Κουρασμένη από τα ίδια και τα ίδια κάθε Χριστούγεννα στην Ελλάδα αποφασίζω, να δεχτώ την πρόσκληση-πρόκληση για ένα ταξίδι τις ημέρες των γιορτών στην Τεχεράνη. Σε μία πόλη που δε γιορτάζουν Χριστούγεννα, δεν αλλάζει ο χρόνος, που όλα είναι διαφορετικά. Το 2007 με βρίσκει Τεχεράνη. Ή μάλλον για να είμαι ακριβής με τον τόπο που βρίσκομαι, είμαι στα 1385 μετά Μωάμεθ εποχής.
Φεύγω για ν' αποφύγω τα καθιερωμένα λευκά Χριστούγεννα
(ασχέτως αν ο καιρός στην Ελλάδα ήταν
καλοκαιρινός) και προσγειώνομαι στις τρεις η ώρα τη νύχτα σε μια χιονισμένη Τεχεράνη. Απογοητεύομαι. Τον
παράγοντα καιρικές συνθήκες του Ιράν
δεν τον είχα σκεφτεί όταν αποφάσισα το ταξίδι. Δεν πειράζει όμως, το πρωί θα
ντυθώ σα γνήσια Ιρανή με τη μαντίλα μου και όλα τα συναφή, θα ανακατευτώ με το
πλήθος στην Τεχεράνη και θα ζήσω λίγες μέρες σα ντόπια. When you are in
Η Τζάκυ Κέννεντυ που
είχε μια αδυναμία στα μαντίλια, θα ζήλευε τα όμορφα και επιμελημένα δεσίματα μαντιλιών των γυναικών
της Τεχεράνης. Το δε μακιγιάζ άψογο.
Μετά από ώρες περιπλάνησης σε μουσεία και παζάρια το βράδυ
καταλήγουμε σ' ένα νεολαιίστικο στέκι
για φαγητό. Παρατηρώ τους θαμώνες. Παρέες αγοριών και κοριτσιών να μιλούν, να
αστειεύονται, να γελούν. Ζευγάρια που κρατούν τις αποστάσεις, δε χειρονομούν,
δεν αγγίζονται, δεν εκδηλώνονται. Ο έρωτας διαχέει την ατμόσφαιρα από τα βλέμματα
που αλλάζουν μεταξύ τους και από την τρυφερότητα των εκφράσεων όταν μιλούν.Κοιτάζω τριγύρω και παρότι είναι όλο νέοι άνθρωποι (άλλωστε στο Ιράν το 80% του
πληθυσμού είναι κάτω των 35 ετών) δεν κοιτάζουν δεξιά κι αριστερά, δεν κάνουν καμάκι,
είναι προσηλωμένοι στις παρέες τους. Κι αναρωτιέμαι, πως γνωρίζονται; Πως ερωτεύονται και πως κάνουν σχέσεις εδώ, κάτω από το άγρυπνο μάτι της
θρησκευτικής αστυνομίας με τις πράσινες στολές; Οι φίλοι μου γελούν. Την
επόμενη μέρα το απόγευμα φροντίζουν να λύσουν τις απορίες μου. Μπαίνουμε στο
αυτοκίνητο και παίρνουμε μια κεντρική λεωφόρο της Τεχεράνης. Είναι το
νυφοπάζαρο. Κορίτσια μόνα τους στα αυτοκίνητα (τι περίεργο εγώ νόμιζα ότι οι
Ιρανές δεν οδηγούν) αγόρια μόνα τους σε άλλα αυτοκίνητα ανεβοκατεβαίνουν τη
λεωφόρο. Η κίνηση είναι τρελή αλλά κανείς δε βιάζεται. Δεν κοιτάς το δρόμο, κοιτάς τους επιβάτες των διπλανών
αυτοκινήτων, τους κυνηγάς, σε κυνηγούν ανταλλάσσεις τηλέφωνα, γνωρίζεις κόσμο
και κάποια στιγμή γνωρίζεις και το ταίρι σου. Λαός με έμφυτη ευγένεια, μας
αφήνουν να μπούμε στο παιχνίδι τους
παρότι είμαστε ανάμεικτη παρέα μέσα στο αυτοκίνητο, πράγμα αποτρεπτικό. Κάποια
στιγμή η κίνηση σπάει, είναι Πέμπτη βράδυ (Σαββατόβραδο δικό μας) και οι Ιρανοί
πάνε σε πάρτι. Στα μαγαζιά απαγορεύεται το αλκοόλ κι ο χορός. Στα σπίτια όμως
όλα επιτρέπονται. Οπότε κάθε Πέμπτη βράδυ οργανώνουν πάρτι. Η Παρασκευή, μέρα
αργίας για τους μουσουλμάνους, μας βρίσκει στο Ισφαχάν. Πόλη στο μέσον του Ιράν
600χλμ περίπου από την Τεχεράνη. Πόλη με εκπληκτική αρχιτεκτονική και χαλαρή σε
αντίθεση με την Τεχεράνη. Ενδείκνυται για περπάτημα και βόλτες, πράγμα που οι
κάτοικοι της εκμεταλλεύονται στο έπακρο κάθε Παρασκευή. Μέσα στις καμάρες της γέφυραςKhaju (που
έχει εξαιρετική ακουστική) νεαροί άνδρες τραγουδούν ερωτικά τραγούδια, γυναίκες
απολαμβάνουν το τσάι τους δίπλα στα νερά του ποταμού, ενώ μικρά παιδιά παίζουν
στο πάρκο. Παιδιά;;;
Μόλις τώρα συνειδητοποιώ ότι στην Τεχεράνη δεν είδα παιδιά. Πιθανόν από το
υπερβολικό νέφος να μην τα αφήνουν να κυκλοφορούν στους δρόμους. Υποθέτω.
