Μανία για vintage
Το παλιό τσαντάκι της γιαγιάς, το σακάκι του παππού, εκείνη η κελεµπία της µάνας σου και η «καµπάνα» του πατέρα σου δεν είναι για τα µπαούλα της νοσταλγίας. Το παλιό έχει µέλλον.
Κοιτάζω γύρω µου και δυσκολεύοµαι να πιστέψω ότι βρίσκοµαι στην καρδιά της Αθήνας εν έτει 2011. Γύρω µου φιγούρες που ξετρύπωσαν από άλλες εποχές. Νιώθω σαν επισκέπτης στα back stage ταινιών του παλιού ελληνικού κινηµατογράφου. Με περιτριγυρίζουν καλοντυµένες γυναίκες µε µεσάτα φορέµατα, φουρό, λουλουδάτες µακριές πουκαµίσες. O χώροs του The Booze Market είναι γεµάτος µε µικρούς ανεκτίµητους vintage θησαυρούς: στις κρεµάστρες «λικνίζονται» φορέµατα, τουαλέτες, πουκάµισα, φούστες από τα 50s, 60s, 70s, 80s. Τα περισσότερα είναι εµπριµέ, µε πρωτότυπα κοψίµατα και «περίεργα», άγνωστα σ’ εµένα, υφάσµατα. Στους πάγκους είναι αραδιασµένα λογιών λογιών αξεσουάρ που θέλω να τα πάρω όλα.
Λίγο καιρό πριν, σε µια βόλτα στο Άµστερνταµ, ανακάλυψα ότι στη δυτική Ευρώπη η λογική της επανάχρησης είναι αρκετά διαδεδοµένη. Η πόλη είναι γεµάτη υπαίθριες αγορές, second hand και vintage stores.
Oι νεαροί Ολλανδοί δίνουν µάχες, αναζητώντας ένα όµορφο, ξεχωριστό και φτηνό κοµµάτι. Μάλιστα, η κουλτούρα αυτή είναι τόσο εµπεδωµένη, ώστε στο µεγαλύτερο υπαίθριο πάρτι της χώρας, το Queen’s Day, σχεδόν όλοι οι κάτοικοι του Άµστερνταµ βγάζουν πάγκους στο δρόµο έξω από τα σπίτια τους, πουλώντας ό,τι θεωρούν πως δεν τους είναι πλέον χρήσιµο: ρούχα, παπούτσια, βιβλία, έπιπλα, δίσκους και ό,τι άλλο βάζει ο νους σου. Αµέτρητοι θησαυροί αραδιασµένοι στο δρόµο αναµένουν να αλλάξουν χέρια!
Να σηµειώσουµε ότι όταν λέµε vintage αναφερόµαστε σε καινούργια, αλλά κυρίως µεταχειρισµένα είδη, τα οποία δηµιουργήθηκαν µεταξύ των δεκαετιών 1920 και 1990.
Η… µανία για τα vintage αναπτύχθηκε τα τελευταία 20-25 χρόνια σε χώρες όπως η Αγγλία, η Ολλανδία κ.α. Μάλιστα υποστηρίζεται ότι η ζήτηση των vintage ενδυµάτων αυξήθηκε αλµατωδώς, όταν γνωστά µοντέλα και σταρ του Χόλιγουντ άρχισαν να τα λανσάρουν στις αρχές του ’90. Οι φανατικοί υποστηρικτές τους επιµένουν ότι ένα τέτοιο κοµµάτι έχει πολλά πλεονεκτήµατα: είναι µοναδικό, καλής ποιότητας, µε ασυνήθιστα υφάσµατα, ευφάνταστο στυλ και προσιτό στην τιµή.
Ενώ η «ανακάλυψή» του θεωρείται διασκευαστικό παιχνίδι, που µοιάζει µε το κυνήγι του χαµένου θησαυρού, αφού είναι αναγκαίο να δαπανήσεις αρκετές ώρες αναζητώντας το «διαµαντάκι» µέσα σε σωρούς στοιβαγµένων ρούχων.
