Η ιστορία των Asian Dub Foundation σίγουρα μοιάζει βγαλμένη από
παραμύθι και μάλιστα ανατολίτικο. Γεννήθηκαν και μεγάλωσαν στις φτωχογειτονιές του ανατολικού Λονδίνου από μετανάστες πρώτης
γενιάς από το Πακιστάν και την Ινδία. Ξεπήδησαν από ένα πρόγραμμα μουσικής
εκπαίδευσης το ’93 όπου ο DrDasδίδασκε μουσική τεχνολογία. Μαζί με τον μαθητή του, τον
ράπερ DeederZamanκαι τον ακτιβιστή djPanditGσυγκρότησαν ένα soundsystem – ομάδα djκαι
ράπερ κατά τα πρότυπα της reggae– που θα έκανε αντιρατσιστικές βραδιές. Με τη προσθήκη του
κιθαρίστα Chandrasonicκαι του Sun-Jπου
ανέλαβε τα τιθασεύσει την τεχνολογία γεννήθηκαν οι AsianDubFoundationκαι
ο ιδιόμορφος ήχος τους. Ένας punk-reggae-dub-jungleήχος με ινδικά στοιχεία που συνειδητά
συνδύαζε τις διαφορετικές κουλτούρες των
κοινοτήτων του Λονδίνου. Ουδείς προφήτης όμως στον τόπο του και οι ΑDFαναγκάστηκαν
να μετακομίσουν δισκογραφικά στο επίσης πολυπολιτισμικό Παρίσι για να γίνουν
δεκτοί με ενθουσιασμό από το κοινό.
Στην Αγγλία έκαναν αίσθηση αργότερα χάρη
στους PrimalScreamπου τους καθιέρωσαν ως supportgroupτους. Λίγο
αργότερα η φήμη τους θα περνούσε και τον Ατλαντικό αφού αυτή τη φορά ήταν οι
εκλεκτοί των BeastieBoysστην μεγάλη περιοδεία τους. Έχοντας πλέον ήδη τρεις δίσκους
στο ενεργητικό τους κυκλοφόρησαν το ΄98 το single “FreeSatpalRam”,
έναν αντιρατσιστικό ύμνο- δήλωση υποστήριξης στον ασιατικής καταγωγής νεαρό που
όχι μόνο έπεσε θύμα ρατσιστικής επίθεσης αλλά και κλείστηκε στη φυλακή
κατηγορούμενος για φόνο σε μια δικαστική υπόθεση που ουσιαστικά παραπέμπει στην
υπόθεση σταθμό για τη βρετανική δικαιοσύνη
Birmingham 5. Πρόσφατα
ο έκ των ιδρυτικών μελών Zamanσταμάτησε να αποτελεί ενεργό μέλος του γκρουπ και αφιερώθηκε
στο πρόγραμμα μουσικής εκπαίδευσης στο δίκτυο εργαστηρίων που οι ADFέχουν
ιδρύσει σε όλο το Λονδίνο. Στη θέση του ήρθαν 4 νέα μέλη στη πλειοψηφία τους
πιτσιρικάδες που προέρχονταν από τα μουσικά εργαστήρια των ADF. Βρεθήκαμε με τον ιδρυτή και μπασίστα του
συγκροτήματος DrDasστο
περιθώριο του WOMADκαι είχαμε την ευκαιρία να γνωρίσουμε έναν πραγματικά
θαυμάσιο δάσκαλο, αγωνιστή, μουσικό.
Πόσα μουσικά εργαστήρια υπό την αιγίδα των ADF λειτουργούν στο Λονδίνο αυτή τη
στιγμή; Έχω την εντύπωση ότι είναι αρκετά.
Δεν γνωρίζω πλέον τον αριθμό τους γιατί δεν τα διευθύνουμε
εμείς άμεσα. Εμείς είμαστε έξω συνεχώς και παίζουμε μουσική, κάνουμε τουρ,
ηχογραφούμε άλμπουμ Η ιδέα μας ήταν τα μουσικά εργαστήρια να είναι αυτόνομα και
να στηρίζονται στην αυτοοργάνωση.
