Ντόπερμαν
Συνέντευξη στον Άγγελο Παπαπετρίδη
Share |

«Οι μπαλαδόροι θα βγουν από τις φαβέλες, όχι από το Παρίσι. Και κάποιος που δεν έχει τίποτα να χάσει είναι πιο επιρρεπής στο ντοπάρισμα.»

Αν ο αθλητισμός είναι ένας προσωπικός δρόμος, ο πρωταθλητισμός είναι η φωταγωγημένη λεωφόρος του συστήματος. Για να την περπατήσεις, χρειάζεσαι κάτι παρά πάνω από το σώμα και το μυαλό σου. Κι όπως η πρόσφατη ιστορία των αθλητών της άρσης βαρών απέδειξε για άλλη μια φορά, το ματς είναι στημένο. Ντοπέ δεν είναι μόνο οι παίκτες, ντοπέ είναι και η εξέδρα, φίλε αναγνώστη. Για όλα αυτά μιλήσαμε με τον πλέον εξειδικευμένο ερευνητή της χώρας. Κι ο Ντόπερμαν δαγκώνει.

Λίγες μέρες πριν ξεσπάσει το σκάνδαλο ντόπινγκ που συντάραξε τη χώρα μας είχαμε την τύχη να συνομιλήσουμε με το δημοσιογράφο Βασίλη Γαλούπη, ο οποίος ασχολείται αποκλειστικά με το ντόπινγκ από το 1999 και διατηρεί στην αθλητική εφημερίδα Φίλαθλος τη στήλη «Ντόπερμαν». Μια στήλη που σαν θεματική της βάση έχει αποκλειστικά το ντόπινγκ κι αποτελεί μοναδικό παγκόσμιο φαινόμενο, αφού δεν υπάρχει άλλη παρόμοια σε αντίστοιχο έντυπο μέσο. Αυτό βέβαια δε σημαίνει ότι δεν ασχολείται και με θέματα γενικότερου αθλητικού ενδιαφέροντος. Θα διαπιστώσετε λοιπόν πως πολλές από τις απόψεις του που ακολουθούν μπορούν να χαρακτηριστούν προφητικές μιας κι ίδια η πραγματικότητα ήρθε να τις επιβεβαιώσει με τον πιο εκκωφαντικό τρόπο. Όταν πιάνονται 11 στους 14 αθλητές μιας εθνικής ομάδας ντοπέ τότε είναι βέβαιο πως ο παραλογισμός έχει επικρατήσει ολοκληρωτικά και μια άποψη που πριν μπορεί να θεωρείτο υπερβολική μπορεί να μοιάζει ξαφνικά πολύ μετριοπαθής για να αποτυπώσει την πραγματικότητα. Πρέπει να αποδεχτούμε λοιπόν ως δεδομένο πως το ντόπινγκ αποτελεί πλέον την κυρίαρχη ιδεολογία του σύγχρονου αθλητισμού. Κι αυτό διότι εκφράζει τον εύκολο δρόμο που αποτελεί αντίστοιχα την κυρίαρχη ιδεολογία της σύγχρονης κοινωνικής πραγματικότητας. 


Το ντόπινγκ είναι έξω από την ανθρώπινη φύση;
«Πάντα ο άνθρωπός έψαχνε να ξεπεράσει τα όριά του. Το να τα ξεπεράσει και μάλιστα κατά πολύ και όποτε θέλει δηλαδή σε έναν συγκεκριμένο αγώνα ή σε ένα πόλεμο είναι κάτι που χρειάζεται απαραίτητα εξωτερική βοήθεια».

