος κορυφής ηγετών έθεσε ως στόχο
τη μείωση των εκπομπών αερίων έως και 20% μέχρι το 2020.
Ο Δημήτρης Λάλας, χημικός μηχανικός και πρώην Διευθυντής του
Αστεροσκοπείου Αθηνών είναι ο επίσημος ομιλητής της Ελλάδας για το κλίμα. Για
τον ίδιο σημαντικό ρόλο παίζουν οι επενδύσεις σε αναπτυσσόμενες χώρες και οι
νέες τεχνολογίες που θα χρησιμοποιηθούν για τη μείωση των εκπομπών αερίου του
θερμοκηπίου.
Τι ακριβώς
διατυπώθηκε στην έκθεση της Διακυβερνητικής Επιτροπής στο Παρίσι και ποια η
σημασία της;
Εκεί που πρέπει να σταθούμε είναι ότι ο άνθρωπος
χρησιμοποιεί για τις ανάγκες του και κυρίως για την ηλεκτρική ενέργεια τα
ορυκτά καύσιμα. Όταν τα ορυκτά καύσιμα όπως το πετρέλαιο καίγονται, παράγονται εκπομπές
αερίων διοξειδίου του άνθρακα στην ατμόσφαιρα οι οποίες ευθύνονται για τη
δημιουργία του φαινομένου του θερμοκηπίου. Οι αυξήσεις των εκπομπών αυτών αν δε
γίνει κάτι σύντομα θα συνεχίζουν να είναι μεγάλες. Εκείνο που διατυπώθηκε στο
Παρίσι, είναι ότι αυξάνεται η λεγόμενη κλιματική ευαισθησία, δηλαδή ο τρόπος με
τον οποίο θα αντιδράσει το κλίμα στο διπλασιασμό της συγκέντρωσης αερίων του
θερμοκηπίου στην ατμόσφαιρα. Κάτι ανάλογο είχε διατυπωθεί ξανά και στην
προηγούμενη έκθεση απλά οι πιθανότητες να συμβεί κάτι τέτοιο τότε ήταν μικρές. Σήμερα οι επιστήμονες λένε πως οι
πιθανότητες να μεταβληθεί η θερμοκρασία έως τους 5οC είναι πάνω από 90%.
Τι δεσμεύσεις
ισχύουν σε διεθνές επίπεδο έτσι ώστε να
μειωθούν οι εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου;
Η καινούρια τεχνολογία θα πρέπει να μεταφερθεί στις
αναπτυσσόμενες χώρες. Τα προβλήματα οφείλονται στο ότι τόσο η Ευρώπη όσο και η
Αμερική χρησιμοποιούν παλαιά τεχνολογία.
Όμως ζουν με το να πωλούν τεχνολογία. Δεν έχεις πρόβλημα να φτιάξεις κάτι στην
Κίνα ή στην Αμερική το πρόβλημα είναι η τεχνοτροπία που θα χρησιμοποιήσεις και
πως θα την πουλήσεις. Υπάρχει σύγκρουση
σε αυτό το σημείο για αυτό και οι διαπραγματεύσεις σε διεθνές επίπεδο έχουν
σκαλώσει και είναι σε πολύ κρίσιμη φάση. Οι αναπτυσσόμενες χώρες που
γκρινιάζουν ότι προκειμένου να αλλάξουν τον τρόπο παραγωγής ενέργειας
δυσκολεύονται να αντιμετωπίσουν το κόστος. Το πρωτόκολλο του Κιότο, η
προηγούμενη φάση, λήγει το 2012 αναφορικά με τις δεσμεύσεις που έχουν
συμφωνηθεί. Το τι θα συμβεί μετά είναι ένα πολύ κρίσιμο θέμα. Και βέβαια για να
ξεκινήσει κάτι με διεθνή συμφωνία μετά το 2012 δεν αφήνει πολλά περιθώρια
χρόνου. Είναι δύσκολο στο να βρεθούν ισορροπίες ανάμεσα σε «χαμένους και
κερδισμένους», μεταξύ χωρών με διαφορετικά συμφέροντα. Είμαστε στα όρια να μη συμφωνήσουμε έτσι ώστε μετά το 2012 να υπάρξει
μια διεθνής συμφωνία για τη μείωση της εκπομπής αερίων του φαινομένου του
θερμοκηπίου.
Η χώρα μας έχει επεξεργαστεί ένα εθνικό σχέδιο για τη μείωση
των εκπομπών. Αυτό έγινε το 2001. Πρόσφατα το σχέδιο επικυρώθηκε. Η χώρα μας θα
επιτύχει το στόχο της στο +25% σε σχέση με τις εκπομπές του 1990 αλλά από τώρα
έως το 2012 θα αρχίσει να αποδίδει η μείωση των εκπομπών αερίων ώστε να
σταματήσουν να αυξάνονται οι εκπομπές ή τουλάχιστον να κρατηθούν στο ίδιο
επίπεδο. Τώρα, τι θα γίνει μετά; Αυτό είναι ένα ερωτηματικό.
Η Greenpeace
όπως και άλλες οικολογικές οργανώσεις έχουν αναλάβει δράση απέναντι στο φαινόμενο των κλιματικών
αλλαγών. Ο Δημήτρης Ιμπραήμ είναι υπεύθυνος της εκστρατείας της Greenpeace για την κλιματική
αλλαγή και την ενέργεια.
Τι πρέπει να γίνει
άμεσα ώστε να αντιμετωπιστεί το φαινόμενο του θερμοκηπίου;
Πρέπει να αλλάξουμε τον τρόπο με τον οποίο παράγουμε την
ενέργεια, τον τρόπο με τον οποίο καταναλώνουμε και τον τρόπο που
αντιλαμβανόμαστε την ενέργεια. Για όλη την Ευρώπη η ενέργεια είναι κάτι
δεδομένο. Για 2 δις πληθυσμού του πλανήτη δεν υπάρχει πρόσβαση σε ηλεκτρικό
ρεύμα. Αυτό που πρέπει να γίνει είναι εξοικονόμηση ενέργειας στις ανεπτυγμένες
χώρες και χρησιμοποίηση των ανανεώσιμων και καθαρών πηγών ενέργειας όπως ο ήλιος και ο αέρας. Αν στραφούμε στις ανανεώσιμες πηγές
μπορούμε να μειώσουμε τις παγκόσμιες εκπομπές ρύπων στο μισό μέχρι το 2050.
Κατά πόσο συμβάλλει η
χώρα μας στο φαινόμενο του θερμοκηπίου;
Με δεδομένο ότι η Ελλάδα δεν είναι βιομηχανική χώρα για τις
εκπομπές αερίων διοξειδίου του άνθρακα ευθύνεται η Δ.Ε.Η. Ρυπαίνουμε λοιπόν
επειδή χρειαζόμαστε την ενέργεια. Κάθε πρίζα, κάθε ηλεκτρική συσκευή στην
Ελλάδα συνδέεται με έναν ρυπογόνο σταθμό ηλεκτρικής ενέργειας. Κάθε φορά που
ανοίγουμε ή σβήνουμε ένα διακόπτη σημαίνει ότι ρυπαίνουμε. Αυτό που ατομικά
μπορούμε να κάνουμε είναι να μη σπαταλάμε αλόγιστα το ρεύμα.
Διαβάστε επίσης:
http://www.greenpeace.org/greece/campaigns/91303
http://climate.wwf.gr/index.php?opyion=com_content&task=view&id=79