Αυτό είναι ένα εντυπωσιακό εγχείρημα. Ποια είναι τα
αποτελέσματά του;
Το projectείναι επιτυχημένο υπό την έννοια ότι δίνει την ευκαιρία σε
νέους ανθρώπους να κάνουν μουσική χρησιμοποιώντας την τεχνολογία, να γράφουν
στίχους και άρα να εκφράζονται δημιουργικά. Δεν έχει καθόλου να κάνει με την
κατασκευή ποπ σταρ. Δεν είναι η σχολή Fame. Δίνοντας αυτήν την ευκαιρία στα παιδιά να ασχοληθούν με τη
μουσική, άλλα αποφασίζουν όντως να σπουδάσουν μουσική, άλλα μπαίνουν σε
διάφορες μπάντες. Και πάντα τους ενθαρρύνουμε να κάνουν συναυλίες γιατί
πιστεύουμε ότι είναι ο μόνος τρόπος να εξελιχθεί το ταλέντο πέρα από το feedbackπου
παίρνεις από το κοινό το οποίο είναι εξίσου σημαντικό.
Τώρα που λες για συναυλίες ήθελα να σε ρωτήσω για τα
τελευταία ταξίδια που κάνατε στην Ανατολική Ευρώπη αλλά και στη Λατινική
Αμερική.
Αυτά τα τουρ μας έδωσαν μεγάλη έμπνευση! Όλες αυτές οι χώρες
δεν μπορούν να σηκώσουν το οικονομικό αλλά και τεχνολογικό κάποιες φορές βάρος
των συναυλιών και έτσι τις επισκέπτονται ελάχιστοι μουσικοί. Παρ’ όλα αυτά
βρήκαμε φανταστική μουσική στα περισσότερα από αυτά τα μέρη και μάλιστα αρκετές
φορές και πολύ πρωτοποριακή. Επειδή υπάρχει κάποια απομόνωση οι άνθρωποι εξελίσσονται
με τον δικό τους τρόπο. Είναι πολύ ενδιαφέρον που ακούσαμε στη Βραζιλία εκτός
από την παραδοσιακή τους μουσική, αφροβραζιλιάνικες μελωδίες, βραζιλιάνικο drum ‘nbass, βραζιλιάνικο hiphop, βραζιλιάνικο afrodanceπου
είναι εντελώς διαφορετικό από τη σάμπα. Επίσης μείναμε έκπληκτοι από το hiphopπου
ακούσαμε στην Κούβα. Δεν είναι διεφθαρμένο, δεν έχει να κάνει με το χρήμα όπως
το βορειοαμερικάνικο hiphopκαι το lifestyleπου αυτό προωθεί.
Αυτό δείχνει ότι δεν υπάρχουν μουσικά σύνορα και χαίρομαι
που καταλήγουμε σε αυτό το συμπέρασμα στο περιθώριο ενός φεστιβάλ WOMAD.
Σε αυτό έχεις δίκιο. Όταν αυτός ο κόσμος έρχεται σε επαφή με
την τεχνολογία δημιουργούνται εξαιρετικά ενδιαφέροντες μουσικοί συνδυασμοί. Αυτή
τη στιγμή προσπαθούμε να στείλουμε τεχνολογικό εξοπλισμό στην Κούβα μαζί με
άτομα που θα φροντίσουν να αποκτήσει ο κόσμος πρόσβαση και άνεση χειρισμού σε
αυτές τις τεχνολογίες. Μόλις το οργανώσουμε θα δούμε τα αποτελέσματα που θα
έχει σε πέντε χρόνια. Αυτό το projectθα αρχίσει να τρέχει και στη Βραζιλία και τα δύο μέσω του
Βρετανικού συμβουλίου.
Με εκπλήσσει ευχάριστα το γεγονός που ένα συγκρότημα σαν
εσάς που συγκρίνεται με τους Clashμε τους καυστικούς πολιτικούς στίχους και τη γενικότερη επιθετική
στάση απέναντι στην κοινωνική αδικία και το ρατσισμό καταφέρνει και βρίσκει
σύμμαχο σε κάποια σχέδιά του από το Βρετανικό συμβούλιο.