Γάλλοι επιστήμονες αποκάλυψαν πρόσφατα πως ακόμα και με το ντόπινγκ θα φτάσουμε στο σημείο όπου τα ρεκόρ δεν θα σπάνε πια.
«Δεν έχει διερευνηθεί σε ποιο ακριβώς βαθμό και με ποιες επιπτώσεις επηρεάζει το ντόπινγκ τον ανθρώπινο οργανισμό. Ποιά είναι δηλαδή τα πραγματικά όρια που μπορεί το ανθρώπινο σώμα να φτάσει μέσω του ντόπινγκ. Εξάλλου δε γνωρίζουμε ούτε τα αληθινά όρια του ανθρώπου. Ακόμη και η ΝΑΣΑ που είναι αυθεντία στα θέματα αυτά δεν έχει καταλήξει σε ασφαλή συμπεράσματα. Αν ήξερε τα ανθρώπινα όρια θα είχε λύσει πολλά από τα προβλήματά της».

Νόμιζα ότι τα θέματα του διαστήματος είναι η αποκλειστική της ασχολία.
«Δεν είναι έτσι πια. Σιγά, σιγά μάλιστα μπαίνει και στον πόλεμο. Στο δεύτερο πόλεμο του Ιράκ δοκίμασαν για πρώτη φορά τόσο οργανωμένα το πόσο αντέχει ο άνθρωπός χωρίς ύπνο. Πολεμώντας αδιάκοπα χωρίς να τρώει πολύ. Αυτό επιτυγχάνεται με ουσίες που είναι εγκεκριμένες από το πεντάγωνο. Το ντόπινγκ στον πόλεμο εξάλλου είναι καθημερινότητα. Στο Αφγανιστάν Αμερικάνοι πιλότοι επιτέθηκαν κατά λάθος σε Καναδούς συμμάχους. Από την έρευνα και τις ομολογίες των ίδιων των πιλότων διαπιστώθηκε ότι βρίσκονταν υπό την επήρεια αμφεταμινών. Έπαιρναν μεγάλες δόσεις για να πετάνε όλη μέρα κάτι τρομερά επώδυνο για πιλότο πολεμικού αεροσκάφους. Αυτό δεν είναι ντόπινγκ;»

Ποια η άποψη σου για το διαχωρισμό των ουσιών σε παράνομες και νόμιμες; Κι όταν λέμε νόμιμες, εννοούμε και ασφαλείς;
«Τις έννοιες νόμιμο και παράνομο τις ορίζει το ηθικό σκεπτικό της Δ.Ο.Ε. Νόμιμο συμπλήρωμα θεωρείται ό,τι βοηθά τον οργανισμό να αναπληρώσει βασικά συστατικά του, αλλά χωρίς ν’ αυξάνει την επίδοσή του. Αυτά τα όρια όμως είναι και λίγο αυθαίρετα. Δεν έχουν γίνει επί δεκαετίες επιστημονικές μελέτες για το τι είναι ντόπινγκ και τι όχι, τι είναι συμπλήρωμα και τι όχι, όπως για άλλα σκευάσματα ή φάρμακα. Και ένα σκεύασμα χρειάζεται χρόνια μελέτης για να δούμε όχι μόνο τι προσφέρει, αλλά κυρίως τι παρενέργειες μπορεί να έχει».

Υπάρχουν πολλοί ένοχοι σε αυτήν την ιστορία: οι ομοσπονδίες, το κράτος, οι αθλητές.
«Ο αθλητισμός πλέον είναι ζούγκλα. Επιβιώνει ο ισχυρότερος. Όσο λοιπόν υπάρχουν απαιτήσεις θα υπάρχει και ντόπινγκ. Ο χορηγός σπρώχνει στην ντόπα. Αυτός πρώτα από όλους καίγεται για το ρεκόρ. Από τη στιγμή που ο χορηγός δεν έχει αποφασίσει τι αθλητισμό θέλει, χημικό ή φυσικό, το πρόβλημα θα εξακολουθεί να υφίσταται».