Στην επιστροφή από Ισφαχάν προς Τεχεράνη ο Mhrdad (ο οδηγός
μας) μου μεταφράζει τις ειδήσεις από το
ραδιόφωνο και μ' ενημερώνει για την εκτέλεση του Σαντάμ, μου δείχνει το
πυρηνικό εργοστάσιο, μου λέει για τα ορυχεία εξόρυξης ουρανίου που υπάρχουν έξω
από το Ισφαχάν και για το φυσικό αέριο. Συνειδητοποιώ ότι πρόκειται για μια
χώρα με αυτάρκεια. Δε πα να τους κάνουν όσα εμπάργκο θέλουν, έχουν από μόνοι τους τα πάντα.
Σταματάμε να βάλουμε καύσιμα στο αυτοκίνητο και να πιούμε τσάι.
Με 4 ευρώ γεμίζουμε το ρεζερβουάρ, ενώ
με 1 πράσινο (τούμαν, περίπου 0,80 λεπτά) ήπιαμε τσάι, αγοράσαμε μπισκότα, τσίχλες κι αφήσαμε
τα ρέστα πουρμπουάρ. Επιστρέφουμε στην
Τεχεράνη. Η επόμενη μέρα είναι αργία για τους μουσουλμάνους γιατί γιορτάζουν τη
«σφαγή των αμνών». Αυτή τη μέρα οι «έχοντες» σφάζουν αρνιά τα ψήνουν και τα μοιράζουν στους «μη έχοντες».
Εμείς αποφασίζουμε αυτή τη μέρα να πάμε σ' ένα χιονοδρομικό
κέντρο 30χλμ περίπου έξω από την Τεχεράνη. Εκεί που απολαμβάναμε τη διαδρομή
μέσα στο χιονισμένο βουνό μας σταματά η τροχαία. Ααα, δεν είναι τροχαία.
Πράσινη στολή, θρησκευτική αστυνομία είναι. Είμαστε ξένοι και μας αφήνουν. Εάν
όμως ήμασταν Ιρανοί κι ανύπαντροι κι όχι
συγγενείς θα έπαιρναν τηλέφωνο σπίτι μας, θα μας «μαρτυρούσαν», οι γονείς θα έλεγαν ότι είμαστε αρραβωνιασμένοι και
τέλος καλό όλα καλά. Τι τα θες, οι
άνθρωποι πάντα βρίσκουν τις λύσεις τους και όλοι είναι ικανοποιημένοι.
Τελευταία μέρα και βρίσκομαι στην Ελληνική Πρεσβεία στην
Τεχεράνη για να αποχαιρετήσω και να ευχαριστήσω όλους όσους γνώρισα αυτές τις
ημέρες και με συντρόφεψαν στο ταξίδι μου. Έλληνες και Ιρανοί καθόμαστε στο
σαλόνι της πρεσβείας και συζητάμε ότι αν και έχουμε υπάρξει εχθροί στην
Αρχαιότητα οι Ιρανοί γνωρίζουν κι
εκτιμούν ότι η Ελλάδα έχει ιστορία και πολιτισμό κάτι που δεν έχουν πολλά
σύγχρονα κι ανεπτυγμένα κράτη. Η τηλεόραση είναι ανοικτή και μεταδίδει
δορυφορικά τα ελληνικά προγράμματα. Η Μενεγάκη βγαίνει ημίγυμνη, τα βλέμματα χαμηλώνουν,
θέλω να μιλήσω, να πω ότι η Ελλάδα είναι αυτή που συζητάμε και όχι αυτή που βλέπουμε.
Ντρέπομαι, η φωνή μου δε βγαίνει. Μήπως δυστυχώς την κάναμε να είναι αυτή που
βλέπουμε;
