Jazz
Ένα ταξίδι στη Μέκκα της jazz
Όποιος είχε την τύχη να βρεθεί στο Μεγάλο Μήλο –αυτή είναι η … παραδοσιακή ονομασία της Ν. Υόρκης – γνωρίζει καλά ότι η επίσκεψη στα ιστορικά jazz clubs της πόλης αποτελεί μια ανεπανάληπτη εμπειρία.
Cotton Club
Swing, swing, swing…
Είχα την τύχη να μένω στην ισπανική πλευρά του Harlem και το θρυλικό Cotton Club απείχε μόνο μερικά στενά από το διαμέρισμα μου. Ήταν λοιπόν η πρώτη μου στάση σε ένα jazz οδοιπορικό που κράτησε σχεδόν ένα μήνα. Μπαίνοντας στο Cotton Club εκείνο που σου κάνει εντύπωση είναι η πίστα χορού. Αναπόφευκτα ένοιωσα μια μεγάλη ανατριχίλα αφού ήξερα ότι το πάτωμα πάνω στο οποίο βρισκόμουν εκείνη τη στιγμή αποτελούσε το κέντρο της αφροαμερικάνικης διασκέδασης και κουλτούρας για σχεδόν έναν αιώνα. Κάθε βράδυ η πίστα του Cotton Club έπαιρνε φωτιά από τις περίτεχνες φιγούρες των λικνιζόμενων κορμιών υπό τους ήχους βιρτουόζικων big bands. Η μεγάλη έκπληξη ωστόσο ήρθε στα μέσα της βραδιάς όταν τη house band του club συνόδευσε η κόρη της Billie Holiday!Φυσικά οποιαδήποτε σύγκριση με τη μοναδική φωνή της μητέρας της θα ήταν τουλάχιστον άδικη για τη μικρή παρόλα αυτά και μόνο η παρουσία της έδωσε μιαν άλλη νότα. Η βραδιά όμως έμελλε να κλείσει με τον πιο απρόσμενο τρόπο. Κι αυτό γιατί μια κυρία που έδειχνε να περνάει καλά στη γωνία της ακούγοντας την μπάντα και η οποία μου έκανε από την πρώτη στιγμή εντύπωση από τον τρόπο με τον οποίο έγερνε πάνω στο μπαστούνι της, ανέβηκε στη σκηνή. Οι μορφασμοί και οι συσπάσεις του προσώπου της σε κάθε κίνηση –είχε εμφανές κινητικό πρόβλημα- έδωσαν τη θέση τους σε μια αιθέρια μελωδική φωνή που μάγεψε τους πάντες. Το πιο μαγικό όμως ήταν ότι όσο περνούσε η ώρα, το τραγούδι είχε θεραπευτική επίδραση πάνω της. Πέταξε το μπαστούνι της, η στάση του σώματός της έγινε ευθυτενής, το αρχικά ταλαιπωρημένο πρόσωπό της φωτίστηκε και ομόρφυνε. Νομίζω ότι πρώτη φορά στη ζωή μου είδα θαύμα μπροστά στα μάτια μου. Ήταν φανερό ότι η μουσική πήγαζε από μέσα της. Όταν τελείωσε το set πλησιάσαμε τους μουσικούς και γίναμε όλοι μια παρέα. Αρκετοί από την μπάντα είχαν επισκεφθεί την Ελλάδα παίζοντας για μερικές βραδιές στο Half Note! Και έπεσε η ιδέα να συνεχίσουμε το βράδυ μας στο γειτονικό Liquid Lounge, μερικά τετράγωνα πιο πέρα στην καρδιά του μαύρου Harlem στη Malcom X Avenue.
