Soren Brink
Soren Brink: "Από την Κοπεγχάγη μού λείπει το ποδήλατο μου"
Yπάρχει κάποιος αυτήν τη στιγμή στην Ελλάδα που, αντί να μιλάει για περικοπές και απολύσεις, κάνει προσλήψεις και επενδύσεις; Υπάρχει, είναι 34, και πριν από ενάμιση χρόνο ανέλαβε τα ηνία της Ζυθοποιίας Μύθος. Πώς φαίνεται η ελληνική πραγματικότητα σε έναν άνθρωπο που προέρχεται από τη χώρα που έχει τη μικρότερη ανισότητα εισοδήματος στον κόσμο, τον υψηλότερο βασικό μισθό, το καλύτερο επιχειρηματικό περιβάλλον και μηδενική διαφθορά;
E> Soren, τι ήταν αυτό που σου έκανε μεγαλύτερη εντύπωση όταν πρωτοήρθες στην Ελλάδα;
A> “Πέρα από το γεγονός ότι οι άνθρωποι φωνάζουν όταν μιλάνε, διότι είναι πολύ εκδηλωτικοί, η επαφή με το ελληνικό δημόσιο είναι μια εμπειρία από μόνη της. Ο δημόσιος τομέας στη Δανία μπορεί να είναι μεγάλος, όμως είναι καλά οργανωμένος, παραγωγικός, αξιόπιστος, ενώ χαρακτηρίζεται από διαφάνεια. Πέρυσι είχε γίνει πρωτοσέλιδο όταν ο αρχηγός της αστυνομίας είχε λάβει δύο δωρεάν εισιτήρια σε παράσταση ενός θεάτρου με αντάλλαγμα να κάνει τα στραβά μάτια για τα παράνομα παρκαρίσματα των θεατών. Στη Δανία κανένας κρατικός αξιωματούχος δεν μπορεί να δεχθεί οποιοδήποτε δώρο”.
E> Μπορείς να συγκρίνεις το χαρακτήρα των Ελλήνων και των Δανών;
A> “Οι Δανοί και γενικά οι Βορειοευρωπαίοι έχουν τη φήμη κλειστών ανθρώπων. Ενώ παρουσιάζονται σκληροί εξωτερικά, όταν καταφέρεις να διεισδύσεις στον εσωτερικό τους κόσμο ανακαλύπτεις ότι είναι ιδιαίτερα μαλακοί. Οι Έλληνες όχι μόνο είναι ανοιχτοί, αλλά έχουν μιαν αυθεντικότητα που δύσκολα τη συναντάς αλλού. Την Παρασκευή μετακομίσαμε στην Ελλάδα και τη Δευτέρα οι γείτονές μας μας κάλεσαν για παϊδάκια και κοκορέτσι σπίτι τους. Φοβερή εμπειρία. Αυτό δεν θα συνέβαινε ποτέ στη Δανία. Στους φύσει συνεσταλμένους και επιφυλακτικούς Δανούς θα έπαιρνε τουλάχιστον έξι μήνες να σε καλέσουν σπίτι τους”.
E> Ποια είναι η βασική διαφορά της δανέζικης από την ελληνική ψυχοσύνθεση και κουλτούρα;
A> “Οι Δανοί έχουν πολύ ανεπτυγμένη τη συλλογική συνείδηση ευθύνης για το πώς λειτουργεί το κράτος τους. Αν μια τέτοια κρίση συνέβαινε στη Δανία, όλοι θα έπεφταν αμέσως σε κατάθλιψη σκεπτόμενοι πώς στο καλό επιτρέψαμε στους εαυτούς μας να φτάσουν σ’ αυτό το σημείο ψηφίζοντας αυτούς τους ανθρώπους. Ο κόσμος εδώ θεωρεί ότι πεντακόσιοι διεφθαρμένοι πολιτικοί είναι αυτοί που ευθύνονται για το γεγονός ότι έφτασε η χώρα σ’ αυτό το σημείο. Το ότι απαιτείται ένα είδος κάθαρσης στην Ελλάδα είναι δεδομένο, αλλά απαιτείται και αύξηση της συλλογικής ευθύνης για να μην ξανασυμβεί κάτι αντίστοιχο. Το μόνο σίγουρο είναι ότι η οικονομία της χώρας περνάει μια δύσκολη φάση, αλλά ο ιδιαίτερος ψυχισμός του Έλληνα είναι αυτός που μπορεί να τον βοηθήσει να την ξεπεράσει: η έμφυτη αισιοδοξία σας και ο ενθουσιασμός σας μπορούν να ανατρέψουν την κατάσταση”.
E> Αν ήσουν πρωθυπουργός της Ελλάδας τι θα έκανες για να τη βγάλεις από τη δύσκολη θέση στην οποία έχει περιέλθει;
A> “Ως εξωτερικός παρατηρητής πιστεύω ότι υπάρχουν τρία θεμελιώδη προβλήματα. Μιλώντας με τους Έλληνες εύκολα αντιλαμβάνεσαι ότι υπάρχει έλλειψη σεβασμού για τον πολιτικό κόσμο. Το πρωταρχικό βήμα για κάθε κυβέρνηση είναι να επανακτήσει το σεβασμό των πολιτών προς το πολιτικό σύστημα. Αλλιώς πώς θα έχει νομιμοποίηση και στήριξη από τον κόσμο για να διορθώσει οτιδήποτε; Το δεύτερο είναι ότι προφανώς απαιτούνται οργανωτικές βελτιώσεις, ώστε ο δημόσιος τομέας να προσφέρει περισσότερα στον πολίτη. Το τρίτο είναι ότι το κράτος θα πρέπει να σχεδιάσει μακρόπνοα για να παραγάγει ανάπτυξη και πλούτο στους τομείς κλειδιά. Ένα καλό παράδειγμα είναι ο τουρισμός. Τι μορφή θα έχει ο τουρισμός στην Ελλάδα σε δεκαπέντε-είκοσι χρόνια; Θα είναι ένα all inclusive μοντέλο με τεράστιες μονάδες, όπως στην Τουρκία, ή θα είναι κάτι άλλο; Με τόσες φυσικές ομορφιές διάσπαρτες σε ολόκληρη τη χώρα, ο αγροτουρισμός ταιριάζει στην Ελλάδα περισσότερο. Ό,τι έκαναν οι Ιταλοί με την Τοσκάνη και οι Γάλλοι με την Αλσατία. Η παραγωγή ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές θα μπορούσε να είναι ένας άλλος τομέας”.