Ούτε εγώ ξέρω πως έγινε αυτό. Δεν αλλάξαμε τίποτα για να
γίνει. Νομίζω ότι είναι το ίδιο που συμβαίνει με μας και το WOMAD. Γενικά η μουσική μας θεωρείται
αντι-WOMADαφού στηρίζεται στην τεχνολογία και υπάρχει αυτή
προκατάληψη ότι οι άνθρωποι του Τρίτου
Κόσμου παίζουν μόνο ακουστικά όργανα ή κρουστά. Εμείς καταγόμαστε από τον Τρίτο
κόσμο, οι γονείς μας ήρθαν μετανάστες στην Αγγλία όπου και γεννηθήκαμε. Ακούμε
παραδοσιακή ινδική μουσική αλλά παράλληλα εφαρμόζουμε την τεχνολογία. Τα δικά
μας «παραδοσιακά» όργανα τώρα εκτός από
το σιτάρ, το tablaκαι το dholείναι και τα πικάπ, τα drummachinesκαι τα σαμπλαρίσματα. Ήταν
έκπληξη για μας που οι διοργανωτές του WOMADενδιαφέρθηκαν για τη μουσική μας.
Έχουμε πλέον συμμετάσχει σε πολλά φεστιβάλ WOMAD, από τα Κανάρια Νησιά, τη Σιγκαπούρη και τη Ν. Αφρική μέχρι
τη Βρετανία
Είναι αλήθεια ότι ο ήχος σας είναι το τέλειο πάντρεμα
του rock, jungle,
rap, του ανεπτυγμένου
κόσμου με την τριτοκοσμική reggaeκαι dub.
Βρίσκετε ότι υπάρχουν και άλλοι μουσικοί που δημιουργούν με αυτή την νοοτροπία;
Υπάρχουν αρκετοί νομίζω όπως ένα συγκρότημα, οι Γιάτκα από
την Τούβα, ένα μέρος κοντά στη Σιβηρία, τους οποίους ακούσαμε πρώτη φορά σε ένα
φεστιβάλ WOMAD και συνδυάζουν
φανταστικά το rock’nrollμε
την παραδοσιακή τους μουσική. Γνωριστήκαμε και κάνανε και κάποιες versionδικών
μας κομματιών. Έχουν τη διάθεση να πειραματιστούν και να σπρώξουν τα πράγματα
σε μια πρωτοποριακή κατεύθυνση. Νομίζω ότι θα συντελεστούν τεράστιες αλλαγές
τις οποίες θα δούμε την επόμενη πενταετία. Υπάρχουν παντού σε όλο τον κόσμο
μουσικοί που αυτή τη στιγμή εφαρμόζουν την τεχνολογία στους παραδοσιακούς ήχους
των τόπων τους. Αυτή είναι και η δική μας βασική φιλοσοφία. Χρησιμοποίησε το
... μπουζούκι με ένα παραμορφωτικό πετάλ ή σαμπλαρέ το σε loop. Θα μου άρεσε να κάνουμε ένα
ελληνικό project. Ήδη έχουμε
συνεργαστεί με τους Activemember
οι οποίοι κυκλoφόρησαν
πρόσφατα μια διασκευή ενός κομματιού μας. Αλλά και άλλα ελληνικά όργανα θα ήταν
πολύ ενδιαφέροντα π.χ. σαμπλαρισμένο μπουζούκι με παραμόρφωση σε ένα heavydubκομμάτι!
Ψάχνουμε τέτοιες ευκαιρίες όπου και να πάμε. Ειδικά στη Γαλλία πάρα πολύς νέος
κόσμος με επιρροές από ADF,
Μάνο Τσάο ή Ζέπτα, ένα θαυμάσιο γαλλικό γκρουπ, μας δίνει cdmeτη
μουσική που γράφει για να του πούμε τη γνώμη μας. Περιμένω με εξαιρετικό
ενδιαφέρον τη νέα δεκαετία το νέο μουσικό κράμα που τώρα γεννιέται.