Το κοινό έχει κι αυτό μερίδιο ευθύνης;
«Μεγάλο. Από τη στιγμή που κάποιος δεν μπορεί να κερδίσει στη ζωή του ταυτίζεται με τις νίκες του αθλητή ή της ομάδας και τις επιζητά. Τώρα πια ο κόσμος θα έπρεπε να στεναχωριέται όποτε σημειώνεται ένα ρεκόρ. Γιατί για να έρθει το ρεκόρ το πιθανότερο είναι ο αθλητής να έβαλε τον εαυτό του σε μεγάλο κίνδυνο. Θυμηθείτε την Γκρίφιθ. Τα ρεκόρ της υπάρχουν, αυτή όχι. Όταν οι επιδόσεις λοιπόν ξεφεύγουν από το ανθρώπινο ο κόσμος θα έπρεπε τουλάχιστον να αποστρέφει το κεφάλι».

Κι οι αθλητές; Δεν έχουν ευθύνη;
«Σίγουρα υπάρχει και ατομική ευθύνη. Τις συνέπειες δεν τις πληρώνει αυτός που ντοπάρει. Το πειραματόζωο τις πληρώνει και μάλιστα εν γνώσει του πολλές φορές. Ένα μεγάλο κομμάτι του αθλητισμού στηρίζεται στη φτώχεια. Οι μπαλαδόροι θα βγουν από τις φαβέλες, όχι από το Παρίσι. Οι πυγμάχοι από το Μπρονξ, όχι το Μανχάταν. Αυτό σημαίνει ότι κάποιος που δεν έχει τίποτα να χάσει είναι πιο επιρρεπής στο ντοπάρισμα. Αυτή τη στιγμή ο παγκόσμιος αθλητισμός ουσιαστικά έχει εξελιχθεί σε σκλαβοπάζαρο».

Γιατί κάθε φορά που ο κόσμος πληροφορείται ένα ντοπάρισμα μένει τόσο έκπληκτος;
«Οι αντιδράσεις αποτελούν πλέον μέρος του τελετουργικού μιας υποκριτικής κοινωνίας. Σε ένα διεφθαρμένο περιβάλλον δεν δικαιούμαστε να ζητάμε καθαρό αθλητισμό».

Είναι δηλαδή η ντόπα που τώρα πια κάνει τον μεγάλο αθλητή;
«Κατηγορηματικά όχι. Το ζητούμενο στον πρωταθλητισμό είναι η διάρκεια. Ο Ράϊαν Γκιγκς της  Μάντσεστερ Γούνάϊτεντ που είναι 35 ετών δεν γίνεται να είναι παράγωγο ντόπας. Δεν λέω ότι μπορεί να μην έχει πάρει κάποτε κάτι αλλά δεν θα επιβίωνε μόνο με ντόπα. Πάνω από όλα είναι η προπόνηση, το γενετικό υλικό, το μυαλό. Στην Κίνα σημείωσε τα ονόματα των αθλητών που θα σαρώσουν τα μετάλλια και τσέκαρε μετά από 4 χρόνια πού θα είναι οι περισσότεροι. Τα ίδια έγιναν και στη Σεούλ. Κάτι παρόμοιο γίνεται και στη μουσική. Χιλιάδες γκρουπ και πολλά της μιας επιτυχίας. Λίγοι είναι αυτοί όμως που επιβιώνουν μακροπρόθεσμα».

Πώς εμπλέκεται η πολιτική με το ντόπινγκ;
«Οι αδυναμίες κάποιων καθεστώτων και η ανάγκη  να δείξουν τάχα έργο τα οδήγησε στη χρήση ντόπινγκ. Όταν δεν υπάρχει τίποτε άλλο να παρουσιάσουμε πρέπει να παρουσιάσουμε νίκες. Κι αυτό δεν συμβαίνει μόνο σε απολυταρχικά καθεστώτα αλλά και σε δημοκρατίες. Διότι η σημαία πάντα μιλάει στον άνθρωπο, στην καρδιά του λαού. Όταν βλέπεις τον αθληταρά σου εσύ λοιπόν πανηγυρίζεις. Αυτή την ανάγκη των λαών την εκμεταλλεύτηκαν. Το ψυχροπολεμικό κλίμα έβαλε τις βάσεις για την κυριαρχία του ντόπινγκ και μετά ήρθαν οι χορηγοί».