Liquid Lounge
Το άντρο του Miles Davis
Τίποτα δε σου προκαλεί εντύπωση στο Liquid Lounge αφού πρόκειται περί ενός καθ’ όλα συνηθισμένου bar. Τίποτα εκτός από εκείνη τη χωρίς γωνίες πόρτα, φάτσα απέναντι, βγαλμένη σαν από την «Οδύσσεια του διαστήματος 2001» του Κιούμπρικ. Η πόρτα αυτή είναι σα να σε καλεί να την ανοίξεις. Και όταν το κάνεις είναι σα να ανοίγεις το κουτί της Πανδώρας. Γιατί μεμιάς βρίσκεσαι σε μια τελείως διαφορετική διάσταση. Καλώς ήλθατε στο μοναδικό Zebra Room του Liquid Lounge, το αγαπημένο μέρος της τρομπέτας του Miles Davis.Σε αυτό τον ιδιόρρυθμο χώρο με τους ασπρόμαυρους με λωρίδες ζέβρας, τοίχους, όπου σε υποβάλουν σε μια απίστευτη κατάνυξη, έδιναν ραντεβού οι πιστοί του Miles για να ακούσουν το ίνδαλμά τους. Και εκείνη τη Δευτέρα βράδυ σταθήκαμε ιδιαίτερα τυχεροί γιατί είχε jam session. Σχεδόν όλο οι παρευρισκόμενοι ήταν νέοι τζαζίστες με τα όργανα ανά χείρας περιμένοντας να έρθει η σειρά τους να τζαμάρουν. Ένα «δημιουργικό πείραμα» που μας κράτησε αμείωτο το ενδιαφέρον όλο το βράδυ. Αν ποτέ σας βγάλει ο δρόμος στη Νέα Υόρκη αυτό είναι το ένα μέρος που δεν πρέπει να παραλείψετε να βάλετε στο πρόγραμμά σας. Κάτι σα να ανάβεις κεράκι στον Miles.
Village Vanguard
H έδρα του Coltrane
To Village είναι η περιοχή του Μανχάταν που έχει ταυτιστεί με την καλλιτεχνική πρωτοπορία. Εδώ βρίσκεται και το περίφημο Village Vanguard στο οποίο έχουν γίνει μερικές από τις πιο γνωστές ηχογραφήσεις στην ιστορία της jazz.Εδώ συνήθιζε να παίζει ο θρυλικός John Coltrane τα πορτρέτα του οποίου κοσμούν σχεδόν κάθε γωνία του μαγαζιού. Μια στενή σκάλα σε βυθίζει αργά στο χαμηλοτάβανο υπόγειο που φιλοξενεί το Village Vanguard. Το βράδυ που το επισκέφθηκα έπαιζε μια all star band με μουσικούς από τη Νέα Ορλεάνη. Το live είχε ήδη ξεκινήσει όταν κάθισα βιαστικά στο τραπέζι. Η μαύρη μουσική του Νότου έχει έναν ιδιαίτερο τρόπο να μετατρέπει τη «δύσκολη ζωή» σε ένα παραδεισένιο τοπίο από νότες όπου τα πνευστά κυριαρχούν. Και ξαφνικά το ποτήρι με το ουίσκι που είναι ακουμπισμένο στο τραπέζι μου αρχίσε να τρεμοπαίζει, η καρέκλα μου σειόταν, όλα δονούνταν. Προσπαθώ να κρατήσω τη ψυχραιμία μου σκεπτόμενος ότι δεν μπορεί να πήγε κάτι τόσο στραβά πάλι στη Νέα Υόρκη ακριβώς την περίοδο που έτυχε να είμαι εγώ εκεί! Και έτσι ήταν. Απλά το Village Vanguard έχει την τύχη να βρίσκεται κολλητά δίπλα στη στάση του subway. Κάθε πέντε λεπτά λοιπόν ολόκληρο το μαγαζί πάλλεται, μαζί με το κοινό και τους μουσικούς. Αυτό σημαίνει να έχει ένα μέρος αληθινό vibe! Φαντάσου λοιπόν να ακούς υπό αυτές τις συνθήκες την αγαπημένη σου μουσική με κλειστά στα μάτια…
Smoke, Cleopatra’s Needles, Birdland, Knitting Factory
Downtown Manhattan
Όπως και να το κάνουμε τώρα που το κάπνισμα έχει απαγορευτεί σε όλους τους δημόσιους χώρους της Νέας Υόρκης, το Smoke μάλλον θα πρέπει να αλλάξει όνομα. Αυτό που δεν πρέπει να αλλάξει με τίποτα είναι η μοναδική σκοτεινή και μυστηριακή αισθητική του που έστω και χωρίς καπνό μετατρέπει το άκουσμα ενός live εκεί σε μια εμπειρία που θέλεις να ζήσεις ξανά και ξανά.