H vintage κουλτούρα δεν αποτελεί µόνο µια εκκεντρική και εξεζητηµένη ενδυµατολογική επιλογή, αλλά και µια απάντηση στο µοντέλο του δυτικού πολιτισµού της υπερπαραγωγής και υπερκατανάλωσης υλικών αγαθών. Οι επιπτώσεις αυτού του µοντέλου –η καταστροφή του περιβάλλοντος, οι άθλιες εργασιακές συνθήκες στα εργοστάσια των πολυεθνικών σε χώρες του Τρίτου Κόσµου, ο πολιτισµός των σκουπιδιών– γέννησαν αρκετούς επικριτές, που είδαν στην κουλτούρα της επανάχρησης µια κάποια λύση. Φυσικά, η επανάχρηση δεν αποτελεί µανιφέστο ανατροπής µιας κοινωνίας που στηρίζεται στην ακόρεστη εκµετάλλευση/καταστροφή του ανθρώπου και του περιβάλλοντος. Ωστόσο, είναι µια συνειδητή επιλογή που µπορεί να κάνει κανείς ως καταναλωτής, στέλνοντας το µήνυµα ότι δεν στηρίζει και δεν συναινεί στις πρακτικές της αγοράς και των πολυεθνικών.
Στην Ελλάδα το vintage και η κουλτούρα της επανάχρησης κάνουν τώρα τα πρώτα τους βήµατα – σε µια συγκυρία που η οικονοµική κρίση έβαλε τέλος στο όραµα της ατέρµονης και απρόσκοπτης κατανάλωσης.Η vintage σκηνή της Αθήνας έχει συγκροτηθεί, διαθέτοντας ήδη τους πρωτοπόρους εκπροσώπους της. Η πρώτη παρουσίασή τους στο αθηναϊκό κοινό έγινε στα µέσα του Μάη στο The Booze Market, που διοργανώνουν η The Crafts Factory µε την Booze Cooperativa. Οι ειδήµονες του vintage style, της επανάχρησης και της µεταποίησης ήταν εκεί, διαλαλώντας την πρωτότυπη πραµάτεια τους, έτοιµοι να µας λύσουν κάθε απορία και να µας µυήσουν στην κουλτούρα τους. Συµµετείχαν οι: Ηoly Mustache, Αµερικάνικη αγορά, Abused, Preloved, Treasure house, Uturn, Feeling vintage, Super Katerina, My humble workshop, Datsy fex, Furnisance, Yesterday’s bread.
Holy Mustache
Κινείται στο χώρο µε µια vintage κοκκινόµαυρη κελεµπία µε πανέµορφα κεντίδια. Η µακριά του γενειάδα ξεχωρίζει από µακριά. Είναι ο Holy Mustache. «Η vintage κουλτούρα είναι επίκαιρη και οικολογική, έχει να κάνει µε την ανακύκλωση και τις αρχές του δίκαιου εµπορίου» σηµειώνει. «Επιδιώκουµε να διερευνήσουµε και διευρύνουµε έναν άλλο τρόπο ζωής που βασίζεται στην επανάχρηση, την τροποποίηση, τη µη βία, την ελευθερία, τις τέχνες, την πολιτιστική εξέλιξη, τη vegan κουλτούρα. Η κατάσταση έχει φτάσει σε αδιέξοδο στις σύγχρονες πόλεις και απαιτείται ένα άλλος τρόπος βίωσης της καθηµερινότητας. Νοµίζω ότι είναι ιδανική η περίοδος, εν µέσω οικονοµικής κρίσης, για την επέκταση της κουλτούρας της επανάχρησης αφού δίνει λύσεις, οικονοµικές και πρακτικές. Επί πλέον είναι φιλική και προς τα ζώα, αφού αγοράζοντας ένα δερµάτινο από second hand ή vintage store δεν συµβάλλεις στο να θανατωθεί ακόµα ένα ζώο».
H πρόσφατη δηµιουργία του χώρου Holy Room (Ψυρρή, Παλλάδος 21) δεν αποσκοπεί µόνο στη διάθεση vintage ρούχων, αντικειµένων, επίπλων κ.λπ., αλλά και στη δηµιουργία ενός χώρου που θα αποτελέσει µια πολυ-δυναµική πλατφόρµα επικοινωνίας και διαδραστικότητας µεταξύ καλλιτεχνών και κολεκτιβών που θα επικοινωνούν και θα πλαισιώνουν διάφορα πρότζεκτ.