Για τη χώρα μας ακούγονται πολλά. Τι γνωρίζεις;
«Σε μερικά θέματα η χώρα μας ξεπέρασε την Ανατολική Γερμανία. Η Ελλάδα ουσιαστικά έχει διαδραματίσει πρωταγωνιστικό ρόλο σε αυτό που λέμε ντόπινγκ τα τελευταία 15 χρόνια. Και μάλιστα και σε επίπεδο εμπειρικής έρευνας. Ψάξαμε και βρήκαμε πράγματα».

Μιλάς για στίβο μόνο;
«Μιλάω γενικά. Η Ελλάδα τον πρωταθλητισμό που έκανε τον έκανε απροκάλυπτα, με αισχρό τρόπο σε πολλές περιπτώσεις και γι’ αυτό μας πήραν με τις πατσαβούρες. Γι’ αυτό και παρά την τεράστια έκρηξή του την τελευταία 20ετία, ο ελληνικός αθλητισμός παραμένει ανυπόληπτος στο εξωτερικό. Η Ελλάδα λειτούργησε σαν Ελλάδα. Με τρομακτική υπερβολή, με υπεροψία, σαν να φτιάξαμε το γένος των υπερανθρώπων μέσα σε μια νύχτα. Και τα ξεβρακώματα δεν έχουν ακόμη ολοκληρωθεί. Σημείωσέ το αυτό που σου λέω. Αυτά που έγιναν σε δημοκρατικό καθεστώς όπως το δικό μας δεν έχουν ξαναγίνει. Τα 20 αυτά χρόνια του ελληνικού αθλητισμού, πλην ελαχίστων εξαιρέσεων, με ντροπιάζουν εξαιτίας του τρόπου που παίξαμε το παιχνίδι».

Στην Αμερική λέγεται ότι ο θεός του αθλητισμού δεν έχει καμία σχέση με τον δικό μας.
«Οι Αμερικάνοι στα σπορ έχουν τη νοοτροπία του show. Η λέξη αγώνας είναι ελληνική. Δεν μεταφράζεται. Όταν λέμε Olympic Games μιλάμε για παιχνίδια. Το παιχνίδι είναι για παιδιά. Οι αγώνες είναι για άντρες. Η έννοια Games λοιπόν δεν έχει καμία σχέση με τους Ολυμπιακούς αγώνες. Αυτή η λογική του games έχει κυριαρχήσει στην Αμερική. Η νοοτροπία του Αμερικάνου πάνω στον αθλητισμό φαίνεται από το κατς. Ένα παραμύθι που όλοι το ζουν λες και είναι αλήθεια. Το θέαμα πάνω από όλα. Στο Ν.Β.Α. δεν υπήρχε έλεγχος μέχρι και πέρσι. Έτσι έχουν ακουστεί πολλά μέχρι κι ότι πότιζαν τις πετσέτες με κόκα κι όταν κάθονταν οι παίχτες στο πάγκο τις άφηναν να πέσουν πάνω στο κεφάλι τους και εισπνέαν έτσι το ναρκωτικό. Έξαλλου και το life style έχει μπει για τα καλά στον αθλητισμό. Όργια, ναρκωτικά, γκόμενες, ακριβά ξενοδοχεία, ταμπλόιντ».