Στο Birdland, στην καρδιά του Μανχάτταν, είχα την ευκαιρία να ακούσω τη θρυλική big band του Charles Mingus την οποία με πολύ μεράκι έχει συγκροτήσει ο γιός του σεβόμενος τις θρυλικές (μη) παρτιτούρες του μεγάλου Mingus. Δηλαδή αυτοσχεδιασμός, αυτοσχεδιασμός, αυτοσχεδιασμός. Μην παραλείψετε να τους ακούσετε.
Αυτό που με στενοχώρησε περισσότερο ήταν ότι το Smalls, εκεί κάπου στην Tribeca, έκλεισε. Ήταν το μόνο μέρος που μπορούσες να ακούσεις jazz μέχρι τα ξημερώματα αφού στη σκηνή του εναλλάσσονταν τέσσερα συγκροτήματα κάθε βράδυ. Ο ιδιοκτήτης του δεν είχε άδεια να πουλάει αλκοόλ οπότε σέρβιρε τσάι, καφέ και αναψυκτικά. Έτσι σου έδινε το δικαίωμα να φέρεις το δικό σου μπουκάλι ουίσκι από το σπίτι! Στον ίδιο χώρο τώρα που πλέον έχει αλλάξει όνομα, παίζει world music με έμφαση στη reggae.
Όσο για το Cleopatra’s Needles και το Knitting Factory αποτελούν classic venues αποδεικνύοντας ότι όσες δεκαετίες κι αν περάσουν η Νέα Υόρκη, η μητρόπολη του σύγχρονου κόσμου και της jazz, πάντα θα διατηρεί μια αυθεντική και πολύτιμη διαχρονικότητα.
Όποιος είχε την τύχη να βρεθεί στο Μεγάλο Μήλο –αυτή είναι η … παραδοσιακή ονομασία της Ν. Υόρκης – γνωρίζει καλά ότι η επίσκεψη στα ιστορικά jazz clubs της πόλης αποτελεί μια ανεπανάληπτη εμπειρία.
Cotton Club
Swing, swing, swing…
Είχα την τύχη να μένω στην ισπανική πλευρά του Harlem και το θρυλικό Cotton Club απείχε μόνο μερικά στενά από το διαμέρισμα μου. Ήταν λοιπόν η πρώτη μου στάση σε ένα jazz οδοιπορικό που κράτησε σχεδόν ένα μήνα. Μπαίνοντας στο Cotton Club εκείνο που σου κάνει εντύπωση είναι η πίστα χορού. Αναπόφευκτα ένοιωσα μια μεγάλη ανατριχίλα αφού ήξερα ότι το πάτωμα πάνω στο οποίο βρισκόμουν εκείνη τη στιγμή αποτελούσε το κέντρο της αφροαμερικάνικης διασκέδασης και κουλτούρας για σχεδόν έναν αιώνα. Κάθε βράδυ η πίστα του Cotton Club έπαιρνε φωτιά από τις περίτεχνες φιγούρες των λικνιζόμενων κορμιών υπό τους ήχους βιρτουόζικων big bands. Η μεγάλη έκπληξη ωστόσο ήρθε στα μέσα της βραδιάς όταν τη house band του club συνόδευσε η κόρη της Billie Holiday!