E> Τι θα ήταν εφικτό να εφαρμοστεί στην Ελλάδα από το περίφημο δανέζικο μοντέλο;
A> “Το μοντέλο της Δανίας βασίστηκε σε έναν σχεδιασμό τριάντα-σαράντα χρόνων. Οι όποιες αλλαγές θέλουν χρόνια να αποφέρουν καρπούς. Οι κυβερνήσεις συνεργάστηκαν με τα συνδικάτα και τις επιχειρήσεις ώστε να δημιουργηθεί ένα εργασιακό περιβάλλον που, αν και είχε ευελιξία, είχε πολύ υψηλή προστασία του εργαζομένου, με υψηλά επιδόματα. Και, βέβαια, οι υψηλής ποιότητας κοινωνικές υπηρεσίες προϋποθέτουν υψηλή φορολογία, πρόκειται για ένα ακριβό σύστημα. Ο πολίτης, όμως, βλέπει ότι οι φόροι του του έρχονται πίσω με τη μορφή του κοινωνικού κράτους. Το όραμα, επίσης, είναι σημαντικό. Ας πάρουμε για παράδειγμα μια επιχείρηση. Όταν η διοίκηση αποφασίσει μια πολιτική συνεχών περικοπών, που δεν έχει χρονικό ορίζοντα τέλους, απλώς ρίχνει την ψυχολογία του προσωπικού της. Όλοι κάθονται και περιμένουν τη σειρά τους να απολυθούν. Αυτό που πρέπει να κάνει είναι να μιλήσει με τιμιότητα και ευθύτητα στο προσωπικό, με σαφές πλάνο για το μέλλον. Πρέπει να εξηγήσει στους εργαζομένους γιατί πρέπει να αλλάξει ένα αντιπαραγωγικό μοντέλο, τι είδους περικοπές θα κάνει και σε ποιους τομείς θα επιδιώξει να αναπτυχθεί, ώστε σε ορισμένο χρόνο να επέλθει ανάπτυξη”.
E> Τι σου λείπει περισσότερο από τη Δανία;
A> “Πέρα από τους φίλους μου, φυσικά, αυτό που μου λείπει περισσότερο είναι η οργάνωση της κοινωνίας και οι υποδομές που αντανακλούν στην καθημερινότητα της ζωής. Στην Ελλάδα δεν κάνεις ούτε… 100 μέτρα χωρίς το αυτοκίνητό σου. Στην Κοπεγχάγη μετακινιόμουν είτε περπατώντας είτε με ποδήλατο. Κάθε πρωί έβαζα την κόρη μου στο πίσω κάθισμα του ποδηλάτου και την πήγαινα στον βρεφονηπιακό σταθμό. Χρησιμοποιούσα το αυτοκίνητο το πολύ δύο-τρεις φορές το μήνα για καμιά εκδρομή. Ερχόμενος στην Αθήνα, η πρώτη προτεραιότητα που έθεσα για να βρω σπίτι ήταν να είναι κοντά στο μετρό. Βλέποντας, όμως, πόσο μικρό είναι το δίκτυο, συνειδητοποίησα τελικά ότι το να οδηγείς είναι αναπόφευκτο. Το μόνο σίγουρο είναι ότι δεν μου λείπει το φαγητό, γιατί η ελληνική κουζίνα είναι θαυμάσια. Για τη γυναίκα μου που είναι χορτοφάγος εδώ είναι παράδεισος, με τόσα φρέσκα λαχανικά και φρούτα. Είχα αρκετούς δανούς φίλους που είχαν έρθει εδώ για διακοπές και παραπονιόνταν για την ποιότητα του φαγητού. Όταν ξαναήρθαν για να με επισκεφθούν και τους πήγα όχι στις τουριστοπαγίδες, αλλά στις ταβέρνες που τρώνε οι Έλληνες, άλλαξαν άποψη ριζικά”.
E> Τι θα πάρεις μαζί σου από την εμπειρία σου στην Ελλάδα, επιστρέφοντας στη χώρα σου;
A> “Ήδη έχω υιοθετήσει τη συνήθεια να τρώω αργά το βράδυ και όχι στις έξι ή εφτά το απόγευμα! Η χαλαρότητα που οι Έλληνες αντιμετωπίζουν το χρόνο είναι, επίσης, ενδιαφέρουσα. Δεν χάθηκε και ο κόσμος να αργήσεις δέκα λεπτά. Βέβαια, αυτό τη γυναίκα μου συνεχίζει να την τρελαίνει! Αλλά το πιο σημαντικό είναι το να είσαι ανοιχτός με τους ανθρώπους που γνωρίζεις. Νομίζω ότι οι φίλοι μου θα εκπλαγούν όταν επιστρέψω”.