Γενικά για τους αθλητές τι πιστεύεις;
«Τρέφω μεγάλο σεβασμό για τους αθλητές. Όλοι όσοι πρωταγωνιστούν έχουν ματώσει στη δουλειά. Κι όσοι ως πρώτοι πιάστηκαν ντοπέ θα ήταν και πάλι πρώτοι ή θα κέρδιζαν τις περισσότερες φορές έτσι κι αλλιώς. Απλά δεν θα σάρωναν. Η Μάριον Τζόουνς είναι το καλύτερο παράδειγμα. Γενετικά και σωματικά φαινόταν και ήταν απίστευτη. Όταν όμως κατεβαίνεις στους αγώνες και θες το χρυσό σε 5 αγωνίσματα και να αφήνεις και τους αντιπάλους σου 10 μέτρα πίσω, τότε θα ντοπαριστείς. Αν η Τζόουνς ασχολείτο μόνο με τα 100μέτρα θα νίκαγε εύκολα γιατί πράγματι ήταν η καλύτερη. Τελικά από super ηρωίδα έγινε super φυλακισμένη. Δυστυχώς, όταν ένας αθλητής μπει γερά στον πρωταθλητισμό θεωρεί το ντόπινγκ αναγκαιότητα. Ούτε καν πραγματικότητα».

Ποιός κατά τη γνώμη σου είναι ο καλύτερος αθλητής μας;
«Ο υπερμαραθωνοδρόμος Γιάννης Κούρος είναι κατά τη γνώμη μου ο πιο καθαρός αθλητής. Μπορεί να τρέχει 5 μερόνυχτα έχοντας αξιοποιήσει όχι μόνο τα πνευμόνια του αλλά και κάποιες εγκεφαλικές λειτουργίες που τον οδηγούν στην υπερπροσπάθεια. Ασφαλώς και υπάρχουν καθαροί αθλητές. Κι αν έχουμε μια ελπίδα είναι αυτοί και όσοι αποχωρούν από το χώρο γιατί δε θέλουν να ντοπαριστούν».

Ακούμε πολλά για μεταλλαγμένα και τους κινδύνους που διατρέχουμε από τη διατροφή μας. Υπάρχει και στη γεωργία ή στην κτηνοτροφία ντόπινγκ;
«Όταν η γεωργία κι η κτηνοτροφία σε ένα μεγάλο ποσοστό έχει στηριχθεί παγκοσμίως πάνω στην ορμόνη, πώς να μη στηριχτεί ο αθλητισμός; Θα σου πω ένα παράδειγμα. Η αυξητική είναι μια πολύ διαφημισμένη ορμόνη που χρησιμοποιήθηκε και στον αθλητισμό αφού πρώτα έτυχε εργαστηριακής επεξεργασίας. Κάπως έτσι όμως προκλήθηκε η νόσος των τρελών αγελάδων. Οι Αμερικανοί κτηνοτρόφοι ντόπαραν τα κοπάδια τους, κυρίως τα βοοειδή, με την αυξητική ορμόνη των βοοειδών. Και τα αποτελέσματα κόντεψαν να είναι καταστρεπτικά. Ποιος άραγε ακολουθεί ποιόν; Όταν η γονιμότητά μας επηρεάζεται από τις ορμόνες που τρώμε καθημερινά είτε προέρχονται από το κρέας, είτε από λαχανικά τι παραπάνω να πούμε; Αυτά φτιάξαμε. Ας τα λουστούμε».

Εσύ ντοπάρεσαι;
«Η ντόπα μου - και δεν υπάρχει άλλη τέτοια στον πλανήτη- είναι η μουσική. Από  Μότσαρτ μέχρι Motorhead».