Φυσικά οποιαδήποτε σύγκριση με τη μοναδική φωνή της μητέρας της θα ήταν τουλάχιστον άδικη για τη μικρή παρόλα αυτά και μόνο η παρουσία της έδωσε μιαν άλλη νότα. Η βραδιά όμως έμελλε να κλείσει με τον πιο απρόσμενο τρόπο. Κι αυτό γιατί μια κυρία που έδειχνε να περνάει καλά στη γωνία της ακούγοντας την μπάντα και η οποία μου έκανε από την πρώτη στιγμή εντύπωση από τον τρόπο με τον οποίο έγερνε πάνω στο μπαστούνι της, ανέβηκε στη σκηνή. Οι μορφασμοί και οι συσπάσεις του προσώπου της σε κάθε κίνηση –είχε εμφανές κινητικό πρόβλημα- έδωσαν τη θέση τους σε μια αιθέρια μελωδική φωνή που μάγεψε τους πάντες. Το πιο μαγικό όμως ήταν ότι όσο περνούσε η ώρα, το τραγούδι είχε θεραπευτική επίδραση πάνω της. Πέταξε το μπαστούνι της, η στάση του σώματός της έγινε ευθυτενής, το αρχικά ταλαιπωρημένο πρόσωπό της φωτίστηκε και ομόρφυνε. Νομίζω ότι πρώτη φορά στη ζωή μου είδα θαύμα μπροστά στα μάτια μου. Ήταν φανερό ότι η μουσική πήγαζε από μέσα της. Όταν τελείωσε το set πλησιάσαμε τους μουσικούς και γίναμε όλοι μια παρέα. Αρκετοί από την μπάντα είχαν επισκεφθεί την Ελλάδα παίζοντας για μερικές βραδιές στο Half Note! Και έπεσε η ιδέα να συνεχίσουμε το βράδυ μας στο γειτονικό Liquid Lounge, μερικά τετράγωνα πιο πέρα στην καρδιά του μαύρου Harlem στη Malcom X Avenue.
Liquid Lounge
Το άντρο του Miles Davis
Τίποτα δε σου προκαλεί εντύπωση στο Liquid Lounge αφού πρόκειται περί ενός καθ’ όλα συνηθισμένου bar. Τίποτα εκτός από εκείνη τη χωρίς γωνίες πόρτα, φάτσα απέναντι, βγαλμένη σαν από την «Οδύσσεια του διαστήματος 2001» του Κιούμπρικ. Η πόρτα αυτή είναι σα να σε καλεί να την ανοίξεις. Και όταν το κάνεις είναι σα να ανοίγεις το κουτί της Πανδώρας. Γιατί μεμιάς βρίσκεσαι σε μια τελείως διαφορετική διάσταση. Καλώς ήλθατε στο μοναδικό Zebra Room του Liquid Lounge, το αγαπημένο μέρος της τρομπέτας του Miles Davis.Σε αυτό τον ιδιόρρυθμο χώρο με τους ασπρόμαυρους με λωρίδες ζέβρας, τοίχους, όπου σε υποβάλουν σε μια απίστευτη κατάνυξη, έδιναν ραντεβού οι πιστοί του Miles για να ακούσουν το ίνδαλμά τους. Και εκείνη τη Δευτέρα βράδυ σταθήκαμε ιδιαίτερα τυχεροί γιατί είχε jam session. Σχεδόν όλο οι παρευρισκόμενοι ήταν νέοι τζαζίστες με τα όργανα ανά χείρας περιμένοντας να έρθει η σειρά τους να τζαμάρουν. Ένα «δημιουργικό πείραμα» που μας κράτησε αμείωτο το ενδιαφέρον όλο το βράδυ. Αν ποτέ σας βγάλει ο δρόμος στη Νέα Υόρκη αυτό είναι το ένα μέρος που δεν πρέπει να παραλείψετε να βάλετε στο πρόγραμμά σας. Κάτι σα να ανάβεις κεράκι στον Miles.