Εκτός από το καθαρά μουσικό μέρος, υπάρχει ένα κοινό μέτωπο
κάποιων γκρουπ με έντονους κοινωνικούς και πολιτικούς στίχους; Έχετε επαφή για
παράδειγμα με τον Μάνο Τσάο ή τους Radiohead;
Επικοινωνούμε με αρκετές μπάντες, για παράδειγμα ο
κιθαρίστας των RadioheadEd ‘OBrianόχι
μόνο είναι φαν των ADFαλλά παίζει και σε δύο καινούρια κομμάτια μας. Υπάρχουν πολύ
περισσότερες μπάντες από αυτές που νομίζουμε που δεν είναι απαραίτητα διάσημες
και προβληματίζονται για τη γενικότερη κατάσταση. Συναντάμε πολύ κόσμο και
μπάντες συνέχεια οι οποίες δεν εκφράζουν τις ανησυχίες τους απευθείας μέσα από
τη μουσική απαραίτητα. Από τους Beck
και Τravisμέχρι τους PublicEnemy,
τα παιδιά μας βρίσκουν και μας λένε ότι τους αρέσει η μουσική μας ή καλά
κάνουμε και λέμε όσα λέμε στους στίχους μας. Αυτό που ο κόσμος θεωρεί πολιτικό
περιεχόμενο στους στίχους μας προέρχεται εξ ολοκλήρου από αυτά που συμβαίνουν
στην καθημερινή κοινωνική μας ζωή. Δεν είμαστε αποκομμένοι από τους ανθρώπους
που μένουν στη γειτονιά μας, βιώνουμε την ίδια κατάσταση με αυτούς, έχουμε τα
ίδια προβλήματα, ζούμε στην ίδια κοινωνία. Για μας δεν μπορεί να υπάρξει
διαχωρισμός της μουσικής από την κοινωνία. Ακόμα και πριν προσθέσουμε στίχους η
μουσική μας έκανε από μόνη της τη δική της παρέμβαση.
To WOMAD (World of Music,
Arts and Dance) είναι μια μεγάλη
γιορτή της παγκόσμιας μουσικής και όχι μόνο. Το φεστιβάλ φιλοξενήθηκε στον
πανέμορφο χώρο του Ιππικού Ομίλου στο Γουδί όπου ζήσαμε για τρεις ολόκληρες μέρες, 14-16/6, ένα πολύχρωμο πανηγύρι ήχων, γεύσεων, χορών, ιδεών.
Tρεις μεγάλες σκηνές (1 κλειστή, 2 ανοιχτές) με μουσικές που θα μας μείνουν αξέχαστες από το θρύλο των Talking
Heads, David Byrne, τις μαγευτικές φωνές της Cesaria
Evora από το Πράσινο ακρωτήρι και της Susana Baca απότο Περού, τις κουβανέζικες μελωδίες των Αsere και Οrquesta Aragon, το σύγχρονο αφρικανικό ρυθμό του Baaba Maal από τη Σενεγάλη, το αραβικό αλά Mano Negra
rock του Rachid
Taha, τη μουσική ιδιοφυΐα του βετεράνου jazz ντράμερ – πάλαι ποτέ συνεργάτη του Miles Davis - Billy Cobham, τον γεμάτο ενέργεια underground
ήχο των Asian Dub Foundation και τη μεγάλη έκπληξη του ηλεκτρονικούταγκό των Γαλλοαργεντίνων Gotan
Project. Σε όλο αυτό το διονυσιακό ηχητικό πανδαιμόνιο προσθέστε
τα βραδινά dj set του εκπληκτικού Martin Morales και του δικού μας Floorfiller, τα παιδικά
εργαστήρια, την επίδειξη των Shaolin Monks,
τα περίπτερα αντιρατσιστικών οργανώσεων
και της Greenpeace, την
ethnic κουζίνα και την αγορά.