 
ΕΝΑ ΚΡΑΤΟΣ ΝΤΟΠΕ
«Το πιο οργανωμένο σύστημα που υπήρξε ποτέ σε επίπεδο ντόπινγκ στήθηκε στην Ανατολική Γερμανία. Χιλιάδες γιατροί, άφθονες ουσίες, συστηματική έρευνα για να ντοπάρονται 10.000 αθλητές. Όταν η χώρα μπήκε για τα καλά στον ψυχροπολεμικό ανταγωνισμό, τα μετάλλια έγιναν μέρος του πολιτικού παιχνιδιού των εντυπώσεων. Αρχίατροι, προπονητές και η κρατική εταιρεία zenafarm έκαναν τις έρευνες για τις νέες φόρμουλες. Επέλεγαν παιδιά 8-12 ετών. Ακόμα και κάποια παιδιά που είχαν παρενέργειες και μιλούσαν στους γονείς τους απειλούνταν από το καθεστώς.
Όλα τα στοιχεία αποκαλύφθηκαν μετά την πτώση του Τείχους.  Τώρα πια οι πρώην αθλήτριες κρύβουν τα μετάλλια από ντροπή και γεννάνε άρρωστα, ανάπηρα παιδιά. Αποκορύφωμα υπήρξε η αλλαγή φύλλου  της σφαιροβόλου Χάϊντι Γκρίγκελ που έγινε Αντρέας Γκρίγκελ λόγω των ορμονών που έπαιρνε».

Η ΑΠΟΦΑΣΗ ΑΝΗΚΕΙ ΣΤΟΝ ΚΟΣΜΟ
«Η έννοια ντόπινγκ στον αθλητισμό άρχισε να κάνει την εμφάνισή της εντονότατα από το 1985 και μετά, ενώ γενικευμένα ο κόσμος ευαισθητοποιήθηκε και αντιλήφθηκε τι είναι ντόπινγκ το 1988 με τη περίπτωση του Μπεν Τζόνσον. Ουσιαστικά λοιπόν τα τελευταία 20 χρόνια είναι που ασχολούμαστε  οργανωμένα σαν κοινωνικό σύνολο με τη ντόπα. Από τη στιγμή που ασχολούμαστε τόσο λίγο χρονικό διάστημα με την υπόθεση αυτή είναι λογικό να κυριαρχεί ένα χάος το οποίο δε μαζεύεται με τίποτα παρά μόνο από τον ίδιο τον κόσμο. Ας αποφασίσει  λοιπόν ο κόσμος τι αθλητισμό θέλει και τότε θα λυθούν πολλά προβλήματα».

ΣΗΡΙΓΓΕΣ ΠΑΝΤΟΥ
«Στο ποδόσφαιρο δεν είναι τόσο απλό να ντοπαριστείς υπό την έννοια ότι δεν υπάρχει καμία εξασφάλιση ότι κάποιος από τους 25 ανθρώπους που εμπλέκονται δε θα μιλήσει στο μέλλον. Στην ποδοσφαιρική ομάδα της Μασσαλίας το 1991 ξέσπασε τεράστιο σκάνδαλο ντόπινγκ όταν πολλοί ποδοσφαιριστές κατήγγειλαν όχι μόνο ότι ντοπάρονταν αλλά ότι ο ίδιος ο πρόεδρος της ομάδας είχε πλήρη γνώση του τι συνέβαινε και κάποιες φορές ήταν και μπροστά την ώρα του ντόπινγκ. Απίστευτο αν το σκεφτείς. Ο ίδιος ο πρόεδρος να επιβλέπει τη ντόπα στους παίχτες του. Αυτό λοιπόν αποκαλύφθηκε. Δεν ζούμε σε απολυταρχικά καθεστώτα και κάποια πράγματα δε συγκαλύπτονται τόσο εύκολα. Τα ίδια παρατηρήθηκαν και στην Ιταλία. Είναι γνωστές οι δημόσιες παραδοχές του Ζινεντίν Ζιντάν και γνωστό το βίντεο του Φάμπιο Κανναβάρο στην Πάρμα να ντοπάρεται χαμογελαστός. Στην Ιταλία όμως βρέθηκε εισαγγελέας που έκατσε ολόκληρη Γιουβέντους στο σκαμνί ως σχεδόν φαρμακαποθήκη και με κατηγορίες γνωστές και πολύ σοβαρές. Εκεί όπως φαίνεται υπάρχουν νόμοι και εφαρμόζονται».



fashion addiction