Άννα Οικονόµου
Η Άννα κρατά στα χέρια ένα αντικείµενο που από µακριά µοιάζει µε κουτί για καπέλα. Πλησιάζοντας διαπιστώνω ότι πρόκειται για ένα µεγάλο τσίγκινο κύπελλο της φυτίνης ΕΛΑΪΣ! Πρόκειται για ένα από τα πολλά ενδιαφέροντα µικροαντικείµενα που διαθέτει στη συλλογή της, τα οποία αποδεικνύουν ότι ακόµα και τα πιο αναλώσιµα πράγµατα έχουν τη δική τους ιστορία και πορεία στο χρόνο. Αρκεί να τη διασώσεις.
Η Άννα έχει σπουδάσει σχεδιάστρια µόδας, έχει περιηγηθεί αρκετά στον κόσµο, και τα τελευταία 15 χρόνια αποφάσισε να «ριζώσει» στην Ελλάδα. Δουλεύει σπίτι φτιάνοντας τσάντες σε περιορισµένα αντίτυπα. Σχεδιάζει – κόβει – ράβει και τις προωθεί µόνη της, κυρίως σε καταστήµατα. «Το vintage µού άρεσε πάντα. Το σπίτι µου είναι γεµάτο µε αντίστοιχα έπιπλα και µικροαντικείµενα, κυρίως απ’ τη δεκαετία του ’50-60. Μεταπολεµικά, επειδή υπήρξε µεγαλύτερη οικονοµική άνεση οι άνθρωποι έδειξαν ενδιαφέρον για το design. Ο σχεδιασµός, οι φόρµες, τα µοτίβα, τα υλικά, τα χρώµατα και συνολικότερα η κουλτούρα εκείνης της εποχής αποπνέουν πρωτοτυπία, ευρηµατικότητα και φρεσκάδα. Αυτά σήµερα έχουν εκλείψει, όλα είναι αναµασηµένα» επισηµαίνει.
Για την Άννα η «ανακάλυψη» και απόκτηση ενός vintage ρούχου βάζει σε κίνηση και ένα νοερό ταξίδι στο χρόνο. «Είναι πολύ ωραίο να πηγαίνεις σε αγορές, ειδικά της Ευρώπης και να βλέπεις “τρελά” ρούχα, ωραία ή άσχηµα, και να αναρωτιέσαι µε ποια λογική φτιάχτηκαν, ποιος τα έβαλε, πού; Έχω κάποια φουρό και φτιάχνω ολόκληρα σενάρια, για αιθέριες υπάρξεις που τα φόρεσαν και πήγαν σε κάποιο χορό µε τον καβαλιέρο τους».
«Τα ρούχα αυτά φτιάχτηκαν και χρησιµοποιήθηκαν σε µια άλλη εποχή, αλλά παρ’ όλα αυτά συνεχίζουν να υπάρχουν και µπορούν να επαναχρησιµοποιηθούν γιατί η ποιότητά τους είναι πολύ καλή. Σε αντίθεση µε τα καινούργια ενδύµατα που τα υλικά τους είναι ευτελή και γι’ αυτό είναι τελείως αναλώσιµα».
Στέλλα Βασιλειάδου
Θα µπορούσαν να στοιβάζονται στις σκονισµένες αποθήκες των παλαιοβιβλιοπωλείων ή να είχαν γίνει χαρτοπολτός: κι όµως, η «Πολυάννα», οι «Μεγάλοι εφευρέτες», η «Κυρά της λίµνης», οι «Μικρές κυρίες» –σε εκδόσεις 20-30 χρόνων πριν– αποτελούν την πρώτη ύλη για τις πρωτότυπες τσάντες από εξώφυλλα βιβλίων που φτιάχνει η Στέλλα. Έχοντας µακρά πορεία στο design, τη µόδα και την εικονογράφηση, η Στέλλα πλέον κατασκευάζει στο στούντιό της στη Θεσσαλονίκη καλαίσθητες χειροποίητες τσάντες, ανακυκλώνοντας υλικά που ήταν καταδικασµένα να καταλήξουν στα αζήτητα (π.χ., σακιά από εισαγόµενα όσπρια). Παράλληλα, εµπορεύεται vintage ρούχα σε συνεργασία µε τον Holy Mustache.