Village Vanguard
H έδρα του Coltrane
To Village είναι η περιοχή του Μανχάταν που έχει ταυτιστεί με την καλλιτεχνική πρωτοπορία. Εδώ βρίσκεται και το περίφημο Village Vanguard στο οποίο έχουν γίνει μερικές από τις πιο γνωστές ηχογραφήσεις στην ιστορία της jazz.Εδώ συνήθιζε να παίζει ο θρυλικός John Coltrane τα πορτρέτα του οποίου κοσμούν σχεδόν κάθε γωνία του μαγαζιού. Μια στενή σκάλα σε βυθίζει αργά στο χαμηλοτάβανο υπόγειο που φιλοξενεί το Village Vanguard. Το βράδυ που το επισκέφθηκα έπαιζε μια all star band με μουσικούς από τη Νέα Ορλεάνη. Το live είχε ήδη ξεκινήσει όταν κάθισα βιαστικά στο τραπέζι. Η μαύρη μουσική του Νότου έχει έναν ιδιαίτερο τρόπο να μετατρέπει τη «δύσκολη ζωή» σε ένα παραδεισένιο τοπίο από νότες όπου τα πνευστά κυριαρχούν. Και ξαφνικά το ποτήρι με το ουίσκι που είναι ακουμπισμένο στο τραπέζι μου αρχίσε να τρεμοπαίζει, η καρέκλα μου σειόταν, όλα δονούνταν. Προσπαθώ να κρατήσω τη ψυχραιμία μου σκεπτόμενος ότι δεν μπορεί να πήγε κάτι τόσο στραβά πάλι στη Νέα Υόρκη ακριβώς την περίοδο που έτυχε να είμαι εγώ εκεί! Και έτσι ήταν. Απλά το Village Vanguard έχει την τύχη να βρίσκεται κολλητά δίπλα στη στάση του subway. Κάθε πέντε λεπτά λοιπόν ολόκληρο το μαγαζί πάλλεται, μαζί με το κοινό και τους μουσικούς. Αυτό σημαίνει να έχει ένα μέρος αληθινό vibe! Φαντάσου λοιπόν να ακούς υπό αυτές τις συνθήκες την αγαπημένη σου μουσική με κλειστά στα μάτια…
Smoke, Cleopatra’s Needles, Birdland, Knitting Factory
Downtown Manhattan
Όπως και να το κάνουμε τώρα που το κάπνισμα έχει απαγορευτεί σε όλους τους δημόσιους χώρους της Νέας Υόρκης, το Smoke μάλλον θα πρέπει να αλλάξει όνομα. Αυτό που δεν πρέπει να αλλάξει με τίποτα είναι η μοναδική σκοτεινή και μυστηριακή αισθητική του που έστω και χωρίς καπνό μετατρέπει το άκουσμα ενός live εκεί σε μια εμπειρία που θέλεις να ζήσεις ξανά και ξανά.
Στο Birdland, στην καρδιά του Μανχάτταν, είχα την ευκαιρία να ακούσω τη θρυλική big band του Charles Mingus την οποία με πολύ μεράκι έχει συγκροτήσει ο γιός του σεβόμενος τις θρυλικές (μη) παρτιτούρες του μεγάλου Mingus. Δηλαδή αυτοσχεδιασμός, αυτοσχεδιασμός, αυτοσχεδιασμός. Μην παραλείψετε να τους ακούσετε.
Αυτό που με στενοχώρησε περισσότερο ήταν ότι το Smalls, εκεί κάπου στην Tribeca, έκλεισε. Ήταν το μόνο μέρος που μπορούσες να ακούσεις jazz μέχρι τα ξημερώματα αφού στη σκηνή του εναλλάσσονταν τέσσερα συγκροτήματα κάθε βράδυ. Ο ιδιοκτήτης του δεν είχε άδεια να πουλάει αλκοόλ οπότε σέρβιρε τσάι, καφέ και αναψυκτικά. Έτσι σου έδινε το δικαίωμα να φέρεις το δικό σου μπουκάλι ουίσκι από το σπίτι! Στον ίδιο χώρο τώρα που πλέον έχει αλλάξει όνομα, παίζει world music με έμφαση στη reggae.
Όσο για το Cleopatra’s Needles και το Knitting Factory αποτελούν classic venues αποδεικνύοντας ότι όσες δεκαετίες κι αν περάσουν η Νέα Υόρκη, η μητρόπολη του σύγχρονου κόσμου και της jazz, πάντα θα διατηρεί μια αυθεντική και πολύτιμη διαχρονικότητα.
