Ροτβάιλερ
Σαν να κοιμάσαι και κάποιος ξαφνικά να σε μπουγελώνει με κρύο νερό. Ή σαν να περπατάς νύχτα στην πόλη σου και κάποιος να σε πλακώνει στα χαστούκια. Αυτή είναι η αίσθηση που σου αφήνει η παράσταση της ομάδας Νάμα στο θέατρο Επί Κολωνώ. Πολύ παραπάνω από θεατρικό έργο, το «Ροτβάιλερ» είναι μια φωνή αντίστασης στην άγρια νύχτα του φασισμού και του νεοναζισμού που κάποιοι επιχειρούν να επιβάλουν στις πόλεις μας.
Κοινωνικά «ευαίσθητοι», κυνικοί, δήθεν αντικειμενικοί μεγαλοδημοσιογράφοι, δέσμιοι της τηλεθέασης και του ίματζ τους. Μικροί δικτάτορες, «κόκκινο πανί» για πλήθος χαμηλόμισθους συναδέλφους τους που επιλέγουν αξιοπρέπεια και συνείδηση. Χυδαίοι νεοναζί, που οχυρώνονται πίσω από τον ανδρισμό, τη δύναμη, το αίμα, τη φυλή. Κατευθυνόμενη πληροφόρηση, κατασκευασμένες πραγματικότητες. Κηρύγματα μίσους με φιλοσοφικό, τάχα μου, άλλοθι και ωμή βία στο δρόμο. Το κατεστημένο, στη μορφή των ΜΜΕ, επιχειρεί να ιδιοποιηθεί επικοινωνιακά τους ακροδεξιούς εξτρεμιστές. Πλην όμως, το τερατάκι που και το ίδιο εξέθρεψε θέριεψε και πια δεν υπακούει... Θυμίζουν πολύ Αθήνα όλ’ αυτά κι ας γράφτηκε το έργο στη Μαδρίτη. Ή, μάλλον, στην παγκόσμια γειτονιά μας. Το «Ροτβάιλερ» παίζεται με μεγάλη επιτυχία για τρίτη συνεχή χρονιά, ενώ οι τρέχουσες πολιτικοκοινωνικές εξελίξεις το κρατούν διαρκώς επίκαιρο. Τα δεδομένα, βέβαια, αλλάζουν διαρκώς. Γι’ αυτό και οι συντελεστές του το αναπροσαρμόζουν κάθε τόσο. Συναντήσαμε τη σκηνοθέτιδα Ελένη Σκότη και τους πρωταγωνιστές Δημήτρη Λάλο και Γιάννη Ράμο. Κουβεντιάσαμε για θέατρο, ΜΜΕ, πολιτική, ξενοφοβία, ρατσισμό, ανασφάλεια, εγκληματικότητα. Ακόμα πιο ενδιαφέρουσες ήταν οι συζητήσεις που ανοίξαμε και δεν τελειώσαμε. Γιατί τις απαντήσεις σ’ αυτές είναι καλύτερα, όπως καταλήξαμε, να τις αναζητήσουμε συλλογικά, ως σκεπτόμενοι και ενεργοί πολίτες.
Δηµήτρης Λάλος
«Η μικρή οθόνη εκπαιδεύει, επιμορφώνει. Δεν πήγα ποτέ, π.χ., στην Αυστραλία ή τη Νέα Υόρκη. Ωστόσο, ξέρω ακριβώς πώς είναι. Ταυτόχρονα, όμως, αποτελεί πανίσχυρο εργαλείο προπαγάνδας και χειραγώγησης. Είναι γνωστό ότι στην τηλεόραση εφαρμόζεται το MLP, ο νευρογλωσσικός προγραμματισμός που επιτρέπει σε κάποιους –πολιτικούς, διαφημιστές...– να περνούν φανερά και κρυφά μηνύματα. Η απότομη άνοδος της έντασης μόλις μπαίνουν διαφημίσεις, η μουσική “επένδυση” των ειδήσεων... Όλα αυτά είναι μελετημένα. Ο Πυθαγόρας είχε δίκιο – μας κυβερνούν οι αριθμοί, χρωστάμε στο τέρας, κι αυτή είναι μια εξίσωση που δεν σταματά ποτέ...
»Η κατάσταση στο κέντρο της πόλης τείνει να γίνει ανεξέλεγκτη και η ευθύνη της Πολιτείας είναι μεγάλη... Όταν παλιότερα κατέβαινα τη Σοφοκλέους με ταξί και μού ’λεγε ο ταξιτζής “Κλείσε το παράθυρο”, εγώ αντιδρούσα. Αργότερα, όμως, κατάλαβα ότι πραγματικά υπήρχε κίνδυνος επίθεσης για κλοπή. Ταυτόχρονα, ακροδεξιοί προσπαθούν να εκμεταλλευτούν αυτήν την κατάσταση σε υποβαθμισμένες περιοχές, “πουλώντας” προστασία στους ντόπιους με την ανοχή των Αρχών... Ναι, χρειάζεται κάποιος έλεγχος, ωστόσο ο φράχτης στον Έβρο δεν είναι λύση – άσε που οι φράχτες συσσωρεύουν κακή ενέργεια!»