«Την ενασχόληση µε το vintage την… κληρονόµησα από τη µαµά µου, η οποία εκτιµούσε πολύ τα παλιά πράγµατα και δεν πετούσε τίποτα. Στη συνέχεια άρχισα και εγώ να συλλέγω vintage από τα ταξίδια µου στο εξωτερικό. Μου άρεσε πολύ ότι το vintage σου δίνει τη δυνατότητα να διαµορφώνεις µια εντελώς προσωπική αισθητική και να µην είσαι η κόπια του άλλου» υποστηρίζει.
«Στην Αθήνα η vintage σκηνή είναι διαδεδοµένη, στη Θεσσαλονίκη είναι παρθένο ακόµα το έδαφος, αλλά υπάρχει ανταπόκριση. Η vintage κουλτούρα νοµίζω ότι ήρθε την κατάλληλη στιγµή στην Ελλάδα: σε περίοδο οικονοµικής κρίσης, σε µια συγκυρία που ο κόσµος αναθεωρεί τα προηγούµενα µοντέλα ζωής, τον καταναλωτισµό, τον πολιτισµό των σκουπιδιών. Αποτελεί έτσι µια εναλλακτική πρόταση πιο φιλική για τους ανθρώπους και τη φύση. Και µόνον ότι δεν αγοράζεις ρούχα που παράγονται από υποχρεωτική εργασία παιδιών νοµίζω ότι είναι σηµαντικό».
Νάγια Φερεντίνου
«Τα σκουπίδια του ενός είναι ο θησαυρός του άλλου» υποστηρίζει η Νάγια, που σχεδιάζει και φτιάχνει χειροποίητα κοσµήµατα. «Έχω επιρροές από τις δεκαετίες ’60-70 και τα περισσότερα υλικά που χρησιµοποιώ είναι vintage. Τα µοτίβα τους έχουν µεγαλύτερο ενδιαφέρον» αναφέρει. «Χρησιµοποιώ αυτά τα υλικά γιατί µε εµπνέει η αισθητική τους, αλλά και γιατί υποστηρίζω την ανακύκλωση και την επανάχρηση ενάντια στη λογική της υπερκατανάλωσης» αναφέρει.
Το «δυνατό σηµείο» των κοσµηµάτων της Νάγιας είναι ο εµπνευσµένος συνδυασµός παλιού και νέου και η µοναδικότητά τους, σε τιµές απίστευτα προσιτές (δείγµα της δουλειάς της µπορείτε να δείτε στο facebook pf my humble workshop).
Θεόδωρος Στούµπος
Ο Θοδωρής δραστηριοποιείται στο vintage ρούχο τον τελευταίο χρόνο, διατηρώντας το κατάστηµα u turn recycled fashion (Παρασκευοπούλου 25, Περιστέρι) µε κοµµάτια από την Αυστραλία.
Στην ερώτηση γιατί κανείς να επιλέξει ένα vintage ρούχο, µας απαντά: «Γιατί είναι εξαιρετικά φτηνό, σε σχέση µάλιστα µε την ποιότητα που προσφέρει. Γιατί είναι µοναδικό, και µε αυτό τον τρόπο µπορείς να ξεχωρίσεις αισθητικά σε µια εποχή οµοιογενοποίησης και µαζικής κουλτούρας. Επίσης, επειδή αυτά τα ρούχα τα παρήγαν σε µιαν άλλη εποχή, που ήταν σχεδιασµένα για να φοριούνται χρόνια και να περάσουν σε άλλα µέλη της οικογένειας, είναι καλοφτιαγµένα και από ανθεκτικά υλικά».
Το επόµενο Vintage School by the crafts factory and Holy Mustache Vintage Culture θα πραγµατοποιηθεί το σαββατοκύριακο 18 & 19 Ιουνίου από τις 2µµ έως και τα µεσάνυχτα στη Στοά του ΒOOZE (Κολοκοτρώνη 57). Το Σάββατο 18/6 από τις 22.00, οι Holy Mustache Vintage Culture & Greek Retro Fans 80’s & 90’s παρουσιάζουν Retro & Vintage Party µε µουσική, videos, disco lights, groovy moods, 80s & 90s ενδυµασία. Για πληροφορίες δείτε το www.facebook.com/pages/Vintage-School/215710201780544 και το www.theboozemarket.blogspot.com