Γιάννης Ράµος
«Το πρόσωπο του φασισμού είναι φαιδρό, ακόμα κι όταν αγριεύει. Αυτό, φυσικά, δεν τον κάνει λιγότερο επικίνδυνο... Αν πιάσεις τον εαυτό σου να γελά συγκαταβατικά με ρατσιστικά ανέκδοτα σαν αυτά που ακούγονται στην παράσταση, τότε άρχισε ν’ ανησυχείς! Εξίσου ανησυχητικό είναι να σου φαίνεται φυσιολογική, να μη σε τρομάζει η υποκρισία και το μανιπουλάρισμα που ασκεί η τηλεόραση στα δελτία ειδήσεων, τα τοκ σόου, τα τηλεπαιχνίδια, τις διαφημίσεις...
»Παρατηρώντας τις αντιδράσεις των θεατών μέσα σε μια τριετία, διαπιστώνω ότι αυξάνονται αυτοί που δείχνουν να ταυτίζονται με τον πρωταγωνιστή του “Ροτβάιλερ”, που μοιάζουν να συγκατανεύουν πως “καλά τα λέει ο μάγκας” – κι αυτό με ανησυχεί! Οι μετανάστες, βέβαια, έχουν στοχοποιηθεί πλέον συνολικά και λόγω κρίσης – σε τέτοιες περιστάσεις νιώθεις να σε απειλούν όλοι και όλα, οπότε ψάχνεις για αποδιοπομπαίους τράγους... Χρειάζεται σωστή μεταναστευτική πολιτική και απομόνωση των κακοποιών στοιχείων κι από τις ίδιες τις κοινότητες των μεταναστών... Να δίνουμε άσυλο σε όσους πραγματικά το χρειάζονται, να διευκολύνουμε ίσως εκείνους που θέλουν να πάνε παραπέρα αλλά κολλάνε εδώ αφού δεν τους δίνουν χαρτιά... Γεγονός είναι ότι αν κάναμε τώρα το “Ροτβάιλερ” θα θέταμε κι άλλα, πιο επίκαιρα ερωτήματα... Έζησα χρόνια στη Γερμανία, όπου δεν βίωσα ρατσισμό, διαπίστωσα όμως τον κρυφό ρατσισμό τών εκεί Ελλήνων μεταναστών απέναντι στους ντόπιους! Όσο για την κρίση... προτείνω να μας ανακηρύξουν ως λαό και χώρα μνημείο παγκόσμιας πολιτιστικής κληρονομιάς. Με ένσημα και σύνταξη! Αρκετά προσφέραμε!»
Ελένη Σκότη
«Ανοίγω καμιά φορά την τηλεόραση και τι βλέπω; Κραυγές, υστερίες, χαχανητά, τραβηγμένα απ’ τα μαλλιά βαψίματα και ντυσίματα, τρεχαλητά πάνω-κάτω... οπότε την ξανακλείνω αμέσως! Κι όσο για ταινίες, υπάρχουν και τα dvd… Ο ρατσισμός, τώρα, μπορεί να έχει πολλά πρόσωπα. Θυμάμαι ότι όταν πήγα να σπουδάσω στη Νέα Υόρκη (έμενα πριν με τους δικούς μου στην Υεμένη), οι συμφοιτήτριές μου με σνόμπαραν, αποκαλώντας με ειρωνικά “the greasy Greek” – είμαι, βλέπεις, Ελληνοαμερικάνα. Επί πλέον, αυτές έρχονταν πάντα ντυμένες στην τρίχα, ενώ εγώ ήμουν πιο χίπισσα... Οι μόνες που με έκαναν παρέα ήταν δύο Εβραίες. Θυμάμαι, όμως, ότι κι εγώ κάποτε υπήρξα “ρατσίστρια”. Σε μια τηλεοπτική εκπομπή που παρουσίαζε το σχολείο μου, είπα ενθουσιασμένη για τη διπλανή μου, “Μα είναι μαύρη, φυσικά και θα χορεύει ωραία”! Κι εκείνη με προσγείωσε, λέγοντάς μου ότι δυστυχώς η ίδια, παρότι “μαύρη”, δεν είχε καμιά αίσθηση του ρυθμού... Ποτέ μου, ξέρεις, δεν φοβήθηκα να κυκλοφορήσω ακόμα και σε μέρη όπως το Χάρλεμ.
»Συνήθως κάνω το Ομόνοια - Κολωνός με τα πόδια, αλλά τελευταία, μ’ αυτά που βλέπω στο κέντρο της Αθήνας, φοβάμαι. Θυμώνω που το λέω, αλλά φοβάμαι. Άνθρωποι εξαθλιωμένοι, εξαγριωμένοι, παρέες νεαρών αντρών των πέντε και δέκα ατόμων να κυκλοφορούν άσκοπα και να σε κοιτούν περίεργα... Λύση, όμως, δεν είναι τα τείχη, οι φράχτες, η δαιμονοποίηση κι ο ρατσισμός. Λύση είναι η προσέγγιση και η κοινή προσπάθεια για έναν καλύτερο κόσμο, γιατί ντόπιοι και μετανάστες έχουμε περισσότερα κοινά απ’ όσα μας χωρίζουν».
Info: «Ροτβάιλερ» του Γκιγιέρμο Έρας, θέατρο Επί Κολωνώ, Ναυπλίου 12, Μεταξουργείο, κάθε Τρίτη στις 21.15